شماره سومِ دوره جدید یا همان ششمین شماره معکوس از دوره جدید دوماهنامه فرهنگیسیاسی «هابیل» منتشر شد.شبکه ایران: این شماره «هابیل» مربوط به شهریور و مهر 88 است که به تازگی روی پیشخوان کیوسکهای مطبوعاتی آمده است. شماره قبلی یعنی شماره دوم یا همان شماره 7 معکوس، مربوط میشود به دی و بهمن 1387. حالا فکر کنید چطور ممکن است این مجلّه «دوماهنامه» باشد! و البته در «حیات خلوتِ» هابیل هم از این تأخیر سخنی به میان آمده: «هرچه هم که دلایل و توجیهاتمان به نظرمان درست و بهجا باشد، اما باز نمیتوان از مخاطبان انتظار داشت که از این بینظمی و تأخیر در انتشار گلهمند و ناراضی نباشند. این است که معذرت میخواهیم!». «حیات خلوت» همانجایی است که سردبیر دلنوشته هایش را مینویسد.
به هر حال انتشار شماره آخر، یکی از علائم حیاتی! تحریریه این نشریه است و «هابیل» هنوز زنده است.
اگر تاکنون نامی از این مجله نشنیده باشید و بخواهید تصوری از آن پیدا کنید، باید چند جملهای که همیشه در صفحه شناسنامه، کنار فهرست این مجلّه میآید را بخوانید:
1. جهتگیری کلّی هابیل پرداخت از منظر علوم انسانی و اجتماعی به پدیده جنگ تحمیلی و انقلاب اسلامی است.
2. هابیل نشریهای غیردولتی و مستقل است و به هیچ جریان، جناح و حزبی تعلّق و وابستهگی ندارد.
3. تضارب آرا برایمان مهم است. بنابراین ممکن است گاه مطلب چاپشدهای مورد تأیید خودمان هم نباشد.
اما این شماره هم با مطلبی به قلم محسن حساممظاهری سردبیر نشریه آغاز شده؛ «رقصیدن به ساز ناکوک (نقدی بر رویکرد دفاع مقدس دولتی در مهندسی فرهنگ دفاع مقدس، به بهانه اکران فیلم "اخراجیها2")».
مطلب دوم این شماره، تأمّلی است پیرامون سازمان فرهنگی در جمهوری اسلامی که با نام «حقیقت یا کارآیی» توسط سیدعلی کشفی نوشته شده. «تاریخ، جنگ، روایت» هم مقاله دیگری است به قلم علیرضا کمری
این روزها مصاحبه با "دهنمکیِ پرفروش"، رایج شده و مطلب بعدی نشریه، هم مصاحبهای است با مسعود دهنمکی. اما این مصاحبه مربوط به حدود هفت سال پیش است و طبعاً جالب است؛ مصاحبهای با نام «نسل ما قربانیاند؛ مثل نسل شما(رابطه نسلهای انقلاب)».
اگرچه هابیل جدید، توانش را روی نقد "اخراجی ها" متمرکز کرده و آن را به نقد کشیده، اما شاید ابداع شکلی روی جلد این شماره، مهمترین اتفاقی است که با خود به همراه دارد.
کسانی که شمارههای قبل را پیگیری کرده اند می دانند، طبق معمول جلد این نشریه همیشه از دو صفحه تشکیل می شود که به دلیل وجود یک برش روی جلد(یا همان صفحه اول)، صفحه زیرین (یا همان صفحه دوم) که رنگی و شامل یک طرح است نیز روی جلد خودنمایی می کند، اما این بار به جای صفحه زیرین، یک عدد پارچه لُنگ! که به اندازه قطع هابیل برش خورده است، چشم نوازی میکند. منظور چه بوده، این را باید از صاحبش پرسید!
از اینجا به بعد پروندهای آغاز میشود که نامش تیتر اول این شماره است؛ «دفاع مقدس زرد(پروندهای برای فیلم «اخراجیها)». این پرونده شامل پنج یادداشت است: «تصویری که به دیدنش عادت نداریم(مقدمهای بر بررسی انسانشناسی و ایدئولوژی در اخراجیها2)» از محمدجواد میری، «گذشته دیگر» از احمد شریفزاده، «یقهگیری در قیامت(یا تأمّلی بر پتانسیل فرهنگ اکنون با نگاهی به پدیده مسعود دهنمکی)» از حسین مهکام، «اخراجیها؛ خارج از چارچوب» از سیدمعینالدین ابطحی، «آشتی با خاکستریها» از محمدمهدی خالقی.
علاوه بر مصاحبه با دهنمکی که آرشیوی است، یادداشت محمد جواد میری نیز مقالهای است که پیشتر در شبکه ایران منتشر شده بود.
مطلب بعدی داستانی است از محمود قلیپور با نام «هیچکس» که محسن فرجی هم مطلبی راجع به آن نوشته با نام «یک کلاف سردرگم زیبا». بعد از این هم «همصدا با حلق اسماعیل» آمده؛ 4صفحه شعر از شاعران مختلف که حامد صلاحی انتخاب کرده.
بخش بعدی این مجلّه، «ترازوی نقد» است. در این بخش، نقد مقالههای شماره پیشین منتشر میشود. «شهر خیال(نقدی بر مقاله "شهر آرمان ندارد")» از آیت معروفی، و «کدام استدلال؟ کدام انصاف؟(نقدی بر مقاله "کدام شعر؟ کدام تعهّد؟")» از حمیدرضا شکارسری، کفه ترازوی نقد این شماره را پُر کردهاند. بعد از همه اینها هم فصل اول مجلّه با «حیاط خلوت» تمام شده.
«پاطوق» فصل دوم هابیل است که مخاطب را تا صفحات پایانی، همراه خود نگه میدارد.
هفتمین پاطوقِ هابیل که به بحث حوزه و روحانیت پرداخته با «نیازهای حداکثری، پاسخهای حدّاقلی» از علیرضا کمیلی(دبیر پاطوق هفت) آغاز شده. مطالب دیگر این پاطوق به این شرح است: «روحانیت و شناخت مخاطب» از محمدرضا زایری، «روحانیت، میراث دین و گذر به دنیای جدید» از علی مهجور، «آزاداندیشی همهگانی(در چه صورتی "تحوّل در حوزه" پدید میآید؟)» از فرید مدرّسی، «حوزهای برای همه دین» از ناصر مشفق، «نهضت ترجمه(حوزههای علمیه و مقتضیات زمان)» از مهدی ابراهیمزاده، «حقوق متقابل انقلاب و حوزه» از محمدرضا امینی، «آلزایمرِ نوزادها(در باب همراهی هنرِ روزگار و طلّاب)» از فرهاد آهنگری، «نهادهای سنّتی و مدرن، رهبری زمان و مکان» از امین بابازاده، «آرمان یا مدرک؟ مسأله این است!» از احمد شریفزاده، «خطابه یا گفتوگو(جستاری در رابطه میان نهاد روحانیت و جامعه)» از سیدمعینالدین ابطحی، و «رابطهای مجهول و محک پویایی(تأمّلی در مسأله تعاملات ولایت مطلقه فقیه و مرجعیت دینی در ایران معاصر)» از حبیبالله رحیمپورازغدی.