بواسير چيست؟
2/5 سانتي متر انتهايي کولون (روده ي بزرگ)، کانال مقعدي ناميده مي شود. کانال مقعدي با شبکه اي از وريدهاي کوچک که درست زير پوست هستند. پوشيده مي شود. فعاليت هاي معيني، از قبيل زور زدن براي بيرون راندن مدفوع (به خصوص موقع يبوست) يا نشستن طولاني مدت، ممکن است باعث بزرگي اين رويدها بشود.
اين وريدهاي بزرگ شده لايه هاي متورم بافتي را درست مي کند که ما آنها را بواسير مي ناميم. مدفوع سخت ممکن است بواسير را بيشتر تحريک کرده و آنها را از کانال مقعدي بيرون براند.
انواع بواسير
دو نوع بواسير ممکن است ايجاد شود:
بواسير خارجي: ديده و احساس مي شود (مانند لايه هاي نرمي بيرون از مقعد جايي که روده بزرگ باز مي شود) آنها به ندرت باعث درد مي شوند مگر اين که لخته خوني داخل آنها شکل بگيرد. که در اين صورت مي توانند باعث درد ناگهاني و شديد شوند.
بواسير داخلي: به طور شايع به صورت خوشه هايي اطراف ديوار کانال مقعدي واقع مي شوند. بواسير ممکن است بعضي اوقات به بيرون گسترش يابد. معمولاً بدون درد است، ولي مي تواند خونريزي کند و يا موجب ترشح موکس (بلغم) شود. مسايل ديگري ممکن است علايمي شبيه به علايم بواسير ايجاد کنند. يک شقاق (ترک خوردگي کانال مقعد که بايد از بواسير افتراق داده شود) ممکن است خودش را در کانال مقعدي ظاهر کند و باعث درد و خونريزي شود.
علايم بواسير
اکثراً بواسير بدون خطر مي باشد و بجز خونريزي محدود علامتي ندارد. اگر شما بواسير داريد ممکن است متوجه يک يا چند تا از علايم ذيل بشويد:
*خونريزي که معمولاً همراه با مدفوع و يا پس از دفع به صورت قطره قطره يا خون پاشي خواهد بود. (شايع ترين علامت)
*درد
*خارش
*سوزش
*ترشح مواد بلغمي و تحريک اطراف مقعد
لازم به ياد آوري است که هر خونريزي از مقعد را نبايد به حساب بواسير گذاشت بلکه توسط پزشک بايد بررسي هاي لازم انجام شود تا علل ديگر نيز رد گردد.
علل بواسير
فشار آوردن به شکم موقع اسهال و مدفوع خشک و سفت از علل شايع هموروئيد هستند. خيلي از خانم ها در طي حاملگي دچار هموروئيد مي شوند.
نشستن يا ايستادن طولاني مي تواند يک عامل باشد. علل ديگر شامل بلند کردن اشياي سنگين، ورزش نکردن، ورزش خيلي سنگين، سرفه مزمن، عادات بيرون روي نادرست (از قبيل زورزدن براي دفع مدفوع يا نشستن بر روي دستشويي براي مدت طولاني) است.
بررسي شما
وجود بواسير به تنهايي بيماري تلقي نمي شود و عوارض آن نيز خطرناک و جدي نمي باشد. اين مشکل موضعي است و تأثيري روي ساير اندام ها و قسمت هاي ديگر بدن ندارد.
مسئله مهم شباهت برخي علايم آن مثل خونريزي از مقعد با بيماري هاي خيلي جدي مثل پوليپ يا سرطان روده بزرگ است. اغلب بيماران مشاهده کمي خون در مدفوع را به حساب بواسير مي گذارند در حالي که با وجود بواسير ممکن است علت خونريزي پوليپ و يا سرطان روده ي بزرگ باشد. به همين دليل پس از مشاهده ي خون در مدفوع براي اولين بار لازم است با پزشک مشورت نمود و در صورت لزوم براي بررسي کامل روده بزرگ کولونوسکوپي انجام داد.
تاريخچه ي پزشکي شما و معاينه
ممکن است پزشک شما درباره ي علايم و اينکه از چه موقع آنها را داريد سؤال کند. همچنين ممکن است درباره ي تغذيه شما، عادات بيرون روي، فعاليت هايتان و هر دارويي که شما استفاده مي کنيد، سؤالاتي شود. پزشکتان ممکن است يک معاينه براي ديدن پوست مقعد شما و يک معاينه با انگشت دست جهت لمس بواسير در ناحيه کانال مقعدي انجام دهد. يک معاينه با آنوسکوپ، ممکن است انجام گيرد. در طي اين معاينه يک لوله براي ديدن قسمت پاييني کانال مقعدي گذاشته مي شود.
آزمايش ها
ممکن است براي رد ساير مسايل آزمايشات اضافي انجام شود، پزشکان ممکن است مدفوع شما را جهت وجود خون در آن آزمايش کند.
همچنين شما ممکن است سيگموئيدو سکوپي يا کولونوسکوپي شويد. در طي اين آزمايشات يک لوله نوردار براي معاينه روده بزرگ شما به کار مي رود. گاهي اوقات يک باريم انما، که گرافي با اشعه ايکس از روده ي بزرگ است ممکن است انجام شود.
درمان بواسير
در خيلي از موارد، پزشکتان يک طرح درماني که شما در منزل پيگير آن خواهيد بود. پيشنهاد مي کند. اهداف اين درمان متوقف نمودن خونريزي و دفع راحت تر مدفوع و در مواردي نيز درمان موضعي به خصوص برداشتن بواسير خونريزي دهنده با ليگاتور به صورت سرپايي که معمولاً بدون درد است. در موارد نادر انجام عمل جراحي ضروري است.
رهانيدن شما از علايم
برخي روش هاي درماني ساده
روش هاي درماني که شما مي توانيد در منزل انجام دهيد.
*به مدت چند دقيقه در آب گرم بنشينيد، کمپرس گرم نيز مي تواند سبب خلاصي فوري شما شود.
*درمان هاي غير نسخه اي از قبيل شياف و کرم مي تواند سبب خلاصي از علايم به طور موقت شوند.
*عادات بيرون روي درست، از قبيل نشستن بر روي دستشويي فقط به مدت لازم و پرهيز از زور زدن مي تواند از تحريک مقعد که خود منجر به ادم و تورم مي شود. جلوگيري کند. براي اين منظور توالت فرهنگي توصيه مي شود.
نکته خيلي مهم: هر وقت دفع خون در مدفوع داريد حتماً با پزشک خود مشورت کنيد و آن را هميشه به حساب بواسير نگذاريد چون ممکن است علاوه بر بواسير بيماري ديگري چون پوليپ يا تومور علت خونريزي باشد.
درمان اسهال مزمن و يبوست
اسهال مزمن مهم ترين علت بواسير است که بايدعلت آن دقيقاً مشخص و درمان شود و در صورت داشتن اسهال مزمن با پزشک معالج خود مشورت کنيد. براي درمان يبوست در وقت هاي منظم روزانه به ويژه صبح ها جهت دفع به طور عادتي به دستشويي برويد. غذاي پرفيبر بخوريد و روزانه 6 تا 8 ليوان آب بنوشيد وبا هر وعده غذاي جامد يک قاشق روغن زيتون مصرف کنيد. وقتي ورزش منظم با يک غذاي مناسب ترکيب بشود مي تواند منجر به پيشگيري از يبوست شود. (يادآور مي شود يبوست علت ناشايع بواسير است و بيشتر اسهال باعث بواسير مي شود.)
مواد پرفيبر
از فيبرهاي غذايي زير همراه غذاي روزمره استفاده کنيد تا به جلوگيري از مسئله بواسير کمک کند.
*حبوبات پر فيبر (نخود، لوبيا، باقلا و...)
*سبوس و حبوبات به طور کامل از قبيل برنج قهوه اي رنگ
*سبزيجات (ازقبيل هويج، گل کلم، گلابي)
*ميوه هاي تازه و لوبياها (به خصوص لوبياهايي نظير عدس، لوبيا قرمز و...)
اگر ضروري باشد پزشکتان ممکن است مواد فيبري ديگري که بدون نسخه در دسترس است توصيه کند.