ذوالقرنين يا کوروش در متون مذهبي(2)
سومين نکته اي که در مورد ذوالقرنين قابل طرح است، موضوع شاخهاي اوست؛ چه، قرن به معني شاخ است و ذوالقرنين از يک لحاظ به معناي «دارنده دو شاخ» است. گرچه در مبحث پيشين کم و بيش بيان شد که در بيان اهل بيت پيامبر
ادامه...
ذوالقرنين يا کوروش در متون مذهبي(1)
از زماني که مرحوم مولانا ابوالکلام آزاد در شرح و بسطِ هم انگاري ذوالقرنين و کوروش کوشيد تا زمان حاضر، افزون بر پنجاه سال مي گذرد. طي اين مدت هر چند نظريه او با استقبال گسترده اي مواجه شده، اما معمولاً
ادامه...
دين و اساطير هند و ايراني
دو مزيل خاورشناس و مذهب شناس نامي، دين و معتقدات هند و ايراني را در دوران همزيستي آنها انعکاسي از وضع اجتماعي و طبقاتي جامعه آنها دانسته است. براساس نظريات دو مزيل «ميثرا» و «ورونه» در آغاز دوران پدرسالاري
ادامه...
حمام ايراني
در ايران، جز بر سر در حمامها، در جاي ديگري تابلويي ديده نمي شود. اين تابلوها عبارتند از نقاشي هاي کاملاً ابتدايي بر روي ديوار نقاشي ها، دور چارچوب درها و روي ديوارها را پوشانده است. در همه آنها زمينه اصلي
ادامه...
جشن مهرگان
روزهاي ماه در ايران باستان نامهاي خاص داشتند و از جمله روز شانزدهم هر ماه «مهر» بود. بنابراين «روز مهر» در ماه مهر (شانزدهم)، مهمترين روز آيينهاي مهرگان بود. آيينهاي مهر (جشنهاي مهرگان) پس از نوروز، مهمترين
ادامه...
جشن تيرگان
تيرگان، جشن باستاني ايرانيان در سيزدهم تير است. نزد ايرانيان باستان، هر يک از روزهاي ماه نامي داشت و تطابق نام روز و ماه، مناسبتي بود براي برگزاري جشني که نام آن با افزودن پسوند «گان» به آخر نام روز به
ادامه...
جايگاه آب در فرهنگ ايراني (2)
روشهاي تأمين و نگهداري و توزيع آب، به خصوص در مناطق کم آب ايران، حاصل به کارگيري شيوه ها و ابداعات پيچيده فني و رياضي و ارائه روشهاي مختلف اندازه گيري (حجمي و زماني) بوده است که نمونه هاي بارز آن را در
ادامه...
جايگاه آب در فرهنگ ايراني (1)
مطالعه موضوعات مرتبط با آب از دو ديدگاه قابل بررسي است: يکي نگرش کمي که البته بر پايه قوانين و فرمولهاي متداول علمي استوار است، و ديگري نگرشي که به مباحث معنوي حيات نيز مي پردازد. اين نگرش آب را به عنوان
ادامه...
جامه ايرانيان عصر قاجار
ايراني ها زير جامه را عادتاً از پارچه ابريشمي يا پنبه اي پوشند. اين زيرجامه، به وسيله بندي در بالاي ورک [=کفل] بسته شود که آن بندها را از سوراخي گذرانيده اند و اصطلاحاً به آن «يقه»گويند. پيراهن صاحبان
ادامه...
تخت جمشيد در عصر صفوي
انسان با تماشاي اين آثار ارزنده به انديشه فرو مي رود که اين روح حساس و علوي طلب چقدر ضعيف و نااستوار است. مرد مقتدري براي بقاي نام و ارائه شکوه و اقتدار خود سنگ نبشته هايي به جا گذاشته تا فرزندان وي بر
ادامه...
تجديد حيات ايران پس از اسلام
با فروپاشي خلافت عباسيان، دولتهاي کوچکي در مناطق مختلف پديدار و جانشين آن گشت. تا اواخر قرن دهم، سه قدرت جهاني تاسيس شد که دو تاي آن، شيعي بود: غزنويان در شرق، آل بويه در مرکز، و فاطميان در غرب. از اين
ادامه...
پاسارگاد، بوي باستان
از بالاي بلندي در يک جلگه هموار، خرابه هاي پاسارگاد را مشاهده کرديم، قبر کوروش و تخت مادر سليمان در ميان ستونهاي سنگي در اطراف، به خوبي ديده مي شد. مشاهده اين آثار باستاني، شوق و هيجان خاصي در بدن فرسوده
ادامه...
پارسيان و پيوستگي فرهنگ مصر
عموماً مصر داراي فرهنگي محافظه کار به شمار مي آيد؛ کشوري که در گذشته زندگي مي کند ودگرگوني را برنمي تابد. چه خاستگاه نيروي پيش راننده براي دگرگوني، دروني باشد و چه انگيزه اي بيروني. اين برداشت حتي آنگاه
ادامه...
آسياي صغير، پايگاه شعر سياسي فارسي...
پيش از استيلاي مغول، بلاد ماوراءالنهر و خوارزم و خراسان، هر کدام از معتبرترين مراکز تعليم و تعلم و داراي کتابخانه ها و مدارس و علما بود. با حمله مغول تمام اين مراکز ويران گرديد و از آن همه کتاب و اهل علم
ادامه...