مدهوش گلپایگانی، محمدصادق
(ز 1237 ق)، خطاط، ادیب و شاعر، متخلص به مدهوش. وى ملا باشى حیدرقلى میرزا، فرزند فتحعلىشاه و حاكم گلپایگان بود. در نظم و نثر تبحر داشت و عربى را خوب مىدانست. مدهوش خط نستعلیق را خوش مىنوشت و شعر نیز مىسرود. از آثار وى: یك نسخه «دیوان» خاورى، به قلم نستعلیق و شكسته نیم دو دانگ خوش، با رقم: «كتبه العبد محمدصادق الكلبایكانى فى 1
مدهوش تهرانی، اسماعیل
(وف 1288 ق)، شاعر، متخلص به مدهوش. در غزلیات مدهوش و در قصاید ثریا تخلص مىنمود. وى ابتدا به شغل علاقهبندى و سپس بلورفروشى اشتغال داشت. بعدها متصدى چاپ كردن بعضى از نسخهها شد. او فنون شاعرى را بیشتر از یغماى جندقى كسب كرد. در «مؤلفین كتب چاپى» و به تبع آن در «فرهنگ سخنوران» صاحب عنوان تحت نام مدهش تهرانى آمده است.
مدهوش اصفهانی، مبارک
(س یازدهم ق)، شاعر، متخلص به مدهوش. از والى زادگان حویزه (جزیره) بود. نسبش از جانب پدر به سید مبارك، رییس ملك عرب، و از جانب مادر به امام قلى خان، حاكم شیراز مىرسد. حاج آقا بزرگ، به نقل از برخى از تذكرهها، سید مبارك خان مدهوش را با مدهوش قلندر اصفهانى كه سفرى به كشمیر كرده است یكى مىداند ولى «فرهنگ سخنوران» آن دو را جدا از یك
مدنی همدانی، حسن
(ح 1340 -1258 ش)، طبیب، خطاط، نقاش، موسیقیدان و شاعر، متخلص به صفاءالحق. وى گاهى در شعر صفا نیز تخلص مىكرد. نسبش از جانب پدر به امام زینالعابدین (ع) مىرسد و از طرف مادر منسوب به علاءالدوله سمنانى است. در كردستان به دنیا آمد و در پنج سالگى همراه خانوادهاش به همدان منتقل شد و مقدمات علوم فنون را نزد استادان آنجا آموخت. وى طبیع
مدنی کرمانی، جواد موسوی
(1339 -1257 ش)، خطاط و شاعر. معروف به بنان الشریعه. در قریهى سعادتآباد سیرجان به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتى را همان جا گذراند و در سى سالگى سفرى به عتبات عالیات نمود. وى مدتى در نجف اشرف به تحصیل علوم متداول عصر خود پرداخت و بعد از شش سال به كرمان بازگشت. در حدد 1307 ش به تهران آمد و وارد وزارت معارف شد و تا آخر عمر در این شهر
مدنی کاشانی، رضا
(1413 -1321 ق)، عالم دینى، فقیه اصولى و مجتهد. جدش ملا محمد شیرازى در 1200 ق از شیراز به كاشان رفت. او در كاشان به دنیا آمد. وى نخست علوم قدیمه را در حوزه علمیه فراگرفت. سپس به فراگیرى علوم جدید پرداخت. ادبیات را در محضر ادیب فرزانه سید محمود علوى و فقه و اصول و صرف را در محضر پدرش ، ملا عبدالرسول، و جد مادرىاش ملا حبیباللَّه
مدرکی نهاوندی
(س دهم ق)، ادیب و شاعر، متخلص به مدركى. در «الذریعه» و تذكرهى «روز روشن» و «تاریخ نظم و نثر» صاحب عنوان تحت نام دركى آورده شده است كه با توجه به آوردهى عبدالباقى نهاوندى، فرزند او، كه دوبار وى را تحت نام و تخلص مدركى آورده، اشتباه مىباشد. وى ساكن قریه جولك از توابع نهاوند و پدر آقا خضر و عبدالباقى نهاوندى، صاحب «مآثر رحیمى» ب
مدرسی یزدی، یحیی
(1383 -1321 ق)، عالم دینى، فقیه اصولى، مجتهد و مدرس. در یزد به دنیا آمد. پس از فراگیرى مقدمات، سطوح عالیه را در خدمت سید حسین باغ گندمى و سید احمد مدرس و سید علىرضا حایرى فراگرفت. در 1342 ق به قم رفت و چندین سال در محضر آیتاللَّه حاج شیخ عبدالكریم حایرى یزدى و آیتاللَّه آقا سید على یثربى كاشانى تلمذ نمود. آنگاه به نجف مهاجرت
مدرسی، ابراهیم
(تو 1297 ش)، نویسنده، مترجم و روزنامهنگار. در قاین به دنیا آمد. پس از طى تحصیلات متوسطه در مشهد و دارالفنون تهران موفق به اخذ درجهى دكتراى ادبیات از دانشگاه ادبیات تهران شد. او همچنین در بدو تأسیس مجلهى «ترقى» عنوان سردبیرى آن را داشت. از آثار وى: «پنجهى خونین»؛ «عشق شوم»؛ «پیك اجل»؛ «عروس مدائن»، ترجمه.[1]
فرزند دكتر سید ح
مدرس مشهدی، ابراهیم
(وف 1148 ق)، فقیه، عالم دینى و مدرس. ملقب به نایبالصدر یا نایب الصدارة (در آستان قدس رضوى). مقام شیخ الاسلامى مشهد و نیز مدرسى آستان قدس رضوى را در روزگار شاه سلطان حسین صفوى رضوى را در روزگار شاه سلطان حسین صفوى (1135 -1105 ق) بر عهده داشت. وى در فقه و كلام و حكمت متبحر بود. شیخ عبدالنبى قزوینى از شاگردان اوست. از آثارش: «اصول
مدرس شیرازی، نصراللَّه
(وف 1291 ق)، عالم دینى و مدرس. اصلش از فارس بود و از محضر ملا هادى سبزوارى و سید محمد حایرى و میرزا مسیح تهرانى استفاده نمود. او از علامه شیخ مرتضى انصارى صاحب اجازه بود. از آثارش: حاشیه بر «تفسیر بیضاوى»؛ حاشیه بر «رسائل» شیخ مرتضى انصارى؛ حاشیه بر «الفصول فى علم الاصول» شیخ محمدحسین رازى اصفهانى؛ حاشیه بر «القوانین»؛ «الطهارة»
مدرس شیرازی، عبدالرحمان
(1338 -1268/ 1266 ق)، عالم دینى، حكیم و مدرس. پدرش از علما و مدرسین آستانهى قدس رضوى بود. عبدالرحمان در شیراز به دنیا آمد. در 1279 ق به همراه پدر به مشهد رفت. ادبیات را از محضر پدر و علوم دینى را از محضر ملا عبدالوهاب شیخالاسلام و حكمت را از محضر میرزا محمد مدرس، از شاگردان حكیم سبزوارى، فراگرفت. وى در فقه و اصول و معقول و منق
مدرس زنوزی، عبدالله
(وف 1257 ق)، عالم دینى، حكیم و عارف. در زنوز آذربایجان به دنیا آمد. وى پدر آقا على زنوزى است. در جوانى به خوى رفت و ادبیات و علوم عربى را در آنجا تكمیل نمود. به طورى كه به ملا عبداللَّه نحوى شهرت یافت. آنگاه به عتبات رفت و در كربلا در محضر صاحب «ریاض» به تحصیل فقه و اصول مشغول گشت. به آوردهى «ریحانة الادب» در حوزهى درس سید محم
مدرس رضوی خراسانی، محمدتقی
(1365 -1274 ش)، محقق، دانشمند، مصحح و استاد دانشگاه. پدرش، میرزا محمدباقر، از علماى بزرگ خراسان و مدرس اول آستان قدس رضوى بود. در مشهد به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایى را در مدارس جدید زادگاهش فراگرفت. سپس به آموختن علوم قدیمه نزد اساتید آن زمان پرداخت. وى كتابهاى «مغنى» و «مطول» تفتازانى و قسمتى از شرح «منظومه» حاج ملا هادى سبزوارى
مدرس رضوی، محمدباقر
(1343/ 1342 -1270 ق)، عالم دینى و مدرس. وى از فرزند زادگان سید شمسالدین محمد رضوى صاحب «وسیلة الرضوان» بود. در مشهد به دنیا آمد. در 1294 ق به سبزوار رفت و از محضر حاج ملا هادى سبزوارى استفاده نمود. در 1306 ق به عتبات عالیات رفت و از محضر آخوند خراسانى بهره برد. در 1325 ق از شیخ حسنعلى تهرانى مشهدى اجازه روایت گرفت. سپس در مشهد
مدرس رضوی، محمدتقی
(وف 1280 ق)، فقیه، عالم دینى، نحوى و شاعر. پدرش خواهرزادهى سید محمد رضوى سبزوارى امام جمعه مشهد بود. سید میرزا محمدتقى یازده برادر داشت كه با خود او همگى اهل فضل و كمال بودند. میرزا عبدعلى منجم باشى مشهدى فرزند او است. از آثارش: «المنظومه الفقهیة»؛ «المنظومة النحویة».
مدرس رضوی، محمدعلی
(1311 -1239 ق)، عالم دینى، فقیه، اصولى، مجتهد، رجالى، محدث، مدرس و عارف. در مشهد به دنیا آمد و مقدمات را در آنجا فراگرفت. در 1263 ق به نجف رفت و در مدت بیست سال در محضر شیخ مرتضى انصارى و شیخ مشكور حولاوى نجفى و شیخ راضى نجفى و دیگران تلمذ نمود و ملازم بحثهاى آنان بود تا به درجهى علمى بالایى رسید. او به افتخار دریافت اجازه از ش
مدرس خاتونآبادی، محمدرضا
(س دوازدهم ق)، عالم دینى و مدرس. امامى به ساداتى از اصفهان مىگویند. كه نسب خود را به امامزاده زینالعابدین مدفون در اصفهانى مىرسانند. وى از علماى عصر علامهى مجلسى و از مدرسین اصفهان بود. او در تخت فولاد اصفهان مدفون است. از آثارش: «خزائن الانوار»، در تفسیر قرآن؛ «ابواب الهدایة»؛ «جنات الخلود»، به فارسى و در تاریخ، كه شامل شرح
مدرس خاتونآبادی، ابوالقاسم
(وف 1203 ق)، عالم دینى، فقیه، اصولى، مفسر، فیلسوف و مدرس. نسبش به امام زینالعابدین (ع) مىرسد. او از مدرسین مشهور اصفهان و از خانوادهى میر محمدحسین خاتونآبادى، سبط مجلسى بود. فلسفه را از ملا اسماعیل خواجویى و شیخ آقا محمد بیدآبادى و فقه و اصول را از سید بحرالعلوم فراگرفت. پس از رسیدن به درجات علمى بالا در مدرسهى شاه اصفهانى
مدرس تبریزی، محمدعلی
(1373 -1296 ق)، عالم دینى و محقق. معروف به مدرس. در تبریز به دنیا آمد. ادبیات عرب و مقدمات و فقه و اصول را در مدرسهى طالبیهى تبریز فراگرفت. او ریاضیات را در محضر میرزا عبدالعلى منجم و معقول را در محضر آقا میرزا على لنكرانى، از شاگردان میرزا ابوالحسن انگجى و آیتاللَّه میرزا صادق مجتهد تبریزى، كه هر دو از مراجع تقلید بودند، است