ماه ربیع الاول بهار ماه ها است. با حلول این ماه ، ماه پر از حزن و اندوه صفر که ماه مصیبت های بزرگ اهل بیت رسول خدا (ص) بود به پایان رسیده است. اوج مصيبت ماه صفر در دهه سوم آن است. با اربعين شروع مي شود و به ايام رحلت حضرت ختمي مرتبت محمد مصطفي (ص) و شهادت سبط اكبرش، حضرت امام حسن مجتبي (ع) و غروب خورشيد طوس، حضرت علي بن موسي الرضا (ع) ختم مي شود. و از طرف دیگر در اين ماه ميلاد رسول خدا (ص) که رحمة للعالمین است، واقع شده است و مي‌توان ادعا كرد از اول آفرينش زمين رحمتي مانند آن بر زمين فرود نيامده است؛ زيرا برتري اين رحمت بر ساير رحمت هاي الهي مانند برتري رسول خدا بر ساير مخلوقات است[1].
اول ربیع الاول به نقل منابع تاریخی روز هجرت پیامبر (ص) از مکه به مدینه است[2] هم از این جهت و هم از جهت این که مولودهای با برکتی در آن واقع شده است بسیار مبارک و میمون است.
سید بن طاووس در کتاب الاقبال در فضیلت این ماه جملاتی آورده است و از اتفاقات مبارک این ماه، هجرت پیامبر (ص) از مکه به مدینه و سلامت ایشان از نیرنگ دشمنان برای قتل ایشان در شب لیلة المبیت را بر شمرده است و نماز شکر را به نشانه شکر گذاری از خدا در این روز مناسب می داند و از قول شیخ مفید نقل کرده است که روزۀ این روز به دلیل موفقیت پیامبر(ص) و نجات ایشان از دست دشمنان مستحب است و در نهایت دعایی برای این روز نقل کرده اند.[3]
مرحوم جواد آقا ملکی تبریزی در کتاب المراقبات نوشته است: "اين ماه همانگونه كه از اسم آن پيداست بهار ماه‏ها است، بجهت اين كه آثار رحمت خداوند در آن هويداست. در اين ماه ذخاير بركات خداوند و نورهاى زيبای او بر زمين فرود آمده است؛ زيرا ميلاد رسول خدا (ص) و سلّم در اين ماه است و مى‏توان ادعا كرد از اول آفرينش زمين رحمتى مانند آن بر زمين فرود نيامده است ... بر مسلمان مراقب واجب است با تمام تلاش خود در شكرگزارى اين نعمت بزرگ كوشش و سعى كند..."[4].
شیخ عباس قمی نیز در مفاتیح در اعمال ماه ربیع الاول آورده است: "روز اول علما گفته‏اند مستحب است كه براى تشكر نعمت سلامتى رسول خدا (ص) و أمير المؤمنين (ع) روزه بدارند و زيارت آن دو بزرگوار در اين روز مناسب است".‏[5]
در کتب ادعیه و روایات چیز دیگری در اعمال شب و روز اول ماه ربیع الاول، غیر از آنچه که بیان گردید، یافت نشد، اما عدم وجود روایت در بارۀ اعمال خیر و مستحبات در منابع دینی، دلیل بر بدعت بودن انجام آنها نیست؛ زیرا انجام همۀ کارهای خیر از جمله حضور در مسجد، عبادت، دعا و مناجات با خدا در هر زمان مستحب و پسندیده است و انجام آنها با قصد قربت و به امید ثواب هیچ اشکالی ندارد، اما در صورتی که به دروغ عمل خاصی (هر چند پسندیده را) به دین نسبت دهند بدعت و حرام خواهد بود؛ زیرا بدعت در دین و شرع به معنای " نسبت دادن چيزي به دين در حالي که در واقع جزء دين و شريعت نيست".
اما در مورد مژده بهشت دادن پیامبر به کسی که بشارت ماه ربیع را بدهد، ما در منابع شیعی حدیثی در این باره پیدا نکردیم.
بله صاحب تفسیر روح البیان حدیثی نقل می کند که: "کسی که مرا به اتمام ماه صفر بشارت دهد او را به بهشت بشارت می دهم"[6] و شاید این حدیث همان معنای مورد نظر را می رساند.
پی نوشتها:
[1]. ملكي تبريزي(ره)، ميرزا جواد آقا ، المراقبات.
[2].مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 55، ص367، مؤسسة الوفاء، بیروت، سال 1404ه ق.
[3]. علی بن موسی بن طاووس، الاقبال بالاعمال، ج 3، ص 105، (المکتبة الإعلانات الإسلامیة)دفتر تبلیغات اسلامی، 1377 ه ش.
[4].ملکی تبریزی، جواد، محدث بندر ریگی، ابراهیم، ترجمه المراقبات ص 65، انتشارات اخلاق، سال 1376ه ش.
[5].قمی ، عباس، مفاتیح الجنان ص 295، اسوه.
[6] "من بشرنى بخروج الصفر بشرته بالجنة"، حقى بروسوى، اسماعيل، تفسير روح البيان، ج ‏4، ص 325، دار الفكر، بيروت.
http://farsi.islamquest.net

بخشی از روایاتی که از پیامبر اکرم (ص) ائمه (ع) به ما رسیده است مر بوط به خواص برخی ازگیاهان، دارو ها و غذاها است. در چندین روایات به راه های تقویت حافظه اشاره شده و برای تقویت آن بعضی از غذاها و دارو ها تجویز شده است از آن جمله روایتی است که به آن اشاره کرده اید.در این روایت حضرت علی (ع) فرموده اند:" کسی که کمی زعفران خالص و کمی سعد را با مقداری عسل مخلوط کند و روزانه دو مثقال از آن را بنوشد آنقدر حافظه اش قوی خواهد شد که بیم آن می رود که ساحر شود ."[1]البته طبیبعی است تأثیر کامل این دارو بستگی به فراهم بودن سایر شرایط و نبودن مانع از تأثیر آنها دارد.
برای تقویت حافظه راه ها و دستور العمل های دیگری نیز ذکر شده است.
پی نوشت:
1. بحارالأنوار ج : 59 ص : 273،حدیث73- وَ مِنْهَا عَنْ عَلِيٍّ ع مَنْ أَخَذَ مِنَ الزَّعْفَرَانِ الْخَالِصِ جُزْءاً وَ مِنَ السُّعْدِ جُزْءاً وَ يُضَافُ إِلَيْهِمَا عَسَلًا وَ يُشْرَبُ مِنْهُ مِثْقَالَيْنِ فِي كُلِّ يَوْمٍ فَإِنَّهُ يُتَخَوَّفُ عَلَيْهِ‏مِنْ شِدَّةِ الْحِفْظِ أَنْ يَكُونَ سَاحِراً.
www.islamquest.net

روایت مورد سؤال از امام علی (ع) است.
عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ قَالَ خَطَبَ عَلِيٌّ (ع) بِالنَّهْرَوَانِ إِلَى أَنْ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ حَدِّثْنَا عَنِ الْفِتَنِ فَقَالَ: "إِنَّ الْفِتْنَةَ إِذَا أَقْبَلَتْ شُبِّهَت".‏[1]
و عنه (ع): "إِنَّ الْفِتْنَةَ إِذَا أَقْبَلَتْ شَبَّهَتْ وَ إِذَا أَدْبَرَتِ اسْتَقَرَّتْ يُشْبِهْنَ مُقْبِلَاتٍ وَ يُعْرَفْنَ مُدْبِرَات".[2]‏
و عنه (ع) ايضا: "أَلَا إِنَّ الْفِتَنَ إِذَا أَقْبَلَتْ شَبَّهَتْ، وَ إِذَا أَدْبَرَتْ نَبَّهَتْ، يُنْكَرْنَ مُقْبِلَاتٍ وَ يُعْرَفْنَ مُدْبِرَات".[3]‏
پی نوشتها:
[1] حر عاملی، وسائل‏الشيعة، ج 15، ص 56.
[2] علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج 33، ص 366.
[3] بحارالأنوار، ج 34، ص 116.

حدیث مورد سؤال از امام علی (علیه السلام) است.
قال امير المؤمنين (ع): "فِي بَعْضِ الْأَعْيَادِ إِنَّمَا هُوَ عِيدٌ لِمَنْ قَبِلَ اللَّهُ صِيَامَهُ وَ شَكَرَ قِيَامَهُ وَ كُلُّ يَوْمٍ لَا يُعْصَى اللَّهُ فِيهِ فَهُوَ عِيدٌ".[1]
پی نوشت:
[1] نهج‏البلاغة، ص 551، شماره 428.

در بعضی از متون روایی شیعه این ذکر (نادعلیاً مظهر العجائب) آمده است مثلاً در بحارالأنوار جلد 20 نقل می‌کند که بعد از آن که جبرئیل نازل شد و جمله معروف (لا فتی الا علی و لا سیف الا ذوالفقار) را آورد. این جمله از رسول خدا(ص) شنیده شد که می‌فرمود: (ناد علیاً مظهر العجائب تجده عوناً لک فی النوائب کل غم و هم سینجلی بولایتک یا علی یا علی یا علی).
منبع: پایگاه حوزه

موضع علماء شیعه نسبت به کتب اربعه این است که این کتب معتبر هستند نه صحاح یعنی این گونه نیست که همه روایات آنان درست و صحیح باشد. چگونه می­تواند چنین باشد در حالی که بعضی از روایات آن تعارض تام دارند و قابل جمع نیستند و علماء اسلام با جهد و کوشش و تطبیق روایات بر ملاکات مورد قبول به تحقیق این روایات می­پردازند و بعضی از آنان را بر بعضی دیگر ترجیح می­دهند. این اهل سنت است که می­گوید ما کتاب صحاح داریم و صحیح مسلم و بخاری و ترمذی و... خصوصا بخاری و مسلم را هم شان قرآن کریم(از حیث اتقان صدور) می­دانند در حالی که روایات ضعیف و خلاف حکمت و عقل در آن به وفور یافت می­شود.
منبع: پایگاه حوزه

کتب اربعه در احادیث شیعه عبارتند از:
1-الکافی (اصول، فروع، روضه) نوشته کلینی محمد بن یعقوب متوفای 328 ه.ق .تعداد احادیث کافی 16199 ، می باشد.
2-من لا یحضره الفقیه نوشته مرحوم محمد بن بابویه معروف به شیخ صدوق (306 ـ 381 ه.ق) که حاوی 5963 حدیث می‌باشد.
3-تهذیب الاحکام که دارای 13590 حدیث می‌باشد و نویسنده آن محمد بن حسن طوسی معروف به شیخ طوسی (385 ـ 460 ه.ق) می‌باشد.
4-الاستبصار که باز نوشته مرحوم شیخ طوسی است و دارای 6531 حدیث می‌باشد.[i1
پی نوشت:
[1]جهت دستیابی به کتب فوق می‌توانید به سایت:www.al-shia.com/cgi-bin/ara-library/hadithمراجعه نمائید.
منبع: پایگاه حوزه46254625

"سفینة البحار و مدینة الحکم و آلاثار" یکی از کتب مرحوم حاج شیخ عباس قمی (1294ق ـ 1359ق) است که در واقع تدوین موضوعی بحار الأنوار علامه مجلسی و تلخیص آن است که تألیف آن حدود بیست سال طول کشید و چون این کتاب گزینش موضوعی بحار است از اعتبار خاص خود برخوردار است. بخصوص که مرحوم شیخ عباس قمی، محدثی توانا و پرتلاش بوده است. البته معتبر بودن یک اثر حدیثی هرگز به معنای صحیح بودن و درست بودن تمام احادیث آن نیست و خود مؤلف هم چنین ادعایی ندارد. او احادیث صحیح و سقیم را نقل می‌کند و ممکن است ذیل احادیث هم ذکر کند که این حدیث ضعیف یا صحیح یا ... می‌باشد.
منبع: پایگاه حوزه

1- مصحف حضرت فاطمه(س) از مسلمات در نزد شیعه است و در کتب حدیث از آن سخن به‌ میان آمده است و همین طور در کتب اعتقادی و غیر آن هم بحث می‌شود.
اما بحث در مورد سند آن در ضمن مطالب ذیل روشن می‌شود:
الف- ما عقیده داریم که طبق قاعدة و حدیث، سلسلة الذهب(سلسله طلایی) هر کدام از ائمه علیهم السلام از ائمه پیشین خود نقل می‌کنند تا این سند به امیرالمؤمنین و از او به پیامبر(ص) و از پیامبر(ص) به جبرئیل و از جبرئیل به حضرت حق جل و اعلی می‌رسد. و با این حساب هر امامی به پیامبر(ص) و خدا وصل است، کأنه خود خداوند یا پیامبر اکرم(ص) آن حدیث را نقل کرده است.
ب – بسیاری از کتب روایی ما این حدیث را به طریق قطعی از اصحاب ائمه علیهم‌السلام برای ما نقل کرده‌اند مثل کتاب کافی مرحوم کلینی و غیر آن.
ج – وقتی روایتی صحیح در این کتب مشاهده کردی معنایش آن است که تمام رجال این سند، امامیه و موصوف به وثاقت هستند.
د – حال این سؤال را طرح می‌کنیم که آیا روایت صحیح و درستی یافت می‌شود که این مصحف فاطمه(س) را بیان کرده و تأیید کرده باشد؟ جواب ما این است که آری روایت صحیح که به صحیحة ابن عبیده الحدء معروف است و از امام صادق(ع) نقل کرده است.[1] واین روایت برای تأیید مصحف حضرت فاطمه زهرا(س) کافی است این در حالی است که اخبار دیگری این روایت را تأیید می‌کنند. مثلاً حماد بن عثمان از امام صادق(ع) این را نقل کرده است[2] و همین طور ابی حمزه از امام صادق(ع) نقل کرده است[3] و عفیة بن مصعب از امام صادق(ع) نقل کرده است[4] و روایات دیگر، که کم هم نیستند.
پی نوشتها:
[1]کافی، ج 1 ص 241.
[2]کافی، ج 1 ص 240.
[3]بصائر الدرجات، ص 150.
[4]بحارالأنوار، ج 26ص38 .
منبع: پایگاه حوزه

سند زیارت عاشوراء:
این زیارت را شیخ طوسی(ره) در کتاب مصباح المتهجد ص773 با این سند نقل نموده است:
"محمد بن اسماعیل بن بزیع عن صالح بن عقبه عن ابیه عن ابی جعفر (الامام الباقر) علیه السلام"
و در واقع این زیارت را امام محمد باقر (ع) به علقمه بن محمد حضرمی آموخته است.
و اما متن زیارت:
این زیارت تجدید عهد هر روزه پیروان حسین بن علی(ع) با مولای خویش است که همراه «تولی» و «تبرّی» است و خط فکری و سیاسی زائر را در برابر دوستان و دشمنان اسلام و اهل بیت، ترسیم می‏کند و اعلام همبستگی و سلم و صلح با موافقان راه حسین(ع) و اعلام جنگ و مبارزه با دشمنان حق است .
منبع: پایگاه حوزه

رُوِيَ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع أَنَّهُ قَالَ لِرَأْسِ الْيَهُودِ عَلَى كَمِ افْتَرَقْتُمْ قَالَ عَلَى كَذَا وَ كَذَا فِرْقَةً فَقَالَ ع كَذَبْتَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ وَ اللَّهِ لَوْ ثُنِيَتْ لِيَ الْوِسَادَةُ لَقَضَيْتُ بَيْنَ أَهْلِ التَّوْرَاةِ بِتَوْرَاتِهِمْ وَ بَيْنَ أَهْلِ الْإِنْجِيلِ بِإِنْجِيلِهِمْ وَ بَيْنَ أَهْلِ الْقُرْآنِ بِقُرْآنِهِمْ افْتَرَقَتِ الْيَهُودُ عَلَى إِحْدَى وَ سَبْعِينَ فِرْقَةً سَبْعُونَ مِنْهَا فِي النَّارِ وَ وَاحِدَةٌ نَاجِيَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَ هِيَ الَّتِي اتَّبَعَتْ يُوشَعَ بْنَ نُونٍ وَصِيَّ مُوسَى ع وَ افْتَرَقَتِ النَّصَارَى عَلَى اثْنَتَيْنِ وَ سَبْعِينَ فِرْقَةً إِحْدَى وَ سَبْعُونَ فِي النَّارِ وَ وَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَ هِيَ الَّتِي اتَّبَعَتْ شَمْعُونَ وَصِيَّ عِيسَى ع وَ تَفْتَرِقُ هَذِهِ الْأُمَّةُ عَلَى ثَلَاثٍ وَ سَبْعِينَ فِرْقَةً اثْنَتَانِ وَ سَبْعُونَ فِرْقَةً فِي النَّارِ وَ وَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَ هِيَ الَّتِي اتَّبَعَتْ وَصِيَّ مُحَمَّدٍ ص وَ ضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى صَدْرِهِ ثُمَّ قَالَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ فِرْقَةً مِنَ الثَّلَاثِ وَ سَبْعِينَ فِرْقَةً كُلُّهَا تَنْتَحِلُ مَوَدَّتِي وَ حُبِّي وَاحِدَةٌ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ وَ هُمُ النَّمَطُ الْأَوْسَطُ وَ اثْنَتَا عَشْرَةَ فِي النَّارِ
حديث افتراق هم از طريق شيعه و هم از اهل سنت به طرق متعدد رسيده است. و حتی می توان گفت که از روايات متواتر در نزد شيعه و سنی است و جعلی بودن آن مقبول نيست[1]
حال ما به ذکر چند مصدر از مصادر و مآخذی که اين حديث را نقل کرده اند می پردازيم و جهت اطلاع بيشتر می توانيد به کتاب حديث اختلاف امت بعد از پيامبرش که مرکز المصطفی نشر داده است. و منابع و مصادر آن را مشروحا بيان کرده است مراجعه فرمائيد.
اما بعضی از مصادر:
الجواهر الحسان ثعلبی ج 1 ص 277 از ابن عباس
احياء العلوم غزالی ج 1 ص 289 از علی(ع)
مجمع البيان طبرسی ج 4 ص 400
الاحاديث الغيبة ج 1 ص 112 حديث 65 و ج 1 ص 476 حديث 331 و 15 مصدر برای حديث در پاورقی ذکر کرده است.
مسند احمد ج 2 ص 332 از ابی هريرة و مسند احمد ج 2 ص 336 ابو هريرة و ج 3 از انس بن مالك ص 120 و 145 و ج 4 ص 102
امالی طوسی ص 523 از امام علی عليه السلام
عوالی المعالی ابن جمهور احسائی ج 1 ص 83
کنز العمال ج 11 حديث 30837
علامه حلی در کتاب نهج الحق و کشف الصدق و بحار الانوار ج 8 ص 239 چاپ قديم
علامه طباطبايی در تفسير الميزان ج 3 در ص 379 فرموده است: اين روايت از مشهورات است و شيعه به شكل ديگر همان طور كه در خصال صدوق (ع) آمده است آن را نقل کرده است مثل معانی – احتجاج – امالی و کتاب سليم بن قيس و تفسير عياشی.
تفسير نور الثقلين ج 6 ص 41 و ج 8 ص 290 و ج 1 ص 651
فتح القدير للشوکانی ج 1 ص 517 و ابو داود و ترمذی و ابن ماجه و حاکم آن را اخراج کرده اند.
تأويل الآيات شرف الدين حسينی ج 1 ص 226 و ج 1 ص 352
بشارة المصطفی للطبری: 216 از امام الصادق (ع)
احقاق الحق للتستری : 279
الاحتجاج للطبرسی: 1/625
نفحات اللاهوت للکرکی: 114
مناقب آل الرسول للنجف آبادی: 273 عن علي- عليه السلام
الکافی للکلينی: 8/224
السقيفة للمظفر: 32.
وسائل الشيعة : 27/49.
کشف الخفاء للعجلونی : 1/168 جز اين كه ايشان در نقل اين طور آورده اند كه "الا انه انفرد في النقل فقال : قال كلهم في الجنة الا فرقة واحدة" همه در بهشت هستند مگر يك فرقه و آن زنادقه اند که از دين بيرون رفته گان هستند.
کشف الغمة: 1/328
مسار الشيعة للمفيد: 7/30.
مجمع الزوائد للهيثمی: 1/189.
تفسير الرازي-: 13/23.
تاريخ ابن الاثير: 2/324.
سنن ابن ماجه: 2/325، الحديث 3991، 3992، 3993.
سنن ابی داود: 4/197.
الدر المنثور: 2/297.
مسند احمد بن حنبل: 4/97.
آنگاه كه هدايت شدم، دكتر تيجاني ص 74 عربي
اين برخی از مصادر و مآخذی است که شيعه و سنی نقل کرده اند و ما جهت خلاصه شدن مطلب از نقل بقيه منصرف شديم.
اما راجع به سوال ديگر شما که آيا همه اهل سنت در جهنم قرار می گيرند و به جهنم می روند بايد گفت که اين يک مسئله کلامی و از مباحث آن است و متکلمين مسلمان به اين قضيه پرداخته اند. مرحوم شهيد مطهری در کتاب عدل الهی تحت عنوان قاصرين(ع) به تفصيل این مطلب را طرح و بحث کرده اند.
و خلاصه نظريه ايشان آن است که کسانی که حجت بر آنان تمام نشده است، و از معارف دينی به دور بوده اند، يا دليل و حجت به عکس حقيقت برای آنان اقامه شده است جزء مرجون لامر الله هستند. و نمی توان حکم کرد که اينان اهل آتش و جهنم هستند و آيه و روايات به گونه ای اين مسئله را طرح کرده اند که از آن استفاده می شود که اينان عذاب نخواهند شد. و تنها کسانی عذاب خواهند شد که حق را شناخته و با عناد و لجاجت آن را ناديده می گيرند و يا احيانا در تشخيص حق کوتاه نيستند بلکه کوتاهی می کنند يعنی جزء قاصرين نيستند بلکه جزء مقصرين هستند[2]
پی نوشتها:
[1]مجموعه آثار ج 1 عدل الهي ص 320و327
[2]مجموعه آثار ج 1 عدل الهي ص 320و327
منبع: پایگاه حوزه

الجامع الصحیح یا صحیح بخاری در مدت شانزده سال از میان ششصد هزار حدیث گزینش شده است. بخاری مقیاسی برای صحیح بودن حدیث قرار داده بود که روایات را با آن می‌سنجید ولی به گفته ابن حجر عسقلانی همیشه این معیار را رعایت نکرده است. اما مقصود اصلی از تدوین این کتاب گردآوری احادیث صحیح و مستند بوده و احادیث مطلق و موقوف به منظور استشهاد و تفسیر نقاط مبهم و مجمل در احادیث مزبور آمده است. گفته اند: بخاری کتاب خود را به بزرگان و ائمه حدیث چون احمد بن حنبل عرضه داشته که همگان بر تمام احادیث بخاری جز چهار حدیث به صحت و درستی شهادت دادند. امام الحرمین ادعا کرده که همه امت اسلامی در صحت احادیث بخاری اتفاق دارند. با این وجود بعضی از بزرگان حدیث از اهل سنت از جمله حافظ دار قطنی به نقد آن مبادرت کرده و این که احادیث آن صحیح‌ترین احادیث است مورد مناقشه قرار داده‌اند.
خلاصه اینکه خود بخاری و بسیاری از علمای اهل سنت روایات الجامع الصحیح را صحیح می‌دانسته‌اند بلکه برخی از آنان آن را پس از قرآن صحیح‌ترین کتاب دانسته‌اند. بنابراین تقسیم‌بندی سابق در این کتاب طبق آنان وجهی ندارد.
منبع: پایگاه حوزه

اينكه كتاب شريف كافي يا اصول آن به امضاي حضرت ولي عصر (عج) رسيده است، مطلب معتبري نيست و نمي‌توان آن را پذيرفت و به فرض پذيرفتن كه تنها يك فرض است، معناي آن اين نيست كه تمام روايات آن درست و بي‌اشكال هستند، بلكه كليت آن مورد تأييد است؛ همچنین اگر كافي متضمن اندک روايات ضعيف است، اين دلالت بر ضعف اين كتاب ندارد و از عظمت و شكوه آن نمي‌كاهد، چرا که اين كتاب قيم و ارزشمند در بردارنده اخبار و روايات سترگ و ارزشمند بسياری نیز مي‌باشد و بلکه غالب روایات آن از این قبیل است؛ به هر تقدير ارزش گذاري "كافي" حاجتمند يك نگرش همه جانبه به آن خواهد بود، نه تنها ضعف‌ها را ديدن و قوت‌ها را نسنجيدن.
به طور كلي بعضي از روايات قابل توجيه و بعضي غير قابل توجيه و دسته‌اي ديگر را بايد به خدا و پيامبرش ارجاع داد و نمي‌توان در مورد آن به راحتي نظر داد، چه از باب نفي و چه از جهت اثبات.
علامه مجلسي با اين كه اخباري مسلك است ولي به لحاظ داشتن اعتقادات ويژه خود بسياري از احاديث اصول كافي و يا فروع آن را ضعيف مي‌شمرد كه نمي‌توان به عقيده‌ ايشان در مورد كافي صد در صد اتكال كرد.
منبع: پایگاه حوزه

پاره‌ای از علما عقیده‌ دارند كه كتاب كافی به امام زمان(عج) عرضه شده است كه حضرت آن را نیكو شمرده و فرموده:«كاف لشیعتنا، یعنی شیعیان ما را بس است».
این روایت را كلینی نقل نكرده است و بر فرض صحت، در زمان غیبت صغری صدور یافته است، ولی صحت این نقل ثابت نیست؛ علامه مجلسی به شدّت این قول را انكار كرده است[1] و استاد آیت الله سبحانی هم این عقیده را نمی‌پذیرند[2].
پی نوشتها:
[1]مرآة العقول، جلد 1 (مقدمه)‌ ص22.
[2] كلیات علم الرجال ص 371 به بعد.
منبع: پایگاه حوزه

در شرح کتاب کافی از بیست اثر یاد کرده‌اند که در میان آنها شرحی از خود کلینی یادآور نشده‌اند. به هر حال ایشان در زمان خود تلاش کرده احادیثی را که طبق مبنای خود قابل اعتماد می‌دانسته نقل کرده و احیاناً توضیح و تفسیری هم در صورت لزوم به آن افزوده و خوشبختانه سلسه سند را هم ذکر کرده‌است ولی این کار مانعی برای دیگران ایجاد نمی کند و دیگران نیز می‌توانند نسبت به بررسی روایات این کتاب از نظر سند و محتوا اقدام کنند و این کاری بوده است که مجتهدین اسلام در طول تاریخ همیشه انجام داده‌اند که از نوشته‌های علمای سابق استفاده کرده‌اند ولی حرفی را بدون دلیل نپذیرفته اند.
منبع: پایگاه حوزه

شیعیان، متن هیچ کتابی جز قرآن کریم را به طور صد در صد و به عنوان صحیح، قبول ندارند؛ بلکه این اهل سنت هستند که صحیح بخاری را به اندازه قرآن کریم معتبر می‌شمارند.
اصول کافی در بر دارنده احادیث صحیح، موثق، ضعیف و حتی مجعول می‌باشد، که به دست اهل فن صحیح از سقیم جدا می شود.
منبع: پایگاه حوزه

مرحوم سید محمد تقی حکیم (ره) فرموده است: “حدیث ثقلین با لفظ (عترتی ـ اهل بیتی) متواتر در بین جمیع طبقات، می‌باشد و کتبی که این روایت را نقل کرده‌اند نیز بسیارند و در میان روات این حدیث، یک دسته از روایات در اوج صحت می‌باشند، همانگونه که حاکم نیشابوری و غیر آن بدانها گواهی داده اند.
این درحالی است که حدیث ِدیگر که گفته است (و سنتی) جزء احادیث آحاد است و از آن حد تجاوز نمی‌کند و با این حال، این دو روایت در کنار هم و همراه با هم نقل شده اند جز مالک که فقط اکتفا کرده است به ذکر روایت اول (و سنتی) و دیگر هیچ. اما در الموطأ باز هر دو روایت را با هم آورده است.
برای سستی و ضعف این روایت(و سنتی) همینقدر کافی است که بدانیم این روایت “مرفوعه“ می‌باشد و روایت کنندة آن ذکر نشده است و لذا این روایت (وسنتی) بیشتر از اخبار آحاد نیست و ممکن نیست که به پایه حدیث ثقلین (و عترتی و اهل بیتی) با کثرت راویان آن در کتابهای اهل سنت و صحیح بودن بسیاری از راویان آن، برسد.[1]
این حدیث شریف به شکلهای متفاوت روایت شده است که از آن جمله است :
1 ـ صحیح ترمذی از جابر بن عبدالله که گفت: رسول خدا (ص) را دیدم در حج و روز عرفه که سوار بر ناقه خود به نام (القصوی) بود و می‌فرمود: ای مردم من بین شما امانتی می‌گذارم که اگر آن را گرفتید هرگز گمراه نشوید؛ کتاب خدا و عترت من و اهل.[2]
2 ـ ابن اثیر از زید بن ارقم نقل می‌کند که پیامبر فرمود: من بین شما می‌گذارم آنچه را که اگر به آن تمسک جوئید بعد از من هرگز گمراه نمی‌شوید که یکی از آن دو بزرگتر از دیگری است کتاب خداوند که ریسمان کشیده شده از آسمان به زمین است و عترت و اهل بیتم و این دو هرگز از هم جدا نمی‌شوند تا در حوض بر من وارد شوند پس نگاه کنید که چگونه مرا درباره آنان جانشینی ‌می‌کنید.[3]
3 ـ در مسند امام احمد حنبل از زید بن ثابت است که گفت پیامبر اسلام (ص) فرمود: من بین شما به امانت دو خلیفه می‌گذارم کتاب خداوند که بند کشیده ما بین آسمان و زمین است (یا بین آسمان به سوی زمین) و اهل بیت و عترتم و اینان از هم جدا نمی‌شوند تا در حوض بر من وارد شوند.[4]
پی نوشتها:
[1]حسن عباس حسن ، الصیاغه المنطقیه ص 340 ـ 341.
[2]صحیح ترمذی ج 5، ص 662 ط بیروت.
[3]ابن اثیر جامع الأصول، ج 1، ص 278 / طبع بیروت.
[4]احمد بن حنبل، مسند ج 5 ص 182 ط: بیروت.
منبع: پایگاه حوزه

مرحوم علامه امینی در کتاب "الغدیر" خود در چندین جلد و مرحوم سید حامد حسین کهنوی در کتاب "عقبات الأنوار"، آنهم در چندین جلد و مرحوم قاضی نورالله حسینی مرعشی در کتاب "احقاق الحق" حدود 20 جلد به شرح و تفصیل مدارک الغدیر در منابع اهل سنت پرداخته­اند و شاید هیچ روایتی به این اندازه در کتب اهل سنت نیامده باشد.
کتاب­ها را میتوانید از طریق پایگاه­های شیعه که کتاب می­فروشند تهیه نمایید.
اما بعضی از مدارک را خدمت شما نقل می­نمائیم:
صحیح ترمذی ج2 ص 298.
شرح صحیح مسلم (سندسی) ج6 ص236.
شرح صحیح مسلم (وشتانی) ج6 ص 236.
سنن اکبری نسائی ج5 ص 209.
سنن المصطفی ابن ماجد تبریزی ج1 ص 55 و 58..
مسند احمد بن محمد بن حنبل شیبانی ج1 صفحات 84-88-118-119-152-331 به اضافه جلد 4 صفحات 281 - 368 -370 و جلد 5 ص366 (چاپ مصر)
تاریخ الخلفاء سیوطی (جلال الدین) ص 65 و 114 (چاپ محمدی – لاهور)
شرح المقاصد تفتازانی ص 288 و 289.
شرح المواقف جرجانی ج 3 ص 271.
فتح الباری بشرح صحیح بخاری (ابن حجر عسقلائی) ج7 ص 61.
الصواعق المحرمه (ابن حجر هتیمی) ص 26- 25 و 39
منبع: پایگاه حوزه

داستان حدیث کساء از مشهورترین روایات شیعه و سنی است که از حدود هفتاد و اندی طرق نقل شده است و بیشتر طرق آن [حدود 40 طریق] از اهل سنت و سی و مقداری از طریق شیعه نقل شده است. برای دستیابی به اسناد این روایت معروف و جالب که در شأن نزول آیه 33 سوره احزاب وارد شده است به تفاسیر شیعه و سنی مراجعه کنید. مانند کتب المیزان علامه طباطبایی و در المنثور سید جلال الدین سیوطی و تفسیر کبیر فخر رازی و تفسیر آلوسی و... ذیل آیه شریفه 33 سوره احزاب
مهم و قابل دقت این است که تمام روایات رسیده از اهل سنت در مورد اهل بیت علیهم السلام که از پیامبر(ص) نقل کرده‌اند اهل بیت(ع) را تنها پیامبر(ص)، علی، حسن، حسین و فاطمه علیهم السلام معرفی می‌کنند و غیر از اینان را جزء اهل بیت نمی‌شمارند. بعضی از دشمنان اهل بیت(ع) مانند عکرمه و بعضی از مفسرین اهل سنت تلاش کرده‌اند که به سیاق آیات سوره احزاب که در مورد زنان پیامبر(ص) است، زنان ایشان را هم جزء اهل بیت بدانند ولی از دو نکته اساسی غفلت کرده‌اند. الف: در متن خود روایات عضویت زنان پیامبر(ص) در اهل بیت نفی شده است. ب: داستان این آیه داستانی جدا از داستان آیات زنان پیامبر(ص) است. و این قصه در منزل ام سلمه از زنان پیامبر(ص) در قضیه‌ای جدا رخ داده است و قهراً نمی‌توان از سیاق آن با آیات بعد و قبل استفاده جست و شواهدی دیگر از جمله این که تمام ضمایر آیات زنان پیامبر(ص) مؤنث است ولی ضمایر این آیه همه مذکر هستند. آیات زنان پیامبر(ص) حالت تذکر و حتی سرزنش دارد، در حالی که این آیه کمال مدح و ستایش را آورده است و ...
منبع: پایگاه حوزه

احادیثی از پیامبر اکرم(ص) و ائمه اهل البیت(ع) رسیده است که فرموده اند: احادیث باید هم از نظر سند و هم از نظر دلالت، صحیح باشند و ملاک صحت حدیث یا جعلی بودن آن را هم بیان کرده‌اند از جمله این که چنان چه حدیثی مخالف قرآن کریم بود آن را به دیوار بزنید، یعنی آن را طرد کنید. در این باره می‌توانید به مقدمه جلد یک، اصول کافی ثقّة الاسلام کلینی و همچنین باب الأخذ بالسنة و شواهد الکتاب، اصول کافی، جلد یک، رجوع فرمائید.
منبع: پایگاه حوزه