ماهيان آب شيرين، اقتصادي ، پرورشي و خوراكي

خانواده: Salmonidae

مشخصات خانواده: جز ماهيان آب شيرين محسوب مي شوند و هم چنين جز ماهيان اقتصادي و پرورشي و خوراكي محسوب مي شوند.
خصوصيات مرفولوژي بدن: اين ماهيان داراي يك بدن دوكي شكل هستند. داراي دهان انتهاي هستند در داخل دهان دندانهاي اروارهاي وجود دارد. در ماهيان غير از ارواره در سطح كام هم ممكن است وجود داشته باشد. خط جانبي انها كامل است كه به ان latral line مي گويند.داراي 2 باله پشتي هستند كه باله پشتي دوم بصورت زائده اي به نام adiposefin مي باشد گفته مي شود دم تقريبا به شكل دو شاخه است دم از جنس همو سرك مي باشد.
سيكل زندگي: اين ماهيان بيشتر در رودخانه به سر مي برند. مراحل بلوغ خود را در اب شور سپري مي كنند به منظور تخمريزي به اب شيرين بر مي گردند موقعي كه بر مي گردد به رودخانه بسترهاي سنگلاخ ماسه اي را انتخاب مي كند و در انجا تخم ريزي مي كنند و والدين بعد از تخم ريزي از پا در مي ايند چون انرژي خود را صرف تخمريزي مي كنند. نسل بعد كه از تخم در مي ايند والد ين خود را نمي بيند. سپس دوران لاروي خود را در اب شيرين طي مي كنند و براي بلوغ به اب شور مي روند وبراي تخمريزي دوباره به همان رودخانه بر مي گردند.
رژيم غذايي: همگي گوشت خوار هستند و براي زندگي به درجه حرارتهاي پايين نياز دارند.
تشريح: به منظور تشريح ابتدا ماهي را از طرف شكمي قرار مي دهيم وبا اسكارپل نيشتري به ان قسمت مي زنيم سپس نوك قيچي را وارد مي كنيم به طوري كه موازي با شكم باشد وبرش مي دهيم تا زير گلوي ماهي سپس برشهاي عمودي را به منظور اينكه ماهيچه هاي بدن را بر داشته انجام مي دهيم بطوريكه احشا ديده شود معمولا كليه ها در زير ستون فقرات ديده مي شود كيسه شنا در زير كليه ها ديده مي شود. قلب در قسمت جلوي بدن در نزديكي سر پوش ابششي مي باشد. دستگاه گوارش در زير كيسه شنا و در طرفين شكمي معمولا دستگاه توليد مثل است بيضه ها به رنگ سفيد و تخمدانها به رنگ صورتي مي باشد.
نكته: در مورد اندامي به نام زوائد انگشتي معمولا در بين معده و روده ديده مي شود و كارش جذب مواد غذايي و ترشح انزيم هاي گوارش مي باشد.

كپور ماهيان Cyprinidae (تشريح ماهي حوض )

مشخصات اين خانواده : اين خانواده تماما جزء مناطق آبهاي شيرين محسوب مي شوند وخوراكي هستند و بيشتر آنها اهميت پرورش دارند.
شكل بدن متفاوت است دهان انتهايي و فاقد دندان وبه جاي آن دندان حلقي موجود است. خط جانبي كامل و نوع فلس از نوع سيكلوئد مي باشد.
ويژگي تشريح:معده ندارند كيسه شنا دو قسمتي است
ويژگي توليد مثل : اين ماهيان مي توانند در بعضي مواقع كه جنس نر تعدادش كم و يا موجود نيست شروع به روند ماده زايي نمايند و بيشترين گونه هاي آبهاي داخلي كشورمانرا شامل مي شوند و در درياچه هايي بسر مي برند كه درجه حرارت بالايي دارند. رژيم غذايي گياهخواري دارند همگي تخمگذارند و در مناطقي تخم ريزي مي كنند كه مملو از گياهان آبزي باشد مانند ماهي حوض و ماهي كپور و ماهي و ماهي آمور و....
ويژگيهاي مرفو لوژيك: به منظور شناسايي بالاخص ماهيان از ويژگيهاي مرفولوژيك ويا مرستيك استفاده مي كنيم ويژگيهاي مرفولوژيك به ويژگيهايي گفته مي شود كه قابل سنجش باشد. مثال :طول كل :عبارتند از فاصله بين دهان تا انتها ي دم
طول چگالي : فاصله بين نوك پوزه تا انتهاي ساقه دمي
طولاستاندارد: فاصله بين نوك پوزه تا محل دو شاخ شدن باله دمي و ارتفاع : فاصله بين بلند ترين و پايين ترين سطح بدن از يكديگر. البته وزن هم به عنوان شاخص است كه با ترازو اندازه مي گيريم و بقيه را با خط كش بيو متريك اندازه مي گيرند.
در ماهي حوض فرم دهان انتهايي مي باشد ودندانها به صورت دندان حلقي مي باشند

خانواده شوري ماهيان Seianidea :

اين ماهيان پر سر و صدا و متمايل به بستر هستند. ممكن است داراي چند سيلك چانه اي باشند در طول مصب زندگي مي كنند. مي توانند توليد صوت كنند كه به وسيله كيسه شنا مقدور است و همچنين در دريافت صدا نيز از امكانات ويژه اي بر خوردارند كه مي توان از سنگ ريزه شنوايي نام برد و همگي گوشت خوارند.
خصوصيا ت مر فو لوژي : دوكي شكل هستند داراي دو خاردر باله مخرجي هستند و دو باله پشتي هستند كه باله پشتي اول همگي داراي خار و باله پشتي دوم نرم است. باله دمي هماسك ولي هرگز دو شاخه نمي شود رنگ بدن متغيير از قهوه اي تا نقره اي مي باشد . اين ماهيان همگي از اهميت شيلاتي برخوردارند . كيسه شنا ي اين ماهيان در خاور دور به عنوان چسب و در صنايع شراب سازي به عنوان ماده شفاف سازي مورد استفاده است.
جزييات ريخت شناسي: داراي كيسه شناي مثلثي شكل هستند كه داراي زوايد پر مانند مي باشند همچنين داراي سنگ ريزه شنوايي بسيار بزرگ هستند و معده بزرگ دارند در دهان دندانها بشكل فرو رفته قرار گرفته و دو دندان بزرگ در فك بالاو يك دندان بزرگ در فك پايين ديده مي شود. خط جانبي كامل است و نوع فلس شانه اي و دايره اي شكل است كه دايره اي در سر قرار دارد و بدن همگي شانه اي است.
طول بدن از 1 تا 20 cm متغيير است همگي دريازي هستند در كشور ما در ابهاي خليج فارس و عمان يافت مي شوند

خانواده گيش ماهيان Carangidae :

اين ماهيان جزءماهيان آب شور هستند 140 گونه از انها شناسايي شده است. در آبهاي ما 45 گونه شناسايي شده است. بدن انها متفاوت است از دوكي تا بدني از دو طرف فشرده داراي دو باله پشتي هستند كه ممكن است خار دار باشد و باله پشتي دوم بدون خار باشد. باله مخرجي تا ساقه دمي ادامه مي يابد در ابتداي باله مخرجي دو خار ديده مي شود. خط جانبي كامل است. دهان ابتدايي است همگي تخم گذار هستند و همچنين همگي گوشتخوار هستند وتشكيل گله مي دهند.

خانواده عروس ماهيان Derpanidae :

اين ماهيان در آب شور زندگي مي كنند. فرم بدن از دو طرف فشرده است. در ابتداي باله پشتي 8الي 10 خار وجود دارد باله سينه اي تا ابتداي ساقه دمي امتداد پيدا مي كند. ابتداي باله مخرجي سه خار مشاهده مي كنيم. رنگ بدن خاكستري روشن تا نقره اي مي باشد و رژيم غذايي آنها پلانكتون خواري مي باشد و هر دو ماهي ( عروس ماهي و گيش ماهي ) خوراكي هستند.

خانواده كوازيم: Nemipteridae :

اين ماهيان همگي در آبهاي شور زندگي مي كنند وهمين طور در نواحي كرانه اي و در مناطق مرجاني هم يافت مي شوند. همگي گوشتخوار اند و شباهتي به خانواده سوف ماهيان دارند يك باله پشتي دارند و باله دمي هماسك است كه كاملأ دو شاخه شده و فيلامنتي در باله دمي خودشان دارند كه به شناسايي اين خانواده كمك مي كند. خط جانبي كامل است وهم چنين دهان ابتدايي است چشماني بزرگ دارند و رژيم غذايي آنها گوشتخوار است.
مشخصات مرستيك: به كليه مشخصاتي مي گويند كه قابل شمارش باشد مثل تعداد شعاع سخت و نرم در باله هاي شنا يا مثل تعداد خار آبششي و.... بر عكس اين فاكتور فاكتور هاي مرفو متريك قابل اندازه گيري نيستند بلكه قابل سنجش مي باشند مثل طول كل يا طول استاندارد وغيره اين مشخصات به شناسايي راسته ها و رده ها وجنس وگونه كمك مي كند.
منبع:ladyfish.persianblog.ir
/خ