بانک پرسش و پاسخ - سایر پیامبران

پرسش و پاسخ های سایر پیامبران

در مورد زبور حضرت داوود (علیه السلام) به بنده اطلاعاتي بدهيد . و اگر متن آن موجود است ارايه نماييد .

•

نمایش پاسخ ...

حضرت داوود (علیه السلام) یکی از پیامبران معروف بنی‌اسرائیل است(متولد 1033 ق.م) که حدوداً 370 سال پس از رحلت موسی، پادشاهی بزرگی در اورشلیم و سپس در تمام سرزمین‌های یهودیه و اسرائیل برپا نمود. نام او در قرآن 16 بار ذکر شده است. قرآن او را از افضل انبیای الهی دانسته (اسراء،55) و تاکید نموده است که خداوند به او کتابی به نام زبور اعطا کرده بود:
- و ما به داود زبور را اعطا کردیم. (نساء،163)
در دوران سموئیل نبی و پادشاهی شائول (طالوت)، اقوام (دوازه سبط) بنی‌اسرائیل در سرزمین کنعان گسترده شدند و ده سبط در شمال و دو سبط یهودا و بنیامین نیز در جنوب اسکان یافتند. این دو سرزمین در دوران حکومت داود و سلیمان متحد و یکپارچه گردید و مملکت اسرائیل را تشکیل دادند اما پس از آنان در دوران سلطنت رحبعام فرزند سلیمان این دو سرزمین منفک گردیده و دو حکومت مستقل به نام اسرائیل و یهودا تأسیس شد که مرکز حکومت شمالی (اسرائیل) سامره، و مرکز حکومت جنوبی (یهودا) اورشلیم بود. برای اطلاعات بیشتر مراجعه شود به قاموس کتاب مقدس، ذیل صفحه 53 ذیل لغت مملکت اسرائیل.
نام زبور تنها 3 بار در قرآن آمده است و مطلب بیش‌تری از ماهیت آن فاش نشده است. اما آن چنان که از نامش پیداست احتمالاً زبور متن سرودگونه‌ای داشته که داود آن را با آوازی زیبا می‌خوانده است چنان که هنگام تلاوت آن (ذکر خداوند) پرندگان و حتی کوه‌ها با او هم آواز می‌شدند. (سبا،10)
بنابر آنچه از کلام قرآن مشهود است، زبور نیز ماهیتی آسمانی داشته و کلام الهی در آن(یا لااقل در بخش‌هایی از آن) درج بوده است. چنانکه خداوند صریحاً می‌فرماید:
- و به تحقیق ما بعد از ذکر الهی، در زبور مکتوب نمودیم که همانا زمین ارث بندگان صالح خداوند است.(انبیا،105)
البته هم اکنون در مجموعه کتب مقدس عبرانی، یعنی در عهد قدیم و در بخش کتوبیم کتابی به نام تهیلیم یا زبور وجود دارد که به داود نسبت داده می‌شود، اما بنابر تحقیقات محققین ادیان، تدوین آن پس از دوران اسارت بابلی صورت گرفته است و برخی از متون آن مسلماً مربوط به داود علیه‌السلام نمی‌باشد. (هاکس، قاموس، ص796)، (برای مطالعه بیشتر می‌توانید به کتاب «پژوهشی توصیفی در کتب مقدس» نوشته داود کمیجانی،‌منتشرشده از سوی سازمان چاپ نشر ارشاد، فصل دوم مراجعه نمایید.)
ضمنا در دانشنامه ی ویکی پدیا درباره ی مقایسه بین زبور داوود و مزامیر کنونی اینچنین آمده :
برخی پژوهشگران زبور مذکور در قرآن را با مزامیر در عهد عتیق برابر دانسته‌اند. با این که مزامیر بیش‌تر به عنوان کتاب دعا و تسبیح شهرت دارد؛ زبور و مزامیر هر دو به داوود منسوب‌اند. در قرآن از زبور آورده شده‌است که بندگان نیکوکار خداوند وارث زمین خواهند شد. در مزامیر داوود، آیه‌ای با معنی مشابه آمده‌ است:
زیرا که خداوند عدالت را دوست می‌دارد و بندگان صالح خود را رها نمی‌کند بلکه از ایشان نگهداری می‌کند زیرا که درخت شریران بریده خواهد شد. و صدیقان وارث زمین شده تا ابد در آن سکونت خواهند کرد؛ زیرا که زبانشان به حکمت گویاست.(مزامیر ۳۷:۲۹)
برخی نیز آیه قرآن در سوره انبیاء را با این بخش مزامیر تطبیق داده‌اند.
زیرا که شریران منقطع می‌شوند اما متوکلان به خداوند وارثان زمین خواهند شد. و متواضعان وارث زمین شده از سلامت بهره خواهند برد. شریر دندان‌های خویش بر او می‌فشارد، اما خداوند بر صدیقان متبسم است. (مزامیر ۳۸:۱۱)
آیات دیگری از مزامیر نیز مفهومی نزدیک با آنچه در قرآن آمده‌است دارند:
خداوند روزی صالحان‌ را می‌داند و میراث ایشان زمین ابدی باشد که در زمان بلا خجل نشوند و در ایام قحطی سیر خواهند شد. این متبرکان خداوند زمین را به میراث می‌برند.(مزامیر ۳۸ ۹:۱۱)
برخی از علمای مسلمان که زبور را اشاره‌ای به کتب انبیای پیشین و نه فقط کتاب داوود می‌دانند، این آیه قرآن را با آیه مشابهی در سفر خروج برابر دانسته‌اند.
و بندگان خود ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و اسرائیل را به یاد آور چون‌که به ذات خود برای ایشان سوگند یاد کرده به‌ایشان گفتی که ذریه شما را چون ستاره‌های آسمان بسیار خواهم گردانید و تمامی زمینی که درباره‌اش گفتم به ذریه شما خواهم بخشید که تا ابد وارث آن باشند. (خروج ۳۲:۱۱)
با این حال در این مورد که مزامیر همان زبور است، اطمینان وجود ندارد. یهودیان و مسیحیان خود معترف‌اند که از ۱۵۰ مزمور در عهد عتیق، تنها ۷۱ یا ۷۳ مزمور را می‌توان به داوود نسبت داد و دیگر مزامیر در سالیان دیگر افزوده شده اند.

نام پيامبراني را كه در قرآن آمده است بنويسيد.

•

نمایش پاسخ ...

لطفاً در مورد حضرت يونس و داستان ايشان توضيحاتي بدهيد؟

•

نمایش پاسخ ...

حضرت يونس، يكي از انبياي الهي است كه در زمره انبياي بني اسرائيل است او در سرزمين نينوا كه داراي تمدني بزرگ بود براي هدايت انسانها از طرف خداوند برگزيده شد.[1]
پيامبران الهي بر اساس مأموريت الهي خود بايد از حلم و بردباري كاملي برخوردار باشند و اين حلم و سعه صدر را تا آخر مأموريت خود از دست ندهند، چنانكه حضرت موسي هنگام مبعوث شدنش از خداوند چند حاجت خواست كه يكي از آنها سعه صدر بود كه در مديريت اجتماعي يكي از عناصر كارآمد و از لوازم يك مدير دلسوز داشتن اين صفت است. تمام انبياي الهي در پيش برد اهداف خود از اين اهرم استفاده مي نمودند و بر هدايت و امر به نيكي در بين مردم پافشاري مي نمودند، و هرگز خسته از مأموريت خويش نمي شدند، چنانكه با مطالعه احوال انبياي الهي چون نوح كه قريب به هزار سال پيامبري و هدايت نمود و هرگز خسته نمي شد تا اينكه خداوند براساس قانون خويش وضع را دگرگون و آن تمدن و نسل از بشر را منقرض نمود. حضرت ابراهيم با حلم و بردباري آتش را تحمل كرد، حضرت خاتم الانبياء با سعه صدري كه داشت هرگز از هدايت قوم خود و انسانها دست بردار نبود چنانكه در حالات او مي بينيم كه او را از شهر و ديارش بيرون كردند و انواع اذيت ها را در حق او روا داشتند ولي دست از پايداري در هدايت انسانها برنداشت و پس از هدايت قوم خود به هدايت مردم جهان با فرستادن نامه ها اقدام كرد.[2]
حضرت يونس ـ عليه السلام ـ نيز از انبياي بزرگ الهي بوده است كه نامش در قرآن در آيات مختلف آمده است از جمله «و ان يونس لمن المرسلين...»[3] همانا يونس از پيامبران ماست.
او را يونس فرزند متي و يا الياس نيز گفته اند كه از نواده هاي حضرت هود بوده است، داراي كتابي مشتمل بر چهار فصل كه از مواعظ و اخبار غيبي و درسهاي توحيد بود نام پادشاهي كه هم عصر او بود «ايسرهاران» بود كه بر سرزمين يهود كه پادشاهش منشه بود، حمله كرد. خداوند يونس را مأموريت داد كه مردم بابل و نينوا را از جهل و ناداني رها سازد و به توحيد و خداپرستي فرا خواند. براساس ظواهر قرآن حضرت يونس از دست مردم احساس خستگي كرد كه ايمان نمي آوردند و رو به طرف دريا نهاد و به يك كشتي سوار شد البته در منابع تاريخي گزارش شده كه پادشاه يهود به يونس اصرار كرد كه به دعوت مردم نينوا و بابل و به تبليغ اين قوم بپردازد، او از اين كار امتناع نموده و از مردم دور شد.[4]
چنانكه قرآن مي فرمايد: ذالنون (يونس) با خشم و عصبانيت از مأموريت خويش دوري جست و گمان كرد كه از حيطه قدرت ما خارج خواهد شد، در حقيقت يونس حلم و بردباري را از دست داد و از مردم گريزان شد نه از خداي متعال، او پس از سوار شدن به كشتي، كشتي در وسط دريا از حركت باز ايستاد، كشتيبان كه ناخداي كشتي بود از اين امر بسيار متعجب شد و علت اين امر را يك امر غيبي دانست و گفت: گمان مي كنم كسي است در اين كشتي كه متواري شده كه بايد او را به آب انداخت تا كشتي به راه خويش ادامه دهد، يونس گفت آن بنده گريزان منم، من عامل آشفتگي كشتي هستم، مردم گفتند: اي يونس تو مرد صالح و خداپرستي و پيغمبر خدائي چگونه چنين باشد، گفت: مرا در دريا اندازيد تا كشتي شما از تلاطم نجات يابد، اگر باور نداريد قرعه بيندازيد كه اگر قرعه بنام من برآمد، من راضي بر اين تقديرم، قرعه كشي نمودند، در هر سه نوبت قرعه بنام يونس در آمد، سرانجام او را به دريا انداختند، همان لحظه ماهي بزرگي او را بلعيد.
قرص خورشيد در سياهي شد
يونس اندر دهان ماهي شد
در اين حال بود كه خداوند مي فرمايد: «فَنادي فِي الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ؛[5] يونس در ظلمات و تاريكي ندا در داد كه اي خدائي كه غير از تو نيست تو پاك و منزهي و من از ظلم كنندگان هستم، اين اعتراف يونس كه براساس برخي از روايات چهل شبانه روز در آنجا بود، ـ سبب شد كه خداوند دعاي او را اجابت نموده و از لغزش او در گذرد «فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ» او را اجابت نموده و از اندوه و غصه نجاتش داديم. مؤمنين را هم اينگونه نجات مي دهيم و از گناهشان در مي گذريم.
سرانجام يونس از شكم ماهي به دستور خداوند نجات يافت و درخت كدوئي روئيد تا در سايه آن راحت باشد «فَنَبَذْناهُ بِالْعَراءِ وَ هُوَ سَقِيمٌ وَ أَنْبَتْنا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِنْ يَقْطِينٍ»[6] سرانجام يونس پس از نجات يافتن به سوي مردم و براي هدايت آنها مأمور شد و مردم را هدايت نمود و مردم از ايمان به او سرباز زدند و او درخواست بلا نمود و از ميان آنها خارج شد ولي مردم ايمان آورده و توبه كردند.[7]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. تاريخ انبياي ابن اثير.
2. تاريخ انبياء و قصص قرآن عمادزاده اصفهاني.
3. تاريخ انبياي نجار.
4. دانستني هاي قرآن و تاريخ انبياء در الميزان، نوشته حسين فعال عراقي.
5. تفسير نمونه، تفسير سوره هاي انعام، آيات 86 و 87 و يونس 98 و انبياء 78 و صافات آيات 139 الي 148.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . ر.ك: نجار، تاريخ انبياء، ص 419، و ر.ك: جمعي از نويسندگان، تفسير نمونه، ج 13، ص 289-284، و ج 19، ص 152-68.
[2] . ر.ك: ميانجي، احمد، مكاتب الرسول، قم، نشر ياسين، چاپ اول، 63، ج3، ص90.
[3] . صافات/139.
[4] . ابن كثير، البدايه و النهايه، بيروت، مكتبة المعارف، 1410، ج 1، ص 231-237.
[5] . انبياء/87.
[6] . انبياء/145-146.
[7] . ر.ك، فعال عراقي، حسين، دانستني هاي قرآن و تاريخ انبياء در الميزان، تهران، نشر سبحان، چاپ اول، 1378، ص 368-357.

مثلث نعمت يعني‌چه؟ و چرا اين لقب را به حضرت ادريس داده‌اند؟

•

نمایش پاسخ ...

خداوند پيامبرانش را با معجزات مختلف به سوي مردم گسيل نموده است. برخي را با كتاب آسماني و برخي را علاوه بر كتاب آسماني با علوم مختلف و برخي را علاوه بر كتاب و علم و فضايل ديگر قدرت و سلطنت فراگير در بين تمام موجودات مثل حضرت سليمان و داود پدرش، برخي از انبياي الهي را مسلح به سلاح معجزه و قدرت تصرف در تكوين و شفا دادن بيماران كرده و بين مردم فرستاد.
ادريس ـ عليه السلام ـ نيز يكي از انبياي الهي است كه در قرآن از او مكرر ياد شده است. «وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا»[1] او مثل عيسي ـ عليه السلام ـ زنده است «وَ رَفَعْناهُ مَكاناً عَلِيًّا»[2] نام ادريس مشتق از دروس است و دروس ناپديد شدن نشان را گويند. از اين جهت او را ادريس گويند كه در جهان ديده نشد و به يكباره از چشم‌ها پنهان شد، چنانكه قرآن از آن واقعه ياد نموده است.
سلسله نسب او چنين است: ادريس بن مادِربن مهلائيل بن قنيان بن انوش بن شيث بن آدم. نام مادر ادريس قينوس است. نام ادريس به زبان عبري اختوق است كه به عربي ادريس ناميده شده.
ادريس بسيار متفكر و اهل فكر بود و بيشتر سكوت مي‌كرد و هنگام راه رفتن سر به زير بود،[3] او مبدع و مؤسس بسياري از علوم و متون است او تدريس مي‌كرد، ادريس آشنا به هفتاد زبان بود و به آن‌ها تكلم مي‌كرد. و به آن زبان‌ها مي‌توانست مردم را تدريس كند. شغل او تدريس بود، علم نجوم و حساب براي مردم مي‌آموخت، او علم حكمت را در نقاط مختلف جهان از جمله يونان چونان بذر پاشيد و حكماي الهي يونان از علم او بهره برده‌اند،‌او در ميان يونانيان به طر سمين وارمس مشهور است و اعراب آن جناب را هرمس والمثلث بالنعمه خوانند. مراد از هرمس عطارد است و مقصود از نعمت در كلمه مذكوره ‌حكمت،‌ حكومت و نبوت است، يعني خداوند به ادريس سه نعمت بزرگ داده است:
1. علم و حكمت: چنان‌كه مي‌دانيد علم بهترين نعمتي است كه خداوند به انسان عطا فرموده است تا به بركت آن از جهالت رها شود و راه درست را تشخيص دهد. چنانكه اگر علم از حوامع انساني رخت بر بندد، جامعه انساني تبديل به جامعه درندگان خواهد شد. اگرچه استفاده صحيح از علم نيز مسئله مهم است كه اگر از علم استفاده‌اي در جهت ارتقاي انسانيت و پيشرفت تمدن به كار گرفته شود در اين صورت علم مفيد خواهد بود، ولي اگر همين نعمت بزرگ الهي را براي ساختن بمب اتم به كار گيرند و به وسيله آن انسان‌ها را به خاك خون بكشند، اين علم ابزاري خواهد بود، براي رسيدن به هواهاي نفساني كه هيچ سودي ندارد.
2. حكومت: نيز يكي از نعمت‌هاي الهي است كه خداوند براي برخي از انبياي خويش آن را داده است كه در سايه حكومت عادلانه امور جوامع بشري را نظم داده و انسان‌ها را در راه رسيدن به سعادت، ترقي دنيا و آخرت ياري دهند،‌ چنان كه حكومت براي سودجويي و خودكامگي به كار گرفته شود نتيجه سوء و بد خواهد داشت. حكومت بايد به دست انسان عاقل و خردمند و فاضل و كامل اداره شود، در غير اين‌صورت گرفتار وحشيگري شده و ظلم به جاي عدل تمام جهان را فرا خواهد گرفت.
3. سومين نعمت خداوند بر ادريس پيامبر ـ عليه السلام ـ اين است كه خداوند او را نعمت نبوت داد، چون نبوت يكي از نعمتهاي بزرگ الهي است، كه از آن در روايات اسلامي به حجت ظاهري تعبير شده است. چنان كه نعمت نبوت كه از لطف الهي شامل انسانيت شده وجود نداشت هيچ يك از نعمت‌هاي الهي براي بشريت روي نمي‌كرد. چون علم از منشاء نبوت و وحي به انسان رسيده است و حكومت در سايه علم معنا پيدا مي‌كند و اگر حكومت منهاي علم باشد،‌ حكومت‌گران مثل چنگيز و اسكندر و هيتلر و جنايتكاران تاريخ معاصر بوش و شارون خواهند بود، پس‌حكومت، علم و نبوت سه نعمتي است كه خداوند به اهل‌اش مي‌دهد چنان كه به ادريس داده، به انبياي ديگر نيز مي‌دهد و انبياي ديگر حكومت را هرگز به نااهلان نمي سپارند و آن را به كساني مي‌سپارند كه داراي علوم الهي و حكمت باشند كه فقط معصومان از اين چشمه لايزال الهي از علم و حكمت الهي بهره‌مند شده‌اند. كه بعد از پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله ـ جانشينان معصوم اين حق را بر مردم دارند كه حكومت كنند و در دوره غيبت اين حق حكومت كه از حقوق انبياي الهي است به علم و فقهاء كه جانشين انبياء الهي و ائمه هستند، واگذار شده است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. تاريخ انبياء و قصص قرآني عمادزاده.
2. داستان‌هاي قرآن در الميزان حسين فعال عراقي.
3. تاريخ انبيا، سيد هاشم رسولي محلاتي.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . مريم/56.
[2] . مريم/57.
[3] . ميرخواند، روضة الصفا في سيرة الانبياء والملوك الخلفاء، ج 1، ص 63 ، و طبري، محمد بن جرير، تاريخ طبري، بيروت، ‌روائع التراث العربي، 1387 ق، ج1،‌ص 170، و ابن اثير الكامل، بيروت، دارصادر، 1402، ج1، ص 62، و ابن سعد، طبقات الكبري، بيروت، دارصادر، بي‌تا، ج1، ص40.

داستان حضرت يوسف ـ عليه السلام ـ و زليخا را بيان فرمائيد؟

•

نمایش پاسخ ...

پيامبر قوم سبأ چه كسي بود؟

•

نمایش پاسخ ...

قوم سبأ جمعيتي بودند كه در جنوب جزيره عربستان زندگي مي‌كردند، و داراي حكومتي عالي و تمدني درخشان بودند.[1] سباء شهري در يمن بوده كه بلقيس ملكه آنها بود و نيز نام قبيله‌اي از اولاد سبأ بن يشحب است،[2] و دين آنها، آفتاب پرستي بوده و پرستش ماه و گوزن و گوساله نيز در آن سرزمين رونق و رواج داشته است،[3] و به دست حضرت سليمان ـ عليه السّلام ـ خداپرست شدند.[4] حضرت سليمان ـ عليه السّلام ـ دستور داده بود لشگريانش، خليجي را از درياي شيرين به سوي بلاد هند جاري كرده بودند و سد عظيمي از سنگ و آهك بسته بودند كه آب از آن سد بر شهرهاي قوم سبأ جاري مي‌شد و از آن خليج راهي چند به سوي آن سد گشوده بودند و آن سد سوراخ‌هاي متعددي داشت، هر وقت كه مي‌خواستند آن سوراخها را مي‌گشودند و آب به قدر نيازشان بر شهرها و مزارع آنها جاري مي‌شد. قوم سبأ با استفاده از آن آب فراوان، باغهاي بسيار وسيع و كشتزارهاي پربركت ايجاد كردند، از شاخسارهاي درختان آن قدر ميوه آشكار شد كه مي‌گويند: هر گاه كسي سبدي روي سر مي‌گذاشت و از زير آنها عبور مي‌كرد، پشت سر هم ميوه‌هاي درختان مي‌افتاد و در مدت كوتاهي پر مي‌شد.[5]
زيادي نعمت، آميخته با امنيت محيطي بسيار مرفه براي زندگي آنها آماده ساخته بود، اما آنها قدر اين همه نعمت را ندانستند، خدا را به دست فراموشي سپردند و به كفران نعمت مشغول شدند، تا اينكه موشهاي صحرايي دور از چشم مردم مغرور به ديوارة اين سد خاكي روي آوردند و آن را از درون سست كردند و ناگهان باران شديدي باريد و سيلاب عظيمي حركت كرد، ديواره‌هاي سد كه قادر به تحمل فشار سيلاب نبود يك مرتبه در هم شكست و آبهاي بسيار زيادي كه پشت سد جمع شده بود، ناگهان بيرون ريخت و تمام آباديها، باغها، كشتزارها، و خانه‌هاي آنها را ويران نمود و آن سرزمين آباد را به صحرائي خشك و بي آب و علف مبدل ساخت و از آن همه باغهاي خرم و درختان بارور، تنها چند درخت تلخ «اراك» و «شور گز» و اندكي درختان «سدر» به جاي ماند، مرغان غزل خوان از آنجا كوچ كردند و بوم‌ها و زاغان جاي آنها را گرفتند.[6]
و بعضي مي‌گويند كه قوم سبأ داراي دوازده شهر بودند كه در هر شهري پيامبري به ارشادشان مشغول بود و آنها را به سوي خدا دعوت مي‌كرد، اما همواره مورد تكذيب و اهانت آن مردمان واقع مي‌شدند و در نتيجه خداوند متعال تمامي نعمت‌هاي خود را از آنها گرفت.[7]
نتيجه اينكه؛ اولين پيامبر آنها حضرت سليمان بود كه به دست ايشان خداپرست شدند و با توجه به بعضي نقلها، قوم سبأ داراي دوازده شهر، كه در هر شهري پيامبري به ارشادشان مشغول بود، مي‌توان گفت كه قوم سبأ، داراي پيامبران متعددي بوده است كه نام آنها در تاريخ به غير از حضرت سليمان معلوم نيست.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. مجموعه قصه‌هاي قرآني، محمد جواد مهري.
2. ابو اسحاق نيشابوري، قصص انبياء، ص 359.
3. داستان‌هاي قرآن و تاريخ انبياء، الميزان، ج 2، ص 331.
--------------------------------------------
[1] . جمعي از نويسندگان، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الاسلاميه، چاپ دوازدهم، 1374 ش، ج 18، ص 67.
[2] . زاهدي گلپايگاني، علي قاضي، قصص شگفت‌انگيز قرآن، كتابفروشي اسلاميه، چاپ دوم، 1371ش، ص588.
[3] . بلاغي، صدر الدين، قصص قرآن، تهران، انتشارات امير كبير، چاپ سيزدهم، 1366 ش، ص 379.
[4] . مجلسي، محمدباقر، حيوة القلوب، تحقيق: سيد علي اماميان، قم، سرور، چاپ دوم، 1376 ش، ج 2، ص 997.
[5] . جمعي از نويسندگان، پيشين، ج 18، ص 68.
[6] . همان، ج 18، ص 68 ـ 69.
[7] . نيشابوري، ابو اسحاق، قصص الانبياء، تهران، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، چاپ سوم، 1382 ش، ص 359.
( اندیشه قم )