گوهر عقل
تعاريف مختلف از عقل
عقل در لفظ به دو معنا به کار مىرود که عبارتند از:
-1 معنى لغوى
-2 معنى اصلاحى
اول، معناى لغوي:
مرحوم دهخدا، در لغتنامه خود، تعاريف بسيارى را از منابع گوناگون درباره
ادامه...
علم حضوري و حصولي
علم حضوري بنياديترين موضوع در فلسفه معرفت و سنگ بناي مابعدالطبيعة متعالي است. اولين تقسيم علم آن بود كه يا حصولي است و يا حضوري. قسم دوم هر چند نقشي اساسي و بس مؤثر دارد اما به
ادامه...
نگاه سنتي و مدرن جهان غرب به عدالت...
در اين که تحقق اصل عدالت همواره يکي از آمال اصلي و مشترک آدميان بوده و هست کمتر کسي مي تواند ترديد کند.
با وجود اين، در مقام تعريف، استدلال و بيان مصداق عدالت مناقشات و اختلاف راي هاي فراواني وجود دارد.
ادامه...
پيوند فلسفه و تعليم و تربيت
هنگامي که سخن از پيوند دو مقوله به ميان مي آيد اهميت موضوع آنگاه نمايان مي شود که ابتدا هر کدام از اين دومقوله مورد بررسي و تحليل قرار گيرند.
مسلما فلسفه و تعليم و تربيت نيز نه تنها از اين قاعده مستثني
ادامه...
«اليناسيون» ؛ آگاهي نداشتن از واقعيتها
بسياري از متفكران جهان، بزرگترين مشكل فرهنگي منظومه كنوني را «بحران هويت» يا بحران «از خودبيگانگي» دانسته اند. همين نكته، ضرورت توجه نظري و فلسفي به اين مفهوم مهم در تاريخ مدرن را بيش از پيش به ما گوشزد
ادامه...
توجه ساختارگرايان به موقعيت ميان...
فلسفه فناوري در کنار فلسفه ذهن ميان رشته اي ترين فلسفه هاي مرتبه دوم هستند. مي دانيم در فلسفه ذهن با پرسشهايي چون آگاهي چيست؟ حالات آگاهانه چگونه کيفياتي را دارند؟ هوش مصنوعي به چه معناست؟ شباهت هاي رايانه
ادامه...
سياستگذاري در عرصه فلسفه و تفكر...
دوران كنوني را به درستي «دوره تخصص» نام نهاده اند. هر عرصه و گستره اي را بجوييم، در آن متخصصاني مي يابيم كه صرفاً كار تخصصي خود را خوب مي دانند و در ديگر حوزه ها دانش و بينشي ندارند. در جهان كنوني ما هم
ادامه...
درآمدی بر هرمنوتیک
هرمنوتیك طی چند قرن اخیر توانسته است به عنوان یك دانش یا فن مستقل، جایگاه ویژهای در حوزهٔ تفكر بشری پیدا كند و امروزه متفكرین برجستهٔ فراوانی در این خصوص به تأمل و پژوهش، اشتغال
ادامه...
ماده و صورت
ماده و صورت از مفاهيم اساسي فلسفه هستند كه اول بار توسط ارسطو وضع شدند و در طول تاريخ حيات فلسفه، همواره مفهومي بنيادين بوده و جاي خاص خود را حفظ كرده اند.
ما در هر چيزي مي توانيم ماده و صورت را بيابيم.
ادامه...
ساحت ايمان در حيات بشر
موضوع اين نوشتار بررسي مفهوم ايمان از نگاه سورن کرکگور است. ايمان از ديد کرکگور به عنوان عالي ترين فضيلت انساني ، امري در برابر عقل و فراتر از آن تلقي مي شود و با توجه به سپهرهاي سه گانه اگزيستانس به سه
ادامه...
رازي فراتر از عقل
بحث از دين يکي از مباحث مهم کلامي به شمار مي رود و انديشمندان و متکلمان زيادي درباره آن سخن رانده و تلاشهاي گسترده اي درخصوص شناخت حقيقت اديان الهي انجام داده اند. يکي از انديشمنداني که درباره دين نظريه
ادامه...
نگاهي به «فلسفه دين» در روزگار...
هدف «فلسفه دين» آن است كه به مضاميني فلسفي بپردازد كه با تأمل بر سرشت و حقيقت باور ديني و معناي مناسك و فعاليتهاي دين مطرح مي شوند. حتي اگر اين گستره را كمي كلان تر بنگريم، بسياري از مباحث تاريخي كه در
ادامه...
مفهوم فطرت در انديشه فلسفى غرب
تاكنون در جهان انديشه غرب، همسو با ساير حوزه هاى فكرى، نظريات بسيارى پيرامون فطرت ارايه شده است كه اين خود نشانگر درجه اهميت آن مى باشد. صرف نظر از نقش مفهوم فطرت در مطالعات دينى (درون دينى و برون دينى)،
ادامه...
پيوند فضيلت و معرفت
مرحله مهم در گفتگوهاي افلاطون هنگامي رخ مي دهد كه شخصيت سقراط اين گونه فرض مي گيرد كه نفس، داراي خواسته هايي است كه هميشه و در هر شرايطي خوب هستند. بنابراين «روان شناسي اخلاقي» به عنوان شرط اوليه در تبيين
ادامه...