چه کنيم تا يادمان بماند؟ (1)

اشاره، ظرفيت حافظه بشر، به هر حال محدود است. اما در طول زمان کساني سعي کرده اند با شيوه هاي گوناگون بر ضعف حافظه غلبه کنند. اين شيوه ها گاهي بسيار ساده اند و گاهي هم بر اساس آخرين دستاوردهاي روان شناسي ابداع شده اند. در رشته مقالاتي که خواهيد خواند سعي داريم تا ابتدا راه حلهاي سنتي و سپس راه حلهاي مدرن بهبود حافظه را بررسي کنيم.
سه‌شنبه، 22 شهريور 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چه کنيم تا يادمان بماند؟ (1)

چه کنيم تا يادمان بماند؟
چه کنيم تا يادمان بماند؟ (1)


 

نويسنده: مهدي مجرد زاده کرماني




 

بهبود حافظه (1)
 

اشاره، ظرفيت حافظه بشر، به هر حال محدود است. اما در طول زمان کساني سعي کرده اند با شيوه هاي گوناگون بر ضعف حافظه غلبه کنند. اين شيوه ها گاهي بسيار ساده اند و گاهي هم بر اساس آخرين دستاوردهاي روان شناسي ابداع شده اند. در رشته مقالاتي که خواهيد خواند سعي داريم تا ابتدا راه حلهاي سنتي و سپس راه حلهاي مدرن بهبود حافظه را بررسي کنيم.

استفاده از شعر و ادبيات
 

از گذشته هاي دور، از شعر، ادبيات و موسيقي براي کمک به حافظه استفاده کرده اند. مثلا چيزهاي که يادگيري آنها دشوار بوده است به صورت شعرهاي ساده اي در مي آورند و کودکان را تشويق مي کردند که آنها را از بر کنند. اين کار نه فقط در ايران، بلکه حتي در اروپا و امريکا هم معمول بوده است.
يک نمونه معروف آن يادگيري تعداد روزهاي هر ماه، خصوصا در کشورهاي مسيحي است. در ايران اين کار دشوار نيست، چون در سالهاي کبيسه شش کاه اول (31) روزه و ششماه دوم سي روزه است. فقط در سالهاي معمولي اسفند ماه(26) روز مي شود و چون ماههاي سي روزه و سي و يک روزه پشت هم قرار مي گيرند، ياد گرفتن آن خيلي آسان است. ولي ماههاي فرنگي اين طور نيست و به علاوه قاعده و قانون مخصوصي هم نيست که معلوم کند کدام ماه (30)و کدام ماه (31) روز است. در واقع ماههاي سي روزه نه يک در ميان هستند و نه پشت سر هم که در حافظه انسان بمانند. در سالهاي عادي، آوريل و ژوئن و سپتامبر و نوامبر سي روزه و فوريه (28)روزه است. حتما تصديق مي کنيد که يادگيري آن آسان نيست. در نتيجه براي يادگيري آن از شعر کودکانه اي استفاده کرده اند که در پايان اين مقاله اصل آن را مشاهده خواهيد کرد. اگر بخواهم آن را به شعر کودکان فارسي ترجمه کنم چنين مي شود:
سي روزه ماه سپتامبر
ژوئن، آوريل و نوامبر
سي و يه روزن بقيه
اما، به جز فوريه
28 روزه هميشه
کبيسه 29 مي شه

نصاب الصبيان
 

در مکتبخانه هاي قديم کتابي به بچه ها تعليم داده مي شد به نام نصاب الصبيان که به زبان امروزي يعني کمترين چيزي که مورد نياز کودکان است. اين کتاب براي يادگيري کلمه هاي عربي و معني آنها نوشته شده است، اما به صورت منظومه هايي است که وزن و قافيه دارد. در ضمن مطالب بسياري که جنبه اطلاعات عمومي دارد نيز در آن آمده است. وزن شعرها مرتبا تغيير مي کند و نام وزن (يا بحر عروضي) جديد هم ذکر مي شود. براي نمونه شعرهايي از اين کتاب که براي يادگيري نظامهاي گاهشماري سروده شده است نقل مي کنيم.
مي دانيد که هر سالي نامي دارد. مثلا امسال (1389) سال پلنگ ( يا در نظام گاهشماري چيني سال ببر) و سال آينده سال خرگوش است. اين نظام دوازده ساله مرتبا تکرار مي شود. يعني دوازده سال ديگر (يعني سال 1401 شمسي) نيز سال پلنگ خواهد بود. براي اين که اسامي دوازده گانه سالها فراموش نشود منظومه زير را سروده اند که قاعدتا بايد آن را در کتاب "نصاب" جست:

موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار
زين چار چو بگذري، نهنگ آيد و مار

آن گاه، به اسب و گوسفند است حساب
حمدونه و مرغ و سگ و خوک آخر کار

حتما مي دانيد که "بقر" به معني گاو است و در قرآن کريم نيز سوره "بقره" اشاره به گاو سامري دارد. اما حمدونه به معني ميمون است. در نظام گاهشماري چيني تفاوتهايي مشاهده مي شود. مثلا به جاي نهنگ، اژدها ذکر شده است. همين نظام دوازده ساله در زبان ترکي هم هست و در اين زبان از واژه هاي "ايت ايل" "ايلان ايل"، "سيچقان ايل" و نظاير آن استفاده مي شود. اين نظام دوازده ساله يک فايده ديگر هم داشت و آن تعيين سن افراد بود. مثلا شخصي مي گفت " من کاملا به ياد دارم که تاکنون پنج بار سال پلنگ را ديده ام" و همه مي فهميدند که سن او بيش از 60 سال است. آن گاه مي پرسيدند که در چه سالي به دنيا آمده است. در نتيجه سن او دقيقا معلوم مي شد. مثلا اگر مي گفت "سال گوسفند" و آن سال هم سال پلنگ بود، با يک محاسبه سرانگشتي مي فهميدند که آن شخص، (67) ساله است. اين موضوع در آن زمان که شناسنامه در کار نبود اهميت داشت.
به طور کلي در کشورهاي اسلامي، از جمله در ايران، مناسبتهاي مذهبي و بسياري از تعطيلي ها بر اساس ماههاي قمري محاسبه مي شود. اين ماهها عبارتند از : محرم، صفر، ربيع الاول، ربيع الثاني، جمادي الاول، جمادي الثاني، رجب، شعبان، رمضان، شوال، ذيقعده، و ذيحجه. آيا ترتيب اين ماهها را حفظ هستيد؟ شايد خيليها ندانند که شعبان قبل از رجب است يا بعد از آن. براي يادگيري ماههاي قمري هم شعري سروده اند که ترتيب آنها را مشخص مي کند:

ز محرم چو گذشتي، بودت ماه صفر
دو ربيع و دو جمادي ز پي يکديگر

رجب است از پي شعبان رمضان و شوال
بعد، ذيقعده و ذيحجه دو ماه آخر

استفاده از موسيقي
 

بسياري از اين گونه شعرها به شکل آهنگين خوانده مي شود. هر يک از آنها را که با آهنگ بخوانيد بهتر به يادتان مي ماند. شايد فيلم آواي موسيقي (يا اشکها و لبخندها) را ديده باشيد. در اين فيلم، پرستار بچه ها که قبلا راهبه بوده و به موسيقي علاقه دارد سعي مي کند تربيت هفت نت اصلي موسيقي (دو-ر-مي-فا-سل-لا-سي) را با ترانه اي آهنگين به بچه ها آموزش دهد. اين ترانه چنين آغاز مي شود: "دو... دو شب نخوابيدم...ر... روي ماهت ديدم... مي... مي خام بياد بارون... فا ... فال مي گيرم اکنون... سل...سل خيلي بهتره... لا... لادن دل مي بره... سي ...سيرم ديگر از تو ..." که هر چند شعرش تقريبا بي معني است، ليکن به خاطر موسيقي و همچنين وزن و قافيه به خاطر مي ماند. خود من هم به خاطر دارم که در زمان کودکي (که در دبستانها موسيقي تدريس مي شد) بچه ها براي اين که اين هفت نت به يادشان بماند مي خواندند: "دو ر مي فا سل لا سي... تو تنبل کلاسي!"
هنوز هم فکر مي کنم براي يادگيري مواردي که ذکر شد، هيچ راهي بهتر از شعر و موسيقي نيست. من تقريبا يقين دارم که شعر انگليسي زير که براي يادگيري روزهاي ماه به کار مي رود نيز داراي آهنگ است:
Thirty days hath september,
April, June and November
Aii the rest have thirty-one
Save February With 28 days clear
And 29 each leap year
منبع: راز موفقيت شماره 187



 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم