آدمی خوارزمی، ابوالفضل محمد •
(وف 562 /561 ق)، مفسر، نحوى، لغوى و محدث. ملقب به زینالمشایخ. او در ادبیات از پیشگامان و در زبان عرب خحجت به حساب مىآید. لغت و علم اِعراب را از زمخشرى آموخت و پس از او بر جایش نشست. او حدیث را نیز از زمخشرى و دیگران شنید. در ترسل و نقد شعر دست داشت. از آثارش: «تفسیر القرآن»؛ «شرح الاسماء الحُسنى»؛...
|
آقانجفی، محمد
•
(تو 1324 ق)، عالم دینى، فقیه و مفسر. در نجف اشرف به دنیا آمد. پس از پرورش در محضر پدر كه از علماى همدان بود و خواندن مقدمات و سطرح به حوزه درس علماى بزرگ نجف چون آیتاللَّه نایینى و آیتاللَّه اصفهانى و آقا ضیاءالدین عراقى و آیتاللَّه غروى اصفهانى راه یافت و از آنان بهرهى كامل گرفت. پس از نیل به مقامات...
|
آل اسحاق، علی •
شيخ علي آل اسحاق در 25 تير سال 1318ش. در خوئين، از توابع زنجان، خانواده مذهبياش را با ميلاد خود پر از شور و شادي كرد. پدرش نام علي را براي وي برگزيد. علي از همان هشت سالگي كه با پدر به قم آمد، شروع به تحصيل نمود و مقدمات را در محضر آيه الله سيد حسن بدلا( رئيس ائمه جماعت) و استادان ديگر به پايان برد....
|
آیتی، عبدالحسین
•
عبدالحسين بافقي يزدي ( 1288 ق ـ 13741 ق / 1332 ش ) معروف به آيتي و متخلص به « ضيايي » ، « آواره » و « آيتي » ، از شعرا ، محققان ، نويسندگان و قرآن پژوهان معاصر که پس از ورود و درنگ 18 ـ 20 ساله ي او در سلک بهائيت و طي مدارج تبليغ در آن مسلک و دريافت لقب رئيس المبلغين و القاب ديگر و الواح تشويقي از...
|
|
|
ابراهیمی، مهدی
•
مهدی ابراهیمی
محل تولد : مشهد
شهرت
تابعیت : ایران
تاریخ تولد : 1342/10/1
زندگینامه علمی
اینجانب مهدی ابراهیمی متولد 1342 در مشهد از خانواده ای روحانی هستم. دوران تحصیل ابتدایی را در مدرسه جوادیه که یکی از مدارس حاج آقای عابدزاده بود گذراندم و پس از تعطیلی آن مدارس توسط رژیم پهلوی به مدارس...
|
|
|
ابن ابیحاتم رازی، ابومحمد عبدالرحمان
•
(ح 327 -240 ق)، متكلم، مفسر، فقیه، رجالشناس، حافظ و محدث. در رى متولد شد و در همانجا نشو و نما یافت. وى در محلهى درب حنظلهى رى ساكن، و خانه و مسجدش در آن محل واقع بود. به همراه پدر به حج رفت و سفرهاى بسیارى نیز به شهرهاى مختلف اسلامى، همچون شام و مصر و اصفهان داشت. قرآن را نزد فضل بن شاذان آموخت و...
|
ابن ابیطیّب نیشابوری، ابوالحسن علی •
(وف 458 ق)، مفسر و شاعر. در نیشابور متولد شد. در اوایل قرن پنجم قمرى در نیشابور چهار مدرسه بزرگ براى چهار فرقه بنا شد و آن مدرسه را كه جهت شیعه و عدلیه و زیدیه، در محله اسفریس بنا كردند، به نام امام على بن ابىطیّب نامیدند. او را در 414 ق براى موعظه به دربار سلطان محمود غزنوى بردند، به محض ورود بىاجازه...
|
ابن ابیمریم شیرازی، ابوعبداللَّه نصر
•
(وف بعد از 565 ق)، مفسر، خطیب، دانشمند و ادیب. اهل فسا بود. در تفسیر، قرائت و نحو مهارت داشت و خطیب شیراز بود. از برهانالدین محمود كرمانى روایت مىكرد. قاضى مجدالدین اسماعیل و قاضى سراجالدین مكرم از شاگردان او بودند. از آثارش: «الكشف والبیان»، در تفسیر قرآن، در هشت جلد، مشهور به «تفسیر ابن ابىمریم»؛...
|
ابن ابیهند سرخسی، ابوبکر، ابومحمد داوود •
(وف 141 -1139 ق)، محدث و مفسر شیعى. وى از یاران امام باقر (ع) بود. در خراسان به دنیا آمد. وى از سعید بن مسیب و عكرمه و شعبى و حسن بصرى و محمد بن سیرین و بسیارى دیگر حدیث شنید؛ و ثورى و شعبه و ابنجریح و یحیىالقطان و ابنعُلیّه و بسیارى دیگر از او نقل حدیث كردهاند. او را از حفاظ بصره مىشناسند. وى در...
|
ابن بابویه ابوجعفر، محمد
•
ابوجعفر محمد بن على ابن حسین فرزند مهتر ابوالحسن على بن حسین قمى و ملقب به صدوق (ف. 381. ه.ق.). او از اساتید بسیار از جمله پدر خود و محمد بن حسن ابنالولید ادب و فقه را فراگرفت.
وى با سلاطین و اعاظم شیعه زمان خود آمیزش داشت. كتاب من لا یحضره الفقیه خود را كه از كتب معتبر شیعه و یكى از كتب اربعه است...
|
ابن شهرآشوب سروی مازندرانی، رشیدالدین •
(588 -488 ق)، عالم، متكلم، محدث، فقیه، مفسر، ادیب و شاعر شیعى. در سارى متولد شد. نیاى وى شهرآشوب از شاگردان شیخ طوسى بود و ابن شهرآشوب به واسطهى پدر خود از او روایت مىكرد. در هشت سالگى قرآن را حفظ مىخواند. از زمخشرى و احمد و محمد غزالى و خطیب خوارزمى اجازهى روایت داشت. بنا به دلایل مذهبى به حلب كه...
|
ابن مردویهی اصفهانی، ابوبکر احمد
•
(410 -323 ق)، محدث، حافظ، مفسر و مورخ. از ابوسهل بن زیاد قطان، ابناسحاق خراسانى، محمد اسوارى، احمد بندار و دیگران حدیث شنید. ابوالقاسم عبدالرحمان بن منده، ابوبكر مستملى عطار و ابنشكرویه و برخى دیگر از وى روایت شنیدند. در «معجم البلدان» و «الكنى والالقاب» و «هدیة الاحباب» سال وفات او 352 ق ذكر شده است....
|
ابن نقیب بلخی، جمالالدین، ابوعبداللَّه محمد •
(698 -611 ق)، مفسر و فقیه حنفى. پدرانش از مردم بلخ بودند. در قدس به دنیا آمد. به مصر رفت و در مدرسه عاشوریه آنجا مشغول تدریس شد. سپس به قدس مراجعت كرد و در همان جا درگذشت. از آثارش: تفسیرى است به نام «التحریر والتحبیر لاقوال ائمة التفسیر فى معانى كلام السمیع البصیر»، شامل اسباب نزول و قراآت و اعراب و...
|
ابنبُندار قزوینی، ابویوسف عبدالسلام
•
(488 -393 ق)، مفسر، متكلم و محدث معتزلى. اصلاً قزوینى است و در آنجا به دنیا آمد. ابتدا در زادگاهش به تحصیل پرداخت. وى از شاگردان برجسته قاضى عبدالجبار همدانى بود و در نزد وى كلام خواند و مذهب اعتزال را از او اخذ كرد. در همدان از ابوطاهر بن سَلمة و در اصفهان از ابونعیم، و نیز از اساتید دیگر بهره گرفت....
|
ابنبَوَاب، ابوالحسن علی •
(وف 423 /413 ق)، خطاط مذهّب، حافظ، قارى، ادیب و شاعر شیعى. مشهور به ابنبواب یا ابنسترى و ملقّب به علاءالدین و قبلةالكتاب. پدرش پردهدار دستگاه آلبویه بود و شهرت وى هم از این رو است. ابوالحسن نیز یك چند در خدمت بهاءالدولهى دیلمى سرپرستى كتابخانهى بهاءالدوله را در شیراز بر عهده داشت. خوشنویسى را از...
|
ابنجراح بغدادی، ابوالحسن علی
•
(334 -245 ق)، ادیب، نویسنده، محدث، مفسر و مورخ. از خاندانى ایرانىتبار بود. از احمد بن بُدیل قاضى و حسن بن محمد زعفرانى و دیگران حدیث شنید. فرزندش عیسى و ابوالقاسم طبرانى و ابوطاهر ذهلى از او حدیث روایت كردهاند. وى وزیر مقتدر و قاهر عباسى بود كه امور مالى دولت را سامان داد. مدتى خلیفه او را بركنار كرد...
|
ابنحبیب نیشابوری، ابوالقاسم حسن •
(وف 406 ق)، مفسر، قارى، واعظ، مورخ، ادیب و نحوى. از اصم و ابوالحسن كارزى و ابوحاتم بن حِبّان و ابوزكریا عنبرى حدیث شنید. ابوالقاسم ثعلبى از خواص شاگردان وى بود. نخست مذهب كرامى داشت، اما بعدها به مذهب شافعى گروید. در علوم و معانى قراآت مختلف امام عصر خود بود و در نیشابور سرچشمه علم به حساب مىآمد. وى...
|
ابنسَلْم رازی اصفهانی، ابویحیی عبدالرحمان
•
(291 -211 ق)، عالم، حافظ، محدث و مفسر. در رى متولد شد. وى امام مسجد جامع اصفهان بود. از سهل بن عثمان و عبدالعزیز بن یحیى و حسین بن عیسى زُهرى روایت كرده، و قاضى ابواحمد عسّال و ابوالقاسم طَبَرانى و ابوالشیخ بن حَیّان و عبدالرحمان بن سیاه از وى حدیث شنیدند. از آثارش: «المسند»، در حدیث؛ «التفسیر»، تفسیرى...
|
ابنسینا، ابوعلی حسین •
(427 /428 -370 ق)، پزشك، فیلسوف، منطقى و دانشمند. مشهور به ابنسینا یا ابوعلى سینا، در مغرب زمین آویسن یا آویسنا و ملقب به حجةالحق، شیخالرییس، شرفالملك و امام الحكما. ابنسینا در افشنهى بخارا، زادگاه مادرش، متولد شد. پدر...
|
ابنشاهین، ابوجعفر عمر
•
(385 -297 ق)، محدث، حافظ، واعظ و مفسر. از محدثین ثقه و مورد اعتماد است كه در بغداد متولد شد و در شام، عراق، بصره و فارس حدیث شنید. ابوبكر باغندى و ابوالقاسم بغوى از جملهى محدثانى بودند كه وى از آنان حدیث شنید. و ابوبكر برقانى، ابوسعد مالینى و ابوبكر محمد بن اسماعیل وراق از او روایت حدیث كردند. بیش از...
|
ابنعبدک گرگانی •
(وف بعد از 340 ق)، مفسر، ادیب، فقیه و متكلم امامى. معروف به عبدكى. عبدك اختصار عبدالكریم است. اهل گرگان بود و پیشواى شیعیان آنجا. مدتى در نیشابور توطن كرد. از عمران بن موسى جرجانى و همطبقه او حدیث شنید. حاكم نیشابورى از وى روایت كرده است. او سرانجام در گرگان درگذشت. از آثار وى: «التفسیر» یا «تفسیر ابنعبدك»؛...
|
ابنفتی، ابوعبداللَّه سلمان، سلیمان
•
(وف 493 ق)، لغوى، نحوى و مفسر. متولد نهروان بود. یاقوت حموى گوید كه نشو و نماى او در رى بوده است. وى در بغداد نحو را نزد ثمانینى و لغت را نزد حسن بن دهّان و حدیث را از قاضى ابوطیّب طبرى فراگرفت، و به شهرهاى عراق سفر كرد و به تعلیم پرداخت. سرانجام در اصفهان مقیم شد و در همان جا درگذشت. از آثار او: «تفسیر...
|
ابنقتیبهی دینوری، ابومحمد عبداللَّه •
(276 -213 ق)، فرهنگنویس، زبانشناس، نویسنده، محدث و مفسر. از مردم مرو بود. نزد استادانى چون اسحاق بن راهویه، ابوحاتم سهل بن محمد سجستانى و عباس بن فرج ریاشى درس خواند. بیشترین تأثیر را از ابنمقفع و ارسطو پذیرفت. آثار جاحظ را خوب مىشناخت. شكوفایى او با جنبش سنتگرایى متوكل همزمان بود. وى توانست با...
|
ابنماجهی قزوینی، ابوعبداللَّه محمد
•
(273 -209 ق)، حافظ، محدث، مفسر و مورخ. برخى گفتهاند كه ماجه لقب پدر وى است نه جدش. ابنماجه براى گردآورى حدیث به رى، بصره، دمشق، بغداد، حمص، شام مصر و حجاز سفر كرد. در دمشق از هشام بن عمار و عباس بن ولید خلاّل و در حمص از محمد بن مصفى و در عراق از ابوبكر بن ابىشیبه و احمد بن عبده و اسماعیل فزارى و...
|
ابنمظفر شیرازی، جلالالدین، ابوالمیامن مسعود •
(وف 725 ق)، مفسر، واعظ، عارف و دانشور. وى نیاى مادرى ابوالعباس زركوب شیرازى، نویسندهى «شیرازنامه» و نیاى سوم جنید شیرازى، نویسندهى «شد الازار» بود. دوبار حج گزارد اما سعى كرد كه مردم بر آن مطلع نشوند. او در مسجد آدینهى سنقرى وعظ مىكرد و در بقعهى شیخ كبیر درس حكمت مىگفت. در شیراز سپرده شد. از تألیفات...
|
ابنمظفر شیرازی، زینالدین، طاهر
•
(وف پس از 700 ق)، عالم، عارف، مفسر و محدث. براى تحصیل علم مسافرت بسیار كرد و صحبت مشایخ را دریافت. به تدریس و تربیت اهل علم علاقه داشت و چندین سال در سیر و سلوك و درس و افاده و وعظ بود. كتاب «جامع الاصول» مجدالدین ابناثیر جزرى را از قطبالدین محمود شیرازى روایت مىكرد. او را مجموعهها و اجازات از پدر...
|
ابنمَعْقِل نسفی، ابواسحاق ابراهیم •
(وف 295 ق)، محدث و مفسر و فقیه حنفى. از مردم روستاى سانج در نزدیكى نسف بود. «صحیح» بخارى را از مؤلف آن روایت كرد و از قتیبة بن سعید، ابوكریب، هشام بن عمّار حدیث شنید. فرزندش، سعید بن ابراهیم، و على طَغامى و خلف بن محمد خَیّام از وى روایت كردند. ابنمعقل چندى قاضى نسف (نخشب) بود و عالم آن سامان به حساب...
|
ابنمهریزد اصفهانی، ابومسلم محمد
•
(459 /457 -366 ق)، ادیب، مفسر و محدث معتزلى. معروف به ابومسلم اصفهانى. وى محدث اصفهانى و از بزرگان معتزلهى عصر خویش است. ابومسلم آشناى به عربیت و به گفته یحیى بن منده آشناى به نحو بود. او از شاگردان ابوبكر بن مُقْرى بود و سعید بن ابىرجاء صیرفى و حسین خلّال و محمد بن حَمد كبریتى از وى روایت كردهاند....
|