پاسخ اين سوال، از تامل در ويژگى اختيارى بودن تكامل انسان، روشن مى شود زيراحكمت الهى اقتضاء دارد كه اسباب و شرايط تكامل اختيارى (و نه جبرى) براى انسانها فراهم شود تا كسانى كه بخواهند، بتوانند راه حق را بشناسند و باپيمودن آن، به كمال و سعادت خودشان برسند ولى فراهم شدن اسباب و شرايط براى چنين تكاملى، بدين معنى نيست كه همه انسانها از آنها حسن استفاده كرده و لزوماراه صحيح را برگزينند. به تعبير قرآن خداى متعال انسانها را در شرايط اين جهان بدين منظور آفريده است كه ايشان را بيازمايد كه كداميك نيكوكارترند. الذى خلق الموت و الحيوه ليبلوكم ايكم احسن عملا و هو العزيز الغفور(1) ترجمه: آنكس كه مرگ و حيوه را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شمابهتر عمل مى كنيد و او شكست ناپذير است.(2)،(3)(4)(5) و همچنانكه مكررا در قرآن تاكيد شده اگر خداى متعال مى خواست مى تواسنت همه را به راه راست بدارد و جلو انحراف را بطور كلى بگيرد. و لو شاء ربك لامن من فى الارض كلهم جميعا- افانت تكره الناس حتى يكونوامومنين(6) ترجمه: اگر پروردگار تو مى خواست تمام كسانى كه روى زمين هستند همگى (به اجبار) ايمان مى آوردند. آيا تو مى خواهى مردم را مجبورسازى كه ايمان بياورند؟ (ايمان اجبارى چه سودى دارد).(7) و(8)(9) و(10) و غيره ولى در اين صورت زمينه اى براى انتخاب و گزينش باقى نمى ماند و رفتار انسانها فاقد ارزش انسانى مى شد و غرض الهى از آفرينش انسان مختار و انتخابگر، نقض مى گشت.
پى‏نوشت‏
(1)) ملك/ 2)
(2)) هود/ 7)
(3)) كهف/ 7)
(4)) مائده/ 48)
(5)) انعام/ 165)
(6)) يونس/ 99)
(7)) انعام/ 35)
(8)) انعام/ 112)
(9)) هود/ 118)
(10)) شورى/ 8)
منبع:آموزش عقايد، آیت الله محمد تقى مصباح يزدى(حفظه الله)