ابوطالب اسحاق •
شیخ منتجبالدین در فهرستش گوید كه وى تمام كتب شیخ صدوق را بر وى قرائت نموده روایات و احادیث و مطولات و مختصراتى در اعتقادات به عربى و فارسى دارد، خبر داد ما را به آنها شیخ والد موفقالدین عبیداللَّه بن الحسن بن الحسین بن بابویه از مؤلف.
|
ابونصر سراج طوسی، عبداللَّه
•
(وف 378 ق)، صوفى و محدث. مشهور به طاووس الفقراء. در طوس متولد شد و مدتى در بغداد زیست. وى از جعفر خلدى و ابوبكر دقّى و جز ایشان روایت كرده است. سرانجام در زادگاهش درگذشت و همان جا دفن شد. كتاب «اللمع فى التصوف» از اوست. این كتاب به اهتمام نیكلسون چاپ شده است.
|
ابونعیم اصفهانی، احمد •
(430 -336 /334 ق)، محدث، عارف و مورخ. معروف به حافظ اصفهانى و حافظ دنیا. به گفته صاحب «ریاض العلماء» ابونعیم نیاى بزرگ علامه مجلسى است. وى فقه و تصوف را با حدیث توأم ساخت. در خانانى ایرانى نژاد در اصفهان متولد شد. در مذهب او اختلاف است. بعضى او را از اهل سنت مىدانند ولى یك گمان بر این است كه از شدت...
|
ابویعقوب همدانی، یوسف
•
(535 -466 /440 ق)، صوفى، فقیه و محدث. ملقب به شیخ الاسلام. در بوزنجرد نزدیك همدان متولد شد. وى شخصیت برجستهاى در تاریخ تصوف ایران و آسیاى مركزى بود. ابویعقوب نخستین كس از خواجگان، یعنى سلسلهاى از مشایخ ماوراء النهر است، كه طریقت نقشبندى و یسوى از میان آنان برخاست. در 18 سالگى به بغداد رفت و در آنجا...
|
ابیوردی •
ابوالمظفّر محمّد بن احمد بن محمّد ادیب شاعر لغوى، در علوم لغت و ادب و حدیث و انساب و اخبار عرب و بسیارى از علوم دیگر، وحید عصر، و فرید دهر خود بوده.
كتب زیر از تألیفات اوست:
1- الانساب 2- تاریخ ابیورد 3- تاریخ نساء 4- تعلة المشتاق 5- الدرة الثمینة 6- طبقات العلوم 7- قبسة العجلان فى نسب آل ابى سفیان...
|
ابیوردی کوفنی، ابوالمظفر محمد
•
(وف 507 ق)، ادیب، شاعر، نسب شناس و محدث شیعى. در بعضى كتب شهرت او را كوفنى نوشتهاند. در كوفن، دهى میان ابیورد و نسا، متولد شد. به بغداد رفت و به خدمت مؤید الملك بن نظام الملك درآمد. و به درخواست او عمیدالدوله را هجو كرد و عمیدالدوله شكایت به نزد خلیفه برد كه ابیوردى شعر در هجاى خلیفه عباسى و مدح خلیفه...
|
احمر، ابوعبداللَّه جعفر •
(167 /165 -98 ق)، محدث. از اصحاب امام صادق (ع) و از ثقات نامآور حدیث است كه از اعمش و بیان بن بشر و منصور بن معتمر و ابواسحاق شیبانى و جمعى دیگر روایت كرد. سفیان بن عیینه و وكیع بن جراح و عبیداللَّه بن موسى و ابوغسان نهدى و عبدالرحمن بن مهدى و دیگران از او روایت كردهاند. ترمذى در «صحیح» خود و ابوداوود...
|
اخباری نیشابوری اکبرآبادی، جمالالدین، ابواحمد محمد
•
(1178- مقتول 1232 ق)، متكلم، فقیه، محدث و شاعر. مشهور به محدث اخبارى و به خاطر پدر نیشابورىاش مشهور به محدث نیشابورى است. در اكبرآباد هند به دنیا آمد. در 1198 ق از هند به زبارت خانه خدا رفت و در بازگشت در نجف و كربلا و كاظمین براى تحصیل علوم دینى اقامت گزید و در كلام و الهیات و فقه و دیگر علوم تبحر...
|
ارغیانی اسفنجی نیشابوری، ابوعبداللَّه محمد •
(315 -223 ق)، حافظ و محدث. وى از اسحاق بن شاهین و عبداللَّه بن محمد زهرى و اسحاق كوسج و یونس بن عبدالاعلى و محمد بن بشّار و عبدالجبار بن علاء و ابراهیم بن سعید جوهرى و دیگران حدیث شنید و به گفته ابوعبداللَّه حاكم نیشابورى در طلب حدیث سفرها كرد و بر اساس صدق و راستى ذخیرهها اندوخت. ابنخزیمه و ابوحامد...
|
ازهری هروی، ابومنصور محمد
•
(371 /370 -282 ق)، ادیب، نحوى، لغوى، فقیه و محدث شافعى. در هرات به دنیا آمد. از شاگردان نفطویه و ابنالسراج و ربیع بن سلیمان بود و با زجاج و ابنالانبارى نیز ملاقات كرد و از محمد بن ابىجعفر مندرى و به یك واسطه از ابوالعباس ثعلب روایت مىكرد و از شاگردان وى بود. ابندرید را درك كرده اما از وى روایت ننموده...
|
استرآبادی، محمدامین •
(وف 1036 -1030 ق)، فقیه و محدث اخبارى. در استرآباد متولد شد. به مكه معظمه مهاجرت كرد و در آنجا مقیم شد. ابتدا در سلك اصولیان بود و از صاحب «مدارك» و صاحب «معالم» و میرزا محمد استرآبادى، صاحب «رجال»، اجازهى روایت داشت. وى پس از آن، از طریقهى اصولى به اخبارى روى آورد و كتابى هم به نام «فوائد المدینة»،...
|
اسحاق بن عبداللَّه
•
از ثقات قمیین است از حضرت صادق و حضرت موسى بن جعفر علیهماالسلام روایت كرده و جناب احمد بن اسحق كه وكیل حضرت امام حسن عسكرى علیهالسلام است فرزند اوست و مورد وثوق اصحاب بوده است.
|
اسحق •
نجاشى او را از اصحاب حضرت رضا علیهالسلام شمرده و گفته كه از آن حضرت روایت دارد و او برادر جناب زكریا بن آدم است و قبرش در همان مقبره شیخانست.
|
اسعر دیه، زینب
•
705 ق، از زنان فاضل و محدث. وى دختر سلیمان بن احمد و از اهالى اسعر بود. زینب بیش از هشتاد سال زندگى كرد و در قاهره درگذشت.
|
اسماعیلی جرجانی نیشابوری، ابوبکر محمد •
(وف 295 ق)، حافظ و محدث. معروف به اسماعیلى. در طلب و جمعآورى حدیث بسیار سفر كرد. از اسحا بن راهویه و هشام بن عمّار و محمد بن بكّار و دیگران حدیث شنید. فرزندش، احمد بن محمد، و دوستش، ابراهیم بن ابىطالب، و ابنشرقى و ابوالعبّاس سرّاج و احمد بن على رازى و على بن حمشاد و دَعْلج سجزى از وى روایت كردهاند....
|
اشرف اصفهانی، محمداشرف
•
(وف ح 1133 ق)، ادیب، محدث و شاعر. از علماى عهد صفویه و از شاگردان علامهى مجلسى و نوهى دخترى میرداماد بود. به همین خاطر به وى میرزااشرف میردامادى هم گفتهاند. در بیشتر علوم عقلى و نقلى مهارت داشت. در قریهى ورنوسفادران از قراء سدهى ماربین اصفهان مدفون است. ازآثار وى: «اشرف المناقب»، كه آن را در 1102...
|
اشرف الواعظین یزدی، حسن •
(1340 -1278 ش)، محدث و واعظ. وى از حاج شیخ محمدباقر بیرجندى و شیخ مرتضى آشتیانى و حاج شیخعباس محدث قمى روایت مىكرد. در سالهاى آخر عمر به تهران مهاجرت كرد و در تهران درگذشت. از آثار وى: «جواهر الكلام فى سوانح الایام»؛«جواهر العدیدیه» یا «گنج جواهر دانش»؛ «الدرر السنیه فى المواعظ العددیه».
|
اشعری قمی، آدم بن اسحاق
•
(س دوم ق)، محدث. علامه حلّى، نجاشى، شیخ طوسى و ابنداوود حلّى در كتب خود او را عادل و ثقه خواندهاند. او زاهد و خاشع بود. وى از یونس بن یعقوب روایت مىكند، و احمد بن محمد برقى صاحب كتاب «محاسن» و محمد بن عبدالجبار و دیگران از وى روایت نمودهاند. در قبرستان شیخان قم نزدیك قبر زكریا بن آدم مدفون است. اثر...
|
اشعری قمی، ابوجعفر محمد •
(س چهارم ق)، محدث شیعى. شیخ طوسى را در شمار كسانى كه از امامان مستقیما روایت نكردهاند آورده است. رجالنویسان شیعى وى را محدثى ثقه مىدانند. اما به مراسیل اعتماد و از محدثان ضعیف روایت كرده است. سعد بن عبدالله اشعرى از همطبقههاى اوست كه از وى روایت كرده است. فرزندش احمد و ابنبطه و احمد بن ادریس و محمد...
|
اشعری قمی، یعقوب
•
(وف 174 ق). عالم، محدث و مفسر. ذهبى از او تعبیر به عالم اهل قم كرده است. از برادرانش، عبدالرحمن و عیسى و عمران بن عبدالله، و نیز جعفر بن ابىالمغیره و اعمش و لیث بن ابىسلیم روایت كرده است. ابنمهدى، منصور خزاعى، هیثم بن خارجه، ابوربیع زهرانى و عمرو بن رافع قزوینى و محمد بن حمید رازى و بسیارى دیگر از...
|
اصفهانی آل محمد، علینقی •
مترجم، شارح، مجتهد.
تولد: 1284.
درگذشت: 24 اردیبهشت 1364.
سید علىنقى اصفهانى آل محمد دیباج معروف به «فیض الاسلام» ناظم و شارح قرآن مجید، نهجالبلاغه، صحیفه سجادیه. ایشان از آیات عظام سید ابوالحسن اصفهانى، ضیاءالدین عراقى، محمد كاظم شیرازى اجازه اجتهاد داشتند و نیز صاحب اجازه روایتى از آیتالله على...
|
اصفهانی، ابومنصور معمر
•
(وف 418 /412 ق)، عارف و محدث حنبلى. معروف به شیخ اصفهان. وى در اصفهان زندگى مىكرده. عالم به علوم ظاهرى و باطنى، و یگانه شیخ زمان خود بوده و معاصر عارفانى چون ابونصر سراج طوسى و ابوعبدالرحمان سلمى و ابوبكر كلاباذى.از ابوعبدالله محمد بن یوسف بنا و على بن سهل به عنوان امام خود در تصوف یاد مىكند. شیخ احمد...
|
اصفهانی، ابونعیم •
حافظ ابونعیم (به تصغیر) احمد بن عبداللَّه بن احمد بن اسحق بن موسى بن مهران اصفهانى، سبط محمّد بن یوسف البنّاء الاصفهانى.
محدّث جلیل القدر و عظیم المنزلة، در رجب سال 330 یا (336) در اصفهان متولّد شده، و جنت اخذ حدیث و تحصیل علم، به شهرهاى مختلف مسافرت فرموده، و سرانجام در یكشنبه 21 محرّم سال 430 در اصفهان...
|
اصفهانی، حاجی ابو تراب
•
از صلحاى دهر، و از مصاحبین مولى محمّد باقر مجلسى بوده، و به افاده فقه و حدیث مشغول، و اقوالش در شرعیّات معتمد علیه، و روزگارى به آسایش داشته، در سال 1110 وفات یافته است.
پسرش حاجى ابوطالب نیز از محدّثین بوده و پس از پدر، به چند سال فاصله وفات یافته است.
|
اصفهانی، حافظ عبدالرحمان •
حافظ ابوصالح عبدالرحمان بن سعید اصفهانى بغدادى، از بزرگان محدثین به شمار مىرود، و از عبدالرحمان بن رستهى اصفهانى و ابومسعود رازى اخذ حدیث نموده، در جمادى الآخر سال 324 در بغداد از دنیا رفته است.
|
اصفهانی، زلیخا
•
قرن ششم هجرى، از زنان محدث. وى دختر احمد بن محمد بن احمد بود و از ابومحمد رزق اللَّه تمیمى و ابوعبداللَّه قاسم بن فضل ثقفى و ابوالفوارس طراد زبیبى حدیث شنید. معمرالمفید در سال 545 از او حدیث نوشته و به سمعانى اجازه داده است.
|
اصفهانی، زینب •
از زنان محدث و پارسا. وى دختر عبیداللَّه بن حسن بود و در نیشابور به دنیا آمد. پدرش او را با خود به اصفهان برد و در آنجا از ابومطیع محمد بن عبدالواحد مصرى حدیث شنید و همچنین در نیشابور از ابوعلى نصراللَّه احمد خشنانى استماع حدیث كرد.
|
اصفهانی، ست آزرمیه
•
از زنان محدث. وى دختر احمد بن محمد بن حداد بود و از ابراهیم بن محمد بن ابراهیم طبایى حدیث شنیده و سمعانى حدیثى چند از او نوشته است.
|
اصفهانی، ست ناز •
اوایل قرن ششم هجرى، از زنان محدث. وى دختر مفضل بن ابىالفوارس بود و از شجاع بن على صقلى حدیث فراگرفت و سمعانى از او احادیثى شنیده است.
|
اصفهانی، ستالجلیل
•
قرن ششم هجرى، از زنان محدث. وى دختر ابومحمد بن الحسن بود و در مجلس ابوبكر بن ماجة حاضر مىشده و سمعانى از او حدیث شنیده است.
|