با سلام و تشکر از ارتباط شما با قسمت مشاوره راسخون
جواب شما را با یک حدیث گرانمایه از رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) شروع می کنم. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) خطاب به اباذر می فرمایند:
يا أباذر من ترك لبس الجمال و هو يقدر عليه تواضعا لله عزوجل فقد كساه حلة الكرامة؛
اي اباذر كسي كه پوشاك زيبا و لباسهای تجملاتی را با اينكه توان پوشيدن آنها را دارد بخاطر فروتني و تواضع در پيشگاه خداي عزوجل ترک کند، خداوند از جامه هاي كرامت خود بر او می پوشاند. زیرا اثر وضعی ترک تجملات دنیا ، بهره بردن از زیباییهای آخرت است، « و لا تنالون الاخره الا بترککم الدنیا واتعری منها »( مستدرک الوسائل ،ج12،ص54)
یکی از راههای کسب تواضع دقت در اعمال و رفتار خود است به این معنا که انسان در قدم اول پا را از گلیم خود بیرون نگذاشته و زندگی در سطح شأن اجتماعی خود تهیه کند و در قدمهای بعد، حتی اگر توان مالی و اجتماعی هم دارد، تواضع نموده و زندگی خود را ساده و بی آلایش و همسطح مؤمنان متوسط قرار دهد و از تجملات دنیوی صرفنظر نماید. بلکه گاهی کارهایی کند که باعث ذلت نفس اماره گردد مثلا ائمه طاهرین در سفرهای خود با قافله هایی که آنها را نمی شناختند همسفر می شدند و در راه به همراهان خود خدمت می کردند و بخشی از کارهای شخصی آنان را برایشان انجام می دادند! گاهی وسائل دیگران را به مقصد می رساندند! حضرت امیر برای بچه های یتیم نان می پخت و آنها را بر دوش خود سوار می نمود و با آنها بازی می کرد! مقدس اردبیلی در کاروانی که بود لباس همراهان را می شست!! عیس مسیح (ع) آب آورد و پای حواریون را شست و به آنها آموخت که اینگونه برای مردم تواضع کنید تا هم حکمت در قلب خودتان برود و هم سخنان حکیمانه تان در قلبهای مردم اثر کند!
البته خداوند کار خیر و عمل متواضعانه را بی پاداش نمی گذارد و در حدیث است که رسول خدا به امیرمؤمنان فرمود: « ای علی بخدا قسم به فرض محال شخص فروتن در ته چاه باشد خداوند به باد مأموریت می دهد که او را از ته چاه بیرون آورده و بالاتر خوبان و اخیار روزگار قرار دهد در حکومت اشرار! »
یعنی ممکن است شخص متواضع، در جامعه برای مدتی منزوی شده و به حاشیه رانده شود و اشرار و افراد زبان باز و جاه طلب بر صدر بنشینند و قدر ببینند اما دیر یا زود شخصیت اجتماعی فرد متواضع با امداد غیبی و الهی، از همه پیشی می گیرد و این وعدة حتمی الهی است « من تواضع رفعه الله »
در اسلام به قناعت و ميانه‌روي در زندگي سفارش زيادي شده است. خداوند متعال در آیه29 سوره اسری در يك تعبير و تشبيه بسيار زيبا مي‌فرمايد: «دست را ( از شدّت بخل و حرص) برگردنت مبند، و نيز بسيار گشاده‌اش مدار كه ملامت‌زده و درمانده مي‌نشيني. يعني نه خيلي بايد حريص بود كه انگار دست انسان شكسته و به گردن آويزان است و اصلاً به جيب نمي‌رود و نه خيلي گشاده دستي كه خود و خانواده‌ات درمانده شوند بلكه بايد ميانه‌روي در زندگي را جدي گرفت.
جواب سوال دوم شما را هم با حدیث شریفی از امام باقر(علیه السلام) آغاز می کنم. این امام همام می فرمایند:
مَن عَمِلَ بما یَعلَم عَلَّمَهُ الله ما لَم یَعلَم؛
هر کس به آنچه که می داند، عمل کند، خداوند آنچه را که نمی داند، به او خواهد آموخت.( بحارالانوار : ج 78 ، ص 189)
تأکید بسیاری از بزرگان اخلاق بر این کلام نورانی است. انسان اگر واجبات را عمل و از محرمات دوری نمود خداوند به خاطر این تقوای الهی مسیر تعالی و پیشرفت وی را فراهم می نماید. تا زمانی که استاد اخلاق پیدا ننموده اید از مواعظ اساتید اخلاق که در کتابهای اخلاقی و یا نرم افزارهای اسلامی موجود است بهره ببرید و در ضمن از خداوند متعال بخواهید که استاد شایسته ای را سر راه شما قرار دهد و مطمئن باشید که اگر شما متقی باشید طبق وعده الهی، خداوند از جایی که انتظارش را ندارید برایتان فرج و گشایش در امور مخصوصا در یافتن استاد اخلاق شایسته قرار می دهد.