نویسنده:مطهره پیوسته
روز بیستم دی، طلاب در دروس خود حاضر نشدند و حوزه، خود به خود تعطیل شد و شهر قم در سکوتی غمناک و بسیار تلخ فرو رفت. مدرسان و علما با یکدیگر مشورت کردند تا اطلاعیه ای درمحکومیت کشتار مردم و طلاب صادر کنند.
اطلاعیه نوشته شد و به امضای علمای وقت رسید و سپس منتشر شد.
طی این اطلاعیه،ضمن محکوم کردن کشتار مردم، این پرسش مطرح شدکه: «آیا فضای باز سیاسی به این معناست که اگر کسانی که اگر کسانی به مطالب غیر حقیقی روزنامه ها اعتراض می کنند، در برابر گلوله قرارگیرند؟!»
رژیم شاه با وحشت از ارتکاب کشتار دی، به عنوان نخستین اقدام،شهر را از نیروهای امنیتی پرکرد. وجو رعب و وحشتی ایجاد وشهر را به نوعی، به حکومت نظامی تبدیل کرد. مأموران ساواک از روز بیستم دی به بعد، به منازل علما و روحانیان مبارز و طلاب انقلابی یورش بردند و آنها را دستگیر و تبعید کردند. پزشکان متدین و متعهد قم نیز در روز بیستم دی، با صدور اطلاعیه ای ،با محکوم کردن اعمال رژیم، کمیته ای برای مداوای مجروحان و آسیب دیدگان واقعه تشکیل دادند.
روز بیست و یکم، دانشجویان دانشگاه صنعتی تهران، درمحوطه دانشگاه اجتماعی کردند. تا به کشتار بی رحمانه مردم قم و دیگر بیدادگری های رژیم اعتراض کنند که با حمله کماندوها و دیگر نیروهای دولتی روبه رو شدند. در این جریان، حدود هشتاد دانشجو مجروح و مضروب شدند.علما و وعاظ تهران و دیگر شهرستان ها ، با انتشار اعلامیه ای ، گزارشی از چگونگی قیام مردم قم را به ملت ایران عرضه کردند و جنایت های رژیم شاه را آشکار ساختند. جامعه بازرگانان و پیشه وران تهران نیز در اعتراض به کشتار قم، با انتشار اطلاعیه ای تعطیل عمومی اعلام کرد.
مراجع قم، در روز 22دی، اطلاعیه ای جداگانه صادر کردند. وضمن محکوم کردن اعمال رژیم در به خاک و خون کشیدن مردم قم، یادآور شدند که رژیم به جای توجه به اعتراض صحیح و منطقی طلاب و مردم، اعمالی را که در تمام جوامع بشری محکوم است، مرتکب و با اسلحه گرم به آنها حمله ور شد و بی گناهان را به قتل رساند.آنگاه مراجع اعلام کردند:«ما مصادر امور را مسئول این قضایا می دانیم و شدیداً معترض هستیم.»
رژیم شاه به پشتوانه عمال ساواک، تظاهراتی ترتیب داد که کارمندان آموزش و پرورش تهران، اعضای حزب رستاخیز و دیگر کارمندان دولت درآن شرکت داشتند. آنها کوشیدند وانمود کنند روشن فکران ایران، شورش مرتجعین قم را محکوم می کنند.
تظاهر کنندگان قلابی، صبح روز23 دی سال1356، سوار بر اتوبوس ها راهی قم شدند. آنان در شهر قم طی یک راه پیمایی، به حمایت از شاه پرداختند و«جاوید شاه گویان»به سمت حرم حرکت کردند. واکنش دیگر رژیم در قبال واقعه نوزدهم دی که به عزم انحراف افکار عمومی از رهبری امام و مسیر صحیح و اصولی مبارزه صورت گرفت، دادن اجازه فعالیت به برخی گروه های موافق سلطنت بود که خواهان اصلاحاتی جزئی بودند. در همین دوران، اعلام موجودیت«کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر» در شمار اخبار جالب توجه است. نماینده هیئت اجرائیه این کمیته که یکی از رهبران جبهه ملی بود، با دعوت از خبر گزاری های معتبر جهان (آسوشیتدپرس،رویتر،یونایتدپرس،بی بی سی،واشنگتن پست،گاردین) به طور رسمی موجودیت این کمیته را اعلام کرد. وی در این مصاحبه نه تنها رژیم شاه را به عنوان عامل اصلی اختناق و جنایت محکوم نکرد، بلکه حتی حاضر نشد کشتار مردم قم را محکوم کند و تنها به اظهار تأسف اکتفا کرد . در آن زمان ،حرکت های نمایشی رژیم به حمایت از شاه صورت گرفت و انقلابیون و رهبران مذهبی نیز فعالیت سیاسی و مذهبی خود را علیه رژیم شدت بخشیدند. چهلم شهدای قم فرا رسید. این چهلم، خود،نتایج بسیار جالبی برای انقلاب و حرکت های بعدی در پی داشت(1).
/خ
اطلاعیه نوشته شد و به امضای علمای وقت رسید و سپس منتشر شد.
طی این اطلاعیه،ضمن محکوم کردن کشتار مردم، این پرسش مطرح شدکه: «آیا فضای باز سیاسی به این معناست که اگر کسانی که اگر کسانی به مطالب غیر حقیقی روزنامه ها اعتراض می کنند، در برابر گلوله قرارگیرند؟!»
رژیم شاه با وحشت از ارتکاب کشتار دی، به عنوان نخستین اقدام،شهر را از نیروهای امنیتی پرکرد. وجو رعب و وحشتی ایجاد وشهر را به نوعی، به حکومت نظامی تبدیل کرد. مأموران ساواک از روز بیستم دی به بعد، به منازل علما و روحانیان مبارز و طلاب انقلابی یورش بردند و آنها را دستگیر و تبعید کردند. پزشکان متدین و متعهد قم نیز در روز بیستم دی، با صدور اطلاعیه ای ،با محکوم کردن اعمال رژیم، کمیته ای برای مداوای مجروحان و آسیب دیدگان واقعه تشکیل دادند.
روز بیست و یکم، دانشجویان دانشگاه صنعتی تهران، درمحوطه دانشگاه اجتماعی کردند. تا به کشتار بی رحمانه مردم قم و دیگر بیدادگری های رژیم اعتراض کنند که با حمله کماندوها و دیگر نیروهای دولتی روبه رو شدند. در این جریان، حدود هشتاد دانشجو مجروح و مضروب شدند.علما و وعاظ تهران و دیگر شهرستان ها ، با انتشار اعلامیه ای ، گزارشی از چگونگی قیام مردم قم را به ملت ایران عرضه کردند و جنایت های رژیم شاه را آشکار ساختند. جامعه بازرگانان و پیشه وران تهران نیز در اعتراض به کشتار قم، با انتشار اطلاعیه ای تعطیل عمومی اعلام کرد.
مراجع قم، در روز 22دی، اطلاعیه ای جداگانه صادر کردند. وضمن محکوم کردن اعمال رژیم در به خاک و خون کشیدن مردم قم، یادآور شدند که رژیم به جای توجه به اعتراض صحیح و منطقی طلاب و مردم، اعمالی را که در تمام جوامع بشری محکوم است، مرتکب و با اسلحه گرم به آنها حمله ور شد و بی گناهان را به قتل رساند.آنگاه مراجع اعلام کردند:«ما مصادر امور را مسئول این قضایا می دانیم و شدیداً معترض هستیم.»
رژیم شاه به پشتوانه عمال ساواک، تظاهراتی ترتیب داد که کارمندان آموزش و پرورش تهران، اعضای حزب رستاخیز و دیگر کارمندان دولت درآن شرکت داشتند. آنها کوشیدند وانمود کنند روشن فکران ایران، شورش مرتجعین قم را محکوم می کنند.
تظاهر کنندگان قلابی، صبح روز23 دی سال1356، سوار بر اتوبوس ها راهی قم شدند. آنان در شهر قم طی یک راه پیمایی، به حمایت از شاه پرداختند و«جاوید شاه گویان»به سمت حرم حرکت کردند. واکنش دیگر رژیم در قبال واقعه نوزدهم دی که به عزم انحراف افکار عمومی از رهبری امام و مسیر صحیح و اصولی مبارزه صورت گرفت، دادن اجازه فعالیت به برخی گروه های موافق سلطنت بود که خواهان اصلاحاتی جزئی بودند. در همین دوران، اعلام موجودیت«کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر» در شمار اخبار جالب توجه است. نماینده هیئت اجرائیه این کمیته که یکی از رهبران جبهه ملی بود، با دعوت از خبر گزاری های معتبر جهان (آسوشیتدپرس،رویتر،یونایتدپرس،بی بی سی،واشنگتن پست،گاردین) به طور رسمی موجودیت این کمیته را اعلام کرد. وی در این مصاحبه نه تنها رژیم شاه را به عنوان عامل اصلی اختناق و جنایت محکوم نکرد، بلکه حتی حاضر نشد کشتار مردم قم را محکوم کند و تنها به اظهار تأسف اکتفا کرد . در آن زمان ،حرکت های نمایشی رژیم به حمایت از شاه صورت گرفت و انقلابیون و رهبران مذهبی نیز فعالیت سیاسی و مذهبی خود را علیه رژیم شدت بخشیدند. چهلم شهدای قم فرا رسید. این چهلم، خود،نتایج بسیار جالبی برای انقلاب و حرکت های بعدی در پی داشت(1).
پی نوشت:
1-نک: ابراهیم طالبی دارابی، جایگاه قیام 19دی1356در پیروزی انقلاب اسلامی، سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی:http:/bashgah.net
/خ
