نفى برهان از واجب الوجود
سخن درباره حق مطلق است. از حق مطلق، نفى حد كرديم و اكنون مىخواهيم از حضرتش نفى برهان كنيم. ممكن استبراى خواننده، چنين عنوانى شگفت آور باشد. اگر حق مطلق برهان ندارد و اگر حقمطلق، همان واجب الوجود و واجب
ادامه...
برهان غايتشناختى
فرض كنيد كه در گذر از بيابان پايم به سنگى خورد و از من پرسيدند كه: سنگ چگونه آنجا قرار گرفته است؟ و من نيز احتمالا بر خلاف چيزهايى كه مىدانم پاسخ دهم كه: آن سنگ پيوسته در آنجا قرار داشته است، شايد اثبات
ادامه...
مرورى بر براهين يا دلايل شناخت...
هر چند ادلهى و براهين «حق مطلق» بسيار است; ولى مىتوان آنها را با نگاههاى مختلف دستهبندى كرد. يكى از راههاى دستهبندى آنها اتحاد و عدم اتحاد سالك و مسلك و مقصد است. ممكن است آنها را بر مبناى تقدم وتاخر
ادامه...
مشيت فراگير الهى و اختيار وآزادى...
اختيار و آزادى از مباحث مهمى است كه از همان آغاز تفكر بشرى، ذهن بزرگترين متفكران و انديشمندان را به خود مشغول داشته است. از متفكران غربى گرفته تا انديشمندان اسلامى همگى به گونهاى با اين مسئله دستبه گريبان
ادامه...
مبانى معرفتشناسى مفاهيم ماوراى...
در اين مقاله به طور اختصار در دو مقوله بحثشدهاست: الف - موانع ومشكلاتى كه براى انسان در باب فهم مفاهيم ماوراى طبيعى دينى پيش مىآيد موانعى از قبيل انس به محسوسات، محدوديت زبان بشرى وتطور زبان. ب - مبانى
ادامه...
منطق استقراء علمى
استقراء مسالهاى است كه از ديرزمان متفكران به ويژه فيلسوفان را به خود مشغول ساخته است و در فراخور توان به تبيين آن پرداختند و اين توجه، زمانى تشديد يافت كه گروهى از تجربهگرايان در مقابل كسانى كه قياس
ادامه...
نظريههاى صدق يا حقيقت
مبحث «چيستى صدق و حقيقت» در دو قرن اخير يعنى از نيمه دوم قرن نوزدهم ميلادى مورد كنكاش و چالش فراوان قرار گرفته است. پارهاى از معرفتشناسان تعريف سنتى يعنى نظريه مطابقت را پذيرفتهاند و گروههاى ديگرى
ادامه...
نقدى بر فلسفه شك (سپتىسيسم)
بىشك معرفت و شناخت از تمايزهاى بزرگ انسان نسبتبه ديگر حيوانات است و از آنجا كه بحث پيرامون شناخت و مبادى و ابزار آن و تحليل محتواى آن از مسايل مهم فلسفه است از دير زمان انديشمندان بشرى درباره آن به كنكاش
ادامه...
منبع و الهام بخش فلسفه اسلامى
مؤلف مقاله در صدد آن است كه اثبات كند كه فلسفه اسلامى، فلسفه يونانى-اسكندرانى نيست كه لباس عربى به تن كرده است، همانطور كه بعضى روشنفكران مسلمان بر اين عقيدهاند. بلكه يك سنت فلسفى مستقل و اصيلى است كه
ادامه...
فلسفه علم كلام
فلسفه علم كلام، تنها به مسائل كلام نظر دارد; تا معلوم شود كهآيا متكلم به شيوه جدل پايدار و وفادار مانده، يا -احيانا- بهورطه خطابه و سفسطه افتاده و يا اسير دام تخيلات شاعرانه شدهاست.
ادامه...
انسان خوب، شهروند خوب
از نگاه افلاطون نقش محورى در عرصه حرکت به سوى کمال مطلوب با بعد فردى انسان است و فضیلت شهروندى در طول فضیلت انسانى مىباشد. به عبارت بهتر، انسان خوب بر شهروند خوب مقدّم است. در مقابل، ارسطو شهروند را عنصر
ادامه...
فلسفه چیست؟ فیلسوف کیست؟
واژه فلسفه از واژهٔ یونانی Philosophia برگرفته شده است که به معنای خرد دوستی است و در زبان عربی و فارسی رایج گشته است. این واژهٔ یونانی از دو بخش تشکیل شده است: -Philo به معنی دوستداری و sophia- به معنی
ادامه...
حيات مجدد مولانا در عالم معاصر...
تفاوت اساسي بين هگل و متفکران ماقبل وي نگاه تاريخي او به عالم و آدم است. هگل انسان را هم تاريخي مي بيند و معناي هر واقعيت و انديشه را تنها با نظر به زماني که در آن پديد آمده مي فهمد. هگل با تاريخي کردن
ادامه...
حيات مجدد مولانا در عالم معاصر...
اگر بنا به قرائت هگل سير تطوّرات تاريخي به سمتي است که انسان تماميت انحاء صور فرهنگ و انديشه را در فرهنگ و تمدن اروپايي تجربه کرده است، اهميّت يافتن عناصر فرهنگ هاي ماقبل مدرن چه معنايي مي تواند داشته
ادامه...