بازديدها: 309
|
تعداد آرا: 1
واله داغستانی، علیقلی
( ملیت: ایرانی قرن:12)
(1170 -1124 ق)، تذكرهنویس و شاعر، متخلص به واله. معروف به شش انگشتى. در اصفهان به دنیا آمد. از طایفهى لزگى و داغستانىالاصل بود. گویند نسبش به عباس بن عبدالمطلب، عموى پیامبر اكرم (ص) مىرسد. جد اعلاى او در فتنهى چنگیز به داغستان رفت. واله مدتى در خدمت سلطان صفوى بود و بعد از فتنهى افاغنه در جوانى به هندوستان مسافرت كرد و به عهد محمد شاه (1161 -1131 ق) و احمدشاه (1167 -1161 ق) و عالمگیر شاه (1173 -1167 ق)، سلاطین هند، به منصب و لقب خان زمان بهادر ظفر جنگ رسید. وى به دو زبان تركى و فارسى شعر مىگفت و با امیر غلامعلى آزاد بلگرامى مصاحب و معاشر بود. او در دهلى یا شاه جهانآباد درگذشت. سال درگذشت وى را 1165 ،1161 و 1169 ق نیز ذكر كردهاند. از آثار وى: «ریاضالشعراء»، در 1161 ق؛ «دیوان» شعر، مشتمل بر چهار هزار بیت.[1]
والهى داغستانى علیقلىخان پسر محمدعلىخان شاعر و تذكرهنویس معروف (و. اصفهان 1124 ه.ق ف. شاه جهان هند 1170 ه.ق) جد اعلاى او در داغستان مقیم شد و خانوادهى وى در آن ناحیه صاحب قدرت و نفوذ گشتند. واله در سال 1126 ه.ق كه پدرش بیگلربیگى ایروان شد با او بدان صوب رفت و پس از مرگ پدر با خانواده به اصفهان بازگشت و در آنجا به تحصیل مشغول شد. پس از هجوم افغانان به ایران و تصرف اصفهان (1135 ه.ق) زندگى واله و خانوادهاش پریشان شد و در زمان نادر و كریمخان هم دچار سوانح گوناگون گردید و در عشق هم شكست خورد و ترك یار و دیار گفت و از راه خلیجفارس با كشتى به هند رفت و در آنجا ترقى كرد. محمدشاه و احمدشاه هندى به او منصب چهارهزارى و هفتهزارى و القاب دادند. مهمترین اثر او ریاضالشعرا مىباشد.
برگرفته از کتاب: اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
منابع زندگینامه: [1] تاریخ ادبیات در ایران (1802 -1797/ 5)، تاریخ تذكرههاى فارسى (666 -650/ 1)، حدیقةالشعراء (1970 -1967/ 3)، الذریعه (328 -327/ 11 ،1255/ 9 ،34 -33/ 4)، ریاضالعارفین (157)، ریحانه (301 -298/ 6)، سفینةالمحمود (663/ 2)، فرهنگ ادبیات فارسى (248)، فرهنگ سخنوران (973 -972)، فهرست نسخههاى خطى فارسى (2595/ 3)، كاروان هند (140 -139/ 1)، لغتنامه (ذیل/ واله داغستانى)، مجمعالفصحا (1154 -1153/ 6)، نتایجالافكار (756 -750).
فعالیتها:
• حدیث شناسي و رجال
• شعر