حضرت علي (علیه السلام) مي فرمايند: «من احب ان يعلم كيف منزلته عند الله، فلينظر كيف منزلة الله عنده، فان كل من خير له امران، امر الدنيا و الاخرة ، فاختار امر الآخرة علي الدنيا، فذلك الذي يحب الله و من اختار امرالدنيا فذلك الذي لا منزلته الله عنده»؛(1) «هر كس مي خواهد بداند منزلت او نزد خداي متعال چگونه است، بايد ببيند منزلت خداي متعال نزد وي چگونه مي باشد؛ زيرا هر كس كه مخير گشته است بين دو امر: امر دنيا و آخرت. هر كس امر آخرت را بر دنيا مقدم داشته و اختيار مي كند، پس او خدا را دوست مي دارد و هر كس امر دنيا را مقدم داشته و آن را بر مي گزيند و اختيار مي نمايد پس خداي متعال را نزد وي منزلتي نيست».
بر اساس اين بيان، اگر انسان در حركات و سكنات خود جانب خداي متعال را بگيرد. خداي متعال نزد وي منزلت دارد و اين نشانه آن است كه او نزد خداوند منزلت دارد. اما اگر انسان در حركات و سكنات خود، جانب خدا را مراقبت نكند خداي متعال نزد وي، منزلت ندارد و اين نشانه آن است كه وي نزد خدا منزلت ندارد.
مراقبت جانب خدا نيز به معناي مراقبت ادب حضوري در پيشگاه پروردگار است؛ يعني رعايت آداب ظاهري و باطني. خداوند متعال به ظاهر و باطن احاطه دارد و حاضر در ظاهر و باطن است؛ از اين رو در محضر او خلاف مراد و رضاي او سر نزند.
اگر مي خواهيد به خداوند نزديك شويد، خويش را در حضور او ببينيد و ادب حضور را ـ چه در ظاهر و چه در باطن ـ مراعات كنيد. هر حركتي كه انجام دهيد هر نگاهي كه مي كنيد، هر كلمه اي كه مي گوييد و هر آنچه در ظاهر از شما سر مي زند؛ همه در محضر حق است و از نظر جانب او دور نيست و اگر حركت، نگاه و گفتار شما و آنچه در ظاهر از شما سر مي زند، بر خلاف رضاي او باشد ، چگونه مي توانيد در حضور او ، ادعاي طاعت و حب او و تقاضاي طلب رضوان و نزديكي به او را داشته باشيد؟
هين مراقب باش گر دل بايدت
كز پي هر فعل چيزي زايدت.
هر كه ادب حضور را مراقبت كند، بدون شك به خداوند نزديك خواهد شد. (2)
پی نوشتها:
1- بحار الانور، ج 67، ص 25.
2- براي مطالعه بيشتر در اين خصوص نگا: مقالات، ج 3، ص 149-155.