چنان كه مي دانيد منابع استنباط احكام فرد شيعه و اهل سنت متفاوت است كه شايد مهمترين تفاوت آن باشد كه شيعيان قول ائمه (ع) را همانند قول پيامبر (ص) حجت مي دانند. اما اهل سنت چنين باوري ندارند. حكم روزه روز عاشورا نيز از مسائل فقهي است كه هر گروه براي تبيين آن به ادله مورد استناد خود تمسك مي جويند كه درباره اين مسئله دليل عمده روايات است. با بررسي روايات موجود در منابع اهل سنت، به تعارض آشكار ميان اين روايات و وجود اضطراب و خدشه در متن بعضي از آنها بر مي خوريم؛ در حاليكه بعضي از اين روايات بر روزه اين روز تاكيد مي كنند بعضي ديگر خلاف اينرا ثابت مي كنند. مثلا در صحيح مسلم، كتاب الصوم، صوم يوم عاشورا به نقل از ابن مسعود آمده است كه: «قبل از نزول حكم روزه ماه رمضان، روز عاشورا را روزه مي گرفتند اما پس از آن، روزه عاشورا ترك شد.» از طرف ديگر در بعضي از اين روايات آمده است كه اهل جاهليت، عاشورا را روزه مي گرفتند و پيامبر نيز به تبع آنها آن روز را روزه گرفت![1] در بعضي ديگر آمده كه پيامبر فضيلت روزه عاشورا را نمي دانست اما پس از هجرت به مدينه از يهود ياد گرفت و به آن عمل كرد.[2]
به نظر شما امكان دارد پيامبر (ص) با آن علم لدنيش حكم مساله اي را نداند و آنرا از اهل كتاب بياموزد!؟ ضمن اينكه در ميان اهل كتاب چنين روزه اي وجود ندارد و اساسا آنها روزي به نام عاشورا نمي شناسند. تعارض مذكور و مطالب عجيب بعضي از اين روايات، اين احتمال را بسيار تقويت مي كند كه اين روايات از محصولات بني اميه است و آنها به خاطر سرور و شادي در عاشورا، استحباب روزه اين روز را جعل كردند و كم كم اين امر به يك سنت در ميان اهل سنت تبديل شد[3]. و اين همان مطلبي است كه در زيارت عاشورا آمده است؛ آنجا كه ميخوانيم: "اللهم ان هذا يوم تبركت به بني اميه"، و نيز آنجا كه "هذا يوم فرحت به آل زياد و آل مروان بقتلهم الحسين صلوات الله عليه".
جالب آن است كه در روايات اهل بيت به اين نكته تصريح شده است و به همين دليل شيعيان را توصيه كرده اند اين روز را روزه نگيرند كه بيشتر فقهاي شيعه به استناد همين روايت حكم به كراهت روزه اين روز كرده اند.
در روايتي آمده است كه: "سئل الامام الرضا (ع) عن صوم يوم عاشورا، قال: عن صوم ابن مرجانه تسالني ذلك يوم صامه الادعياء من آل زياد لقتل الحسين (ع) : از امام رضا (ع) درباره روزه روز عاشورا سوال كردند. حضرت فرمود: آيا از روزه پسر مرجانه سوال مي كنيد؟ روز عاشورا، روزي است كه ناپاكان از آل زياد به خاطر]سرور و شادي ناشي از[ كشتن امام حسين (ع) آنرا روزه گرفتند[4].
در حديث ديگري، امام رضا (ع) مي فرمايد: "روز عاشورا، روز روزه نيست بلكه روز حزن و مصيبتي است كه براي اهل آسمان و زمين و همه مومنان وارد شد و روز شادي و سرور پسر مرجانه و آل زياد و اهل آتش است."
بنابر اين ائمه (ع) به اين دليل كه بني اميه از روي سرور و شادي عاشورا را روزه مي گرفتند، شيعيان را توصيه كرده اند در اين روز روزه نگيرند و به عزاداري و سوگواري بپردازند و به همين دليل است كه اكثر فقهاي شيعه حكم كرده اند كه روزه گرفتن در روز عاشورا مكروه است.
پی نوشتها:
[1]صحيح بخاري، كتاب الصوم، ح 1794.
[2]همان، ح 1900، 3726 و 3727.
[3]البته لازم است كه ذكر گردد بني اميه به شكرانه كشتن امام حسين (ع) به روزه، بسنده نكردند و دستور دادند مساجدي را هم درست كنند و ... ر.ك: حماسه حسيني شهيد مطهري ج 1، ص 122-123.
[4]تهذيب، 4/301.
منبع: پايگاه حوزه

آیات بسیاری در قرآن بر لزوم روزه و فوائد آن نازل گردیده، چنان که روایات فراوانی در خصوص آن از خاندان عصمت و طهارت، وارد شده که از بررسی همه آنها ارزش و اهمیت روزه و فوائد و لزوم آن استفاده می‌شود:
1. تقوی و خویشتن داری که بزرگترین سجیه و بالاترین خلق در انسان است.
2. یار و مدد کار آدمی است.
3. صورت شیطان را سیاه می‌کند.
4. بدن را پاک خواهد کرد،‌ و رشد و نمو به آن خواهد داد.
5. فرشتگان برای شخص روزه دار، درود فرستند، و اندام او تسبیح نمایند.
6. در عبادت خداست گرچه خواب باشد، تا زمانی که غیبت مسلمانی را نکند.
7. فرشتگان او را دعا کنند.
8. فرشتگان خود را به صورت او می‌مالند و به او مژده می‌دهند.
9. پروردگار فرشتگان را شاهد بگیرد: که من او را آمرزیدم.
10. نفس او تسبیح است.
11. در نزد خدا محترم و گرامی خواهد بود.
12. دعای او مستجاب خواهد شد.
13. پاداش عمل او چندین برابر داده خواهد شد.
14. سپر و ایمن از عذاب و آتش و از خطرات دیگر است.
15. پاداش آن با خود پروردگار است.
16. یکی از درهای بهشت، مخصوص روزه داران است.
17. اعمال او قبول خواهد گردید.
18. برای اوست خوشحالی دنیا و آخرت، و بوی دهان روزه دار نزد خدا از مشک خوشبوتر است.
19. موجب صحت بدن است.
20. بالاترین جهاد در فصل گرما است.
21. زیر بنای اساس اسلام است.
22. رحمت خدا، و توفیق، و فرج اوست که به سبب آن حیات انسانی حاصل گردد.
23. روزه در زمستان غنیمتی لذت بخش، بی ‌رنج و زحمت است.
24. وسیله قرب به خداست.
25. وسوسه سینه را بر طرف سازد.
26. برای هر روز و شبی جوائز مخصوص مقرر شده است.
27. در صورتی که شرائط را مراعات کند، از گناهان بیرون آید مثل روزی که از مادر متولد گشته است.
28. روزه دار مهمان خداست.
29. برکت و رحمت به سویش رو آورد.
30. تهییج عواطف انسانی کند، مالدار را بیدار کرده، غنی و ثروتمند به یاد فقیر و درمانده افتد و گرسنگی و زحمت و رنج و محرومیت را در زندگی لمس نماید که این خود یکی از فوائد بزرگ ماه روزه و روزه داری است.
31. آدمی بیاد قیامت می‌افتد.
32. یک نوع مساوات و تسویه از جانب احادیث پدید خواهد آمد که فقیر و غنی همه در یک زمان گرسنه و تشنه در یک حالت باشند و امتیازی میان آنها نباشد.
33. شهوات و خواهشهای نفسانی شکسته خواهد شد.
34. کنترل غرائز است.
35. کنترل وقت است.
36. اراده را قوی می‌کند.
37. جهاد اکبر است زیرا با این عمل به دشمن درونی پیروز گشته، و خود آن مقدمه برای پیروزی بر دشمن بیرونی است و در حقیقت ماه مبارک میدان نبردیست بین حق و باطل و صحنه پیروزی است بر دشمن.
منبع: پایگاه حوزه

1)- روزه اختصاص به دین مبین اسلام نداشته بلکه برای همه ادیان الهی این عبادت تشریع شده است، البته اختلافاتی در نحوه انجام آن بین ادیان وجود دارد ولی اصل حکم برای همه انسانها ثابت است، قرآن کریم می‌فرماید:

"یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُ کَما کُتِبَ عَلَی الَّذینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ"[1]
«ای افرادی که ایمان آورده‏اید! روزه بر شما نوشته شده، همان‏گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند نوشته شد؛ تا پرهیزکار شوید.»
لذا فقط مسلمانان روزه نمی‌گیرند. باز قرآن کریم از قول حضرت مریم (ع) نقل می‌کند که:
"فَکُلی وَ اشْرَبی وَ قَرّی عَیْنًا فَإِمّا تَرَیِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَدًا فَقُولی إِنّی نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْمًا فَلَنْ أُکَلِّمَ الْیَوْمَ إِنْسِیًّا"[2]
)از این غذای لذیذ) بخور؛ و (از آن آب گوارا) بنوش؛ و چشمت را (به این مولود جدید) روشن دار! و هرگاه کسی از انسان ها را دیدی، (با اشاره) بگو: من برای خداوند رحمان روزه‏ای نذر کرده‏ام؛ بنابراین امروز با هیچ انسانی هیچ سخن نمی‏گویم! (و بدان که این نوزاد، خودش از تو دفاع خواهد کرد!(«
2)- آنچه از نظر عقل در آن شک و تردید نیست این است که خداوند متعال آگاه به مصالح و مفاسد همه چیز است و عقل حکم می‌کند که خداوند می‌داند چه چیزهایی به نفع انسان و چه چیزهایی به ضرر انسان است. لذا به آنچه که برای انسان نفع دارد امر کرده و از آنچه ضرر دارد نهی نموده است. بنابر این به حکم عقل می‌فهمیم که روزه قطعاً برای انسان منفعت دارد.
3)- گر چه دسترسی به علل و فلسفه همه احکام برای بشر ممکن نیست ولی بعضی از علل احکام در آیات و روایات به آن تصریح شده که از جمله علت حرمت شراب را می‌توان نام برد.
و پاره‌ای از احکام اگر چه به علت واقعی آن اشاره نشده ولی در روایات، مواردی به عنوان حکمت وجوب حکم (از جمله وجود روزه) بیان گردیده که به مواردی اشاره می شود:
الف: روزه برای تثبیت اخلاص است.
ب: تشنگی و گرسنی انسان در حال روزه سبب می‌شود که به یاد فقرا و بیچارگان باشد.
ج: تشنگی و گرسنی انسان در حال روزه سبب می‌شود که به یاد تشنگی و گرسنگی قیامت باشد.
د: روزه عامل تقویت اراده است.
ه: روزه سبب تسلط انسان بر شهوت و هوای نفس است.
و: روزه سبب می‌شود که در ساعاتی از روز، فقیر و ثروتمند یکسان شوند (هر دو گرسنه) و ثروتمند کمی رنج و تعب فقرا را درک کند.
ی: روزه سبب سلامت جسم است.
م: معده انسان خانه تمام دردهاست و روزه بالاترین داروهاست
ن: جدا از سفارشات معصومین (ع) علم جدید و نظریه پزشکان امروزه بر این نکته تأکید دارد که روزه برای سلامتی و شادابی جسم و روح انسان بسیار مفید است.
---------------------------
1. سوره بقره، آیه 183.
2. سوره مریم، آیه 26.
منبع: پایگاه حوزه

احکام نماز و روزه دانشجویان با سایر اقشار جامعه هیچ فرقی نمی‌کند و این طور نیست که دانشجویان احکام اختصاصی و جدای از سایر افراد داشته باشند مگر این که منظورتان از حیث مسافرت و قصد اقامت و بالنتیجه قصد و یا تمام بودن نماز و روزها باشد که در همه این موارد تمام این احکام در رساله توضیح المسائل مراجع عظام موجود است و با توجه به اختلاف فتواهای مراجع در این مسائل حضرتعالی بایستی به رساله مرجع تقلید خود مراجعه نمائید.
منبع: پایگاه حوزه

اگر کسی از دنیا رفته باشد می توان روزه و نماز برای او به جا آورد ولی اگر زنده باشد نمی توان برای او این اعمال را انجام داد.[1]
تا انسان زنده است اگر چه از خواندن نماز قضاهای خود عاجز باشد،دیگری نمی تواند نمازهای او را قضا نماید.[2]
------------------------------------------------------------
[1]توضیح المسائل مراجع ج 1 ص 789 مسأله 1390.
[2]توضیح المسائل امام(ره) احکام نماز مسأله1387.
منبع: پایگاه حوزه

طبق فتوای همه مراجع بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه ‌هایی که از پدر قضاء شده است و از روی نافرمانی نبوده[1]، بعد از مرگ پدر، بجا آورد، اگر توانایی بر قضا داشته باشد، بلکه حتی اگر از روی نافرمانی هم ترک کرده باشد، اکثر مراجع احتیاط واجب در بجا آوردن کرده‌اند. بعضی از مراجع مثل آیت الله مکارم و مقام رهبری در این جا امر به احتیاط مستحب نموده‌اند[2]. به هر حال شما اگر قدرت بر اجیر گرفتن ندارید چنان چه می‌توانید خودتان مبادرت به انجام آن ورزید چون بالأخره دست آن مرحوم از دنیا کوتاه گشته، چشم امید به صدقات و خیرات و مبرات و این گونه اعمال بازماندگان دارد و شما با انجام این گونه اعمال مثل قرآن خواندن و صدقه دادن و بجا آوردن نماز و روزه ‌های قضای آن مرحوم بر درجات ایشان بیفزائید و موجب آرامش روح ایشان شوید البته شایان ذکر است که آن چه بر شما واجب است تدارک اعمال واجب ترک شده ایشان اعم از حق الله و حق الناس است.[3]
--------------------------------------------------------------------------------
[1]توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی) ج‏1 ص 761 مسأله 1390.
[2]أجوبة الاستفتاءات(بالعربیة) ج‏1 ص 92 ؛ توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی) ج‏1 ص 761 مسأله 1390.
[3]أجوبة الاستفتاءات(بالفارسیة) 109 ج ص : 109،قضای نمازهای پدر واجب نیست، مگر آن مقداری که پسر بزرگتر یقین به فوت آن دارد و بر پسر بزرگتر واجب است که نمازهای پدرش را به هر صورتی که امکان دارد، قضا نماید و اگر از انجام آن حتی از اجیر گرفتن برای انجام آن هم عاجز باشد، معذور است.
منبع: پایگاه حوزه

1- کسی که شک دارد چند روز، روزه قضا بر او واجب است، باید به مقداری که مظنّه حاصل کند که ذمّه‏اش بری‏ء شده روزه بگیرد[1].
2- در مواردی که قضاء روزه بر انسان واجب است و توانایی قضای روزه را دارد با پرداختن کفاره قضای روزه از او ساقط نمی شود. و اگر واقعا قدرت بر انجام قضای روزه یا پرداخت کفاره (در آنجا که باید کفاره بدهد) ندارد لازم است که استغفار کند[2] و هر گاه قدرت پیدا کرد وظیفه خود را انجام دهد.[3]
3- کسی که روزه قضاء بر عهده دارد هر گاه توانست روزه بگیرد، باید نیّت قضاء کند و ثواب استحباب آن را هم انشاء الله خواهد داشت. به هر صورت کسی که می تواند روزه بگیرد و قضای واجب هم بر عهده دارد نمی تواند نیت روزه مستحبی داشته باشد[4].
--------------------------------------------------------------------------------
[1]- مجمع الرسائل(المحشی لصاحب الجواهر)، ج‏1، ص: 457.
[2]-توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 928.
[3]-مجمع المسائل(للگلپایگانی)، ج‏1، ص: 271.
[4]-صراط النجاة(المحشی للشیخ الأنصاری)، ص: 181.
منبع: پایگاه حوزه

کسی که روزه واجب به عهده اش باشد نمی تواند روزه مستحبی بگیرد.1
--------------------------------------------------------------------------------
1.توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی) ج‏1 ص 885. مسأله 1562 ، الغایة القصوی فی ترجمة العروة الوثقی، ج‏2، ص: 177.
منبع: پایگاه حوزه

طبق استفتائی که از دفتر حضرت آیت الله فاضل لنکرانی انجام شد فرمودند که اگر حضرتعالی جاهل قاصر هستید کفاره بر شما واجب نیست و اگر جاهل مقصر هستید کفاره بر شما واجب است.
جاهل قاصر کسی است که در جهل خود معذور است، چه استعداد فهمیدن را نداشته باشد و چه امکان آن را پیدا نکرده باشد و چه در راه وصول به نتیجه خطا رفته باشد (البته شرائط زندگی، حال و هوا و جو و محیط و کشور و شهر و منطقه و دسترسی به اطلاعات همگی در این امور دخالت دارند).
جاهل مقصر کسی است که در جهل خود معذور نیست، زیرا استعداد و امکان آموختن مسأله مورد ابتلای خود را داشته ولی عمداً در فراگیری کوتاهی کرده است.
منبع: پایگاه حوزه

روزه غیر ماه رمضان چند قسم است:
روزه مستحبی؛ اگر کسی روزه مستحبی بگیرد واجب نیست آن را به آخر رساند بلکه اگر برادر مؤمنش او را به غذا دعوت کند مستحب است دعوت او را قبل کند و در بین روز افطار نماید.[1]
روزه نذری؛ اگر نذر کند که روز معینی را روزه بگیرد چنانچه در آن روز عمدا روزه خود را باطل کند باید یک بنده آزاد نماید یا دو ماه پی در پی روزه بگیرد یا به شصت فقیر طعام دهد[2]،. ولی اگر نذر مطلق باشد می تواند در روزی که قصد کرده روزه بگیرد، افطار نماید چه قبل از ظهر و چه بعد از ظهر.
البته روزه عهدی هم مثل نذری است.[3]
روزه قضای ماه رمضان؛ کسی که قضای روزه ماه رمضان را گرفته، اگر بعد از ظهر عمدا کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد، باید به ده فقیر هر کدام یک مُد که تقریبا ده سیر است، طعام بدهد و اگر نمی تواند، بنابر احتیاط واجب باید سه روز پی در پی روزه بگیرد.[4]
قضای روزه معین غیر ماه رمضان؛ اگر قضای روزه معین را گرفته باشد، احتیاط واجب آن است که بعد از ظهر روزه را باطل نکند.[5]
روزه قَسَم؛ اگر قسم بخورد که روز معینی را روزه بگیرد، چنان چه عمدا مخالفت کند و آن روز را روزه نگیرد، باید کفاره بدهد. یعنی یک بنده آزاد کند، یا ده فقیر را سیر کند یا آنان را بپوشاند و اگر اینها را نتواند، باید سه روز روزه بگیرد.[6]
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - توضیح المسائل، امام خمینی، مسئله 1748.
[2] - همان، مسئله 1672.
[3] - همان، مسئله 2669.
[4] - همان، مسئله 1687.
[5] - همان، مسئله 1701.
[6] - همان، مسئله 2670.
منبع: پایگاه حوزه

در مواردی که انسان نمی تواند غسل واجب خود را انجام دهد، برای بجای آوردن نماز و روزه باید تیمم بدل از غسل کند.
کیفیت انجام تیمم و موارد آن در توضیح المسائل[1] آمده است.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]توضیح المسائل مراجع ج 1 ص 385 به بعد.
منبع: پایگاه حوزه

در شبهای ماه مبارک رمضان جماع و همبستر شدن با همسر، هیچ اشکالی ندارد، اما حتما باید قبل از اذان برای هر عملی که موجب جنابت شود (دخول یا انزال منی) غسل جنابت بجا آورد و در صورت تعذّر مانند تنگی وقت، باید تیمم بدل از غسل جنابت بعمل آورد.1
...................................................................................
1. پاسخ طبق فتوای حضرت امام می‌باشد.توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی) ج‏1 ص891 مسأله 1572 به بعد
منبع: پایگاه حوزه

اگر محتویات و رطوبت آن از گلو پایین نرود اشکال ندارد.[1]
--------------------------------------------------------------------------------
[1]دفتر مقام معظم رهبری، 2/7/85

اکثر مراجع بزرگوار تقلید، سیگار کشیدن را به احتیاط واجب مبطل روزه می­دانند.1
--------------------------------------------------------------------------------
1. توضیح المسائل مراجع ج1، مسئله 1605و أجوبة الاستفتاءات (بالفارسیة)، ص: 158 سؤال 760.
منبع: پایگاه حوزه

به جز روزهای عید قربان و عید فطر که روزه گرفتن حرام و عاشورا که روزه گرفتن مکروه و ماه مبارک رمضان که روزه گرفتن واجب است، درتمام روزهای سال، روزه گرفتن مستحب است. ولی استحباب بعضی از روزها و ایام سال بیشتر تأکید شده است مانند:
الف- تمام روز های ماه رجب و ماه شعبان
ب- روز های پنجشنبه اول و آخر هر ماه.
ج- روز های 29 ذی القعده و اول تا نهم ذی الحجه و 18 ذی الحجه و اول و سوم محرم
د- روز مبعث پیامبر اکرم(ص) (27 رجب) روز میلاد پیامبر اکرم(ص)( 17 ربیع الاول) روز 25 ذی القعده (دحو الارض) روز 24 ذی الحجه (روز مباهله) تمام روزهای پنجشنبه و جمعه های سال و روزهای 13 و 14 و 15 هر ماه (ایام البیض)1
--------------------------------------------------------------------------------
1. توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، ص:967، 968
منبع: پایگاه حوزه

رسیدن آب به فضای دهان موجب بطلان روزه نمی­باشد و می­توانید آبی را که به داخل دهان رسیده بیرون بریزید.[1]
پس تا مادامیکه آب به حلق شما نرسد روزه شما باطل نمی گردد، بله اگر آب را برای مضمضه کردن که از اعمال استحبابی وضو است در دهان وارد کند و به حلق برسد، قضای روزه بر او واجب نیست.[2] اما باید توجه نمائید که وسواس از نظر شرع پذیرفته نیست و در چنین حالتی وظیفه شما اکتفا به عمل و عدم توجه به شک است.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]استفتاآت از امام خمینی قدس سره ج1 با استفاده از سؤال10و توضیح المسائل امام با استفاده از مسئله 1690و1991
[2] توضیح المسائل امام خمینی قدس سره ، مساله 1688.
منبع: پایگاه حوزه

1 – قضای آن روزه بر شما واجب است.

2 – اگر مکلف جاهل قاصر بوده است، کفاره ندارد. و اگر جاهل مقصر بوده است، کفاره جمع دارد. یعنی هم 60 روز روزه گرفتن، و هم 60 فقیر را اطعام کردن، چون با کار حرامی روزه خود را شکسته است.

3- جاهل قاصر کسی است که در فهم مسأله کوتاهی نکرده است، بلکه کوتاه بوده است و فکر او بهاین مسأله نمی رسیده است. مثلا یقین داشته است مسأله این گونه است و فکر نمی کرده که خلاف آن درست باشد یا مثلا در محیطی بوده است که امکان دسترسی به منابع، جهت فهم مسأله نداشته است مثلا علماء یا کتاب در دسترس او نبوده است.
و جاهل مقصر کسی است که در فهم مسأله کوتاه نبوده است، بلکه کوتاهی کرده است مثلا در مسأله دست کم شک داشته است، ولی جستجو نکرده و می توانسته است مسائل را بفهمد و به دست آورد ولی دنبال نکرده است[1]
--------------------------------------------------------------------------------
[1]توضیح المسائل(المحشی للإمام الخمینی)، ج‏1، مسأله 1659 و 1665
منبع: پایگاه حوزه

چیزهایی که روزه را باطل می‌کند عبارتند از:
1. خوردن
2. آشامیدن
3. جماع
4. استمناء
5. دروغ بستن به خدا و پیغمبر و جانشینان او
6. رساندن غبار غلیظ به حلق
7. فروبردن تمام سر در آب
8. باقیماندن بر جنابت تا اذان صبح
9. اماله کردن با چیزهای روان
10. قی کردن
تفصیل این مسائل را در رسالة ‌عملیه مرجع تقلید خود جستجو کنید.
منبع: پایگاه حوزه

شیعیان وقت افطار را ذهاب حمره مشرقیه (از بین رفتن سرخی آسمان در قسمت شرق) می‌دانند[1] و این بدان خاطر است که آیه” أَتِمُّوا الصِّیامَ إِلَی اللَّیْلِ“[2]وقت افطار را شروع شب می‌داند. پس تا مطمئن به حلول شب نشده نمی‌توان افطار کرد، ولی اهل سنت جائی برای احتیاط باقی نگذاشته‌اند و برای اطمینان از صحت روزه‌شان این دقائق اندک بین غروب خورشید و ذهاب سرخی مشرق را صبر نمی‌کند.
در مورد این مسأله فقهای شیعه بحث مفصلی دارند که در مسأله وقت نماز مغرب آمده است:
1)- احتیاط واجب آن است که قبل از این که سرخی طرف مشرق که بعد از غروب آفتاب پیدا می‌شود از بالای سر انسان بگذرد انسان نماز مغرب را بجا نیاورد.[3]
2)- مغرب موقعی است که قرص آفتاب در افق پنهان شود، و احتیاط آن است که صبر کند تا سرخی طرف مشرق که بعد از غروب آفتاب پیدا می‌شود از بالای سر بگذرد و به طرف مغرب برگردد، هنگام مغرب وقت نماز مغرب و عشاء وارد می‌شود.[4]
3)- مغرب موقعی است که آفتاب از زمینی که مسطح است غروب کند و منطقه‌ای که پستی و بلندی ‌دارد مغرب آن موقعی است که اگر زمین مسطح بود آفتاب غروب می‌گردد ولی احتیاط مستحب این است که سرخی طرف مشرق که بعد از غروب آفتاب پیدا شود از بین برود.[5]
--------------------------------------------------------------------------------
[1]توضحیح المسائل المحشی للامام الخمینی، ج 1، مسأله 735.
[2]سوره بقره، آیه 187.
[3]توضحیح المسائل المحشی للامام الخمینی، ج 1، ذیل مسأله 735، خوئی، تبریزی. سیستانی.
[4]توضحیح المسائل المحشی للامام الخمینی، ج 1، ذیل مسأله 735، مکارم شیرازی.
[5]توضحیح المسائل المحشی للامام الخمینی، ج 1، ذیل مسأله 735، بهجت.
منبع: پایگاه حوزه

امساک یعنی ترک اموری که موجب بطلان روزه می‌شوند و ما باید آن اعمال را از اول فجر صبح تا غروب یا مغرب ترک کنیم. زمان فجر، زمان آغاز امساک است.
منبع: پایگاه حوزه