غدير، آرمان هستي

همه چيز را براي انسان آفريد. (هو الذي خلق لکم ما في الأرض جميعا)(1) و انسان را براي معرفت، عبادت و بندگي (و ما خلقت الجن و الانس إلا ليعبدون)(2)
سفيران خويش را به سوي مردمان گسيل داشت و همراه آنان کتاب هاي آسماني فرو فرستاد و آنان سعي بليغ و تلاش بي دريغ مبذول داشتند تا دري از معرفت و علم بر انسان بگشايند تا عبادتي خالص و آراسته و سزاوار او از آنان پديد آيد. (يعبدونني لا يشرکون بي شيئا).(3)
تا آنکه درخت کهنسال نبوت و رسالت انبيا به دوران حضرت ختمي مرتبت صلي الله عليه و آله و سلم به ثمر نشست و دري از علم و معرفت بر مردمان گشاده شد و شاه ميوه ي شجره ي انسانيت پديدار گشت که فرمود: «أنا مدينه العلم و علي بابها»(4)
آري! غدير يک واقعه ي چند روزه در صحراي تفتيده ي حجاز نيست که عقيده و آرماني است به وسعت عمر هستي و بشريت از ابتدا تا به انتها.

پيشينه ي غدير در قرآن

غدير اعلان جهاني خلافت الهي است و بايد در اجتماع بزرگ حج که از هر شهر و ديار از سرزمين هاي اسلامي عده اي حضور دارند به آن شکل خاص ابلاغ شود تا خبرش را حاجيان به ديار خويش به سوغات برند و خليفه ي خدا به همه ي خلق خدا معرفي گردد و کسي را عذري نماند «لا [لئلا] يقول احد لو لا أرسلت إلينا رسولا منذرا و أقمت لنا علما هاديا فنتبع آياتک من قبل ان نذل و نخزي.»(5)
وگرنه مسئله ي خلافت الهي پيشينه اي به درازاي آفرينش وبلکه پيش از آن دارد. چرا که خداوند عالميان پيش از آنکه خليفه اي بيافريند خليفه اي در زمين مي گذارد که اهميت خلافت الهي از اصل خلقت فراتر است بدين جهت به ملائکه اش فرمود: (إني جاعل في الأرض خليفه)(6)

پيشينه ي غدير در روايات

روز غدير از دير زمان با مسئله ي خلافت الهي گره خورده است. در اين روز توبه ي اولين خليفه ي خداوندي حضرت آدم عليه السلام پذيرفته شد و به شکرانه اش اين روز را روزه گرفت و در همين روز حضرت خليل الرحمان از آتش نمروديان، جان به سلامت برد و براي شکر الهي به روزه اين روز اقدام نمود. در اين روز حضرت موسي عليه السلام وصي خويش حضرت هارون را، و نيز حضرت عيسي عليه السلام وصي و جانشين خويش حضرت شمعون صفا را به مردم معرفي کردند و اين روز را به شکرانه ي آن روزه گرفتند.(7)
امير مؤمنان عليه السلام فرمودند:اين روز، روز شيث است. روز ادريس است. روز يوشع است. روز شمعون است.(8)
خداوند متعال هيچ پيامبري را مبعوث نفرموده مگر اينکه اين روز را عيد قرار داده و حرمت آن را دانسته است.(9)
و هر پيامبري وصي خود را وصيت مي فرمود که اين روز را عيد گرداند.(10)
آري! حق تعالي پيش از آفرينش بشر و قبل آنکه به عبادت انساني، پرستش شود به معرفي خليفه و جانشين خويش در زمين مي پردازد و فرشتگان را به تکريم و تعظيم او تا حد سجود، امر مي نمايد. (فاذا سويته و نفخت فيه من روحي فقعوا له ساجدين)(11)
و تمرد و سرکشي در برابر خليفه ي الله و سرپيچي از اکرام و تعظيم او را کفر مي شمارد (فسجدوا إلا إبليس أبي و استکبر و کان من الکافرين)(12)
و رسول اعظم او صلي الله عليه وآله و سلم نيز در روزهاي اول بعثت در ميان جمع بستگان خويش، پيش از آنکه کسي به رسالت او اقرار کند به تعيين جانشين و خليفه ي الهي بعد از خويش پرداخت و به اطاعت و احترام او دستور فرمود.(13)
و در طول رسالت پرفراز و نشيب خويش در هر فرصتي بر اين اصل اساسي تاکيد فرمود.
فرزند مطهرش حضرت صادق آل محمد عليه السلام فرمود: «رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم يکصد و بيست بار به آسمانها عروج فرمود و در هر بار سفارش خداوند به ولايت علي و ائمه عليهم السلام بيشتر از فرايض ديگر بود.»(14)
بنابراين روز غدير روز تعيين جانشين خداوند نيست بلکه روز اعلان جهاني آن است که پيشينه ي غدير به پيش از آفرينش و آينده ي آن نيز به انتهاي عمر هستي خواهد کشيد چنانچه در روايات زيادي و از جمله خطبه ي مبارک نبوي در روز غدير به اين مطلب تصريح شده است.(15)

آثار و برکات غدير

بنابراين روزي که به گستردگي تاريخ دنياست - به قانون تناسب عمل با پاداش - سزاست اگر خداي متعال براي روزه دار آن روز، ثواب روزه ي عمر دنيا بنويسد و چنين خواهد کرد البته اگر بر عهد غدير بماند و آنرا به متاع ناچيز دنيا مبادله ننمايد.(16)
آري! غدير يعني تحقق آرمان انبيا، حاکميت خليفه الله، بيرون آمدن کاروان بشريت از صحراي حيرت و گمراهي، و ورود به صراط مستقيم هدايت و سعادت، اکمال دين، اتمام نعمت و رضاي ذات قدوس حق متعال، همان که رضات و رضوانش بالاترين رستگاري هاست (و رضوان من الله اکبر ذلک هو الفوز العظيم)(17)
و کسي که به چنين رستگاري بزرگي دست يابد به مقام شهود ملکوت نائل شده است و شايد از اين جهت هشتمين وارث غدير حضرت سلطان اقليم ارتضا علي بن موسي الرضا عليه السلام قسم ياد فرمودند که : «اگر مردم، فضيلت اين روز را چنانکه بايد، بدانند هر آينه هر روز ده مرتبه ملائکه با آنان مصافحه کنند.»(18)

آنچه وظيفه ي ماست

آري! سرنوشت بشريت به دست صاحبان غدير است، و مهر سعادتشان به دست حضرت امير و اولاد طاهرينشان عليهم السلام. و امروز تنها وارث و يادگار غدير و کرسي نشين مسند خلافت الهي حضرت ولي عصر بقيه الله الأعظم امام زمان عليه السلام و عجل الله تعالي فرجه الشريف هستند. بر ماست که غدير را آن گونه که هست به فرزندان و آيندگان برسانيم که مبلغ بزرگ غدير صلي الله عليه و آله و سلم فرمود: «بايد حاضران به غائبان و پدران به فرزندان خبر غدير را تا قيامت برسانند»(19) و سکاندار غدير را به آنان بشناسانيم و در آرزوي تحقق مقصود غدير دست به درگاه خداوند قدير برداريم. قسم به ذات مقدس نور، که ظهور، زيباست چون ظهور زيبايي هاست. «اللهم إنا نرغب إليک في دوله کريمه تعز بها الإسلام و أهله و تذل بها النفاق و أهله ...»(20)

پي نوشتها:

1. ( وسائل الشيعه، موسسه چاپ آل البيت، ج 10، کتاب الصوم، باب 14، از ابواب الصوم المندوب، ص 446، ح 12. )
1- سوره ي بقره: 29.
2- سوره ي الذاريات: 56.
3- سوره ي نور: 55.
4- مفاتيح الجنان، دعاي ندبه ص: 532.
5- همان.
6- سوره ي بقره: 30.
7- وسائل الشيعه، موسسه چاپ آل البيت، ج 10، کتاب الصوم، باب 14، از ابواب الصوم المندوب، ص 446، ح 12.
8- بحارالانوار، ج 94، ص 116، کتاب الصوم، باب 60، فضل يوم الغدير و صومه.
9- مفاتيح الجنان، اعمال روز عيد غدير.
10- وسائل الشيعه چاپ آل البيت، ج 10، ص 441، کتاب الصوم، ابواب الصوم، المندوب، باب 14، استحباب، صوم يوم الغدير ح2.
11- سوره ي حجر: 29.
12- سوره ي بقره: 34.
13- احقاق الحق، ج4، ص 62، تفسير برهان ج3، ص 190، ذيل آيه شريفه ي 214 سوره ي شعراء ح 2 و3 و 7 و ... .
14- بحارالانوار، ج 18، تاريخ نبينا صلي الله عليه و آله و سلم، باب اثبات، المعراج و معناه ص 378 ح 96.
15- اين خطبه در کتاب احتجاج، ج 1، ص 66، و روضه الواعظين، ج 1، ص 89 آمده است.
16- وسائل الشيعه ي، چاپ موسسه آل البيت، ج 10، ص 446، کتاب الصوم، ابواب الصوم المنوب، باب 14، استحباب صوم يوم الغدير، ح 14.
17- سوره توبه: 72.
18- مفاتيح الجنان، اعمال روز عيد غدير.
19- بحارالانوار، ج37، تاريخ امير المؤمنين عليه السلام، باب 52 في اخبار الغدير، ص 211 ذيل ح 86.
20- مفاتيح الجنان، اعمال شبهاي ماه رمضان، دعاي افتتاح.

منبع: مجله ي خلق پيش شماره سوم
/خ