یکی از مباحث جذاب و آموزنده پیرامون شخصیت مولای متقیان علی علیه السلام گفت و گوی آن حضرت با افراد و شخصیت های معروف صدر اسلام است. در دو نوشتار گذشته، مناظره علی علیه السلام با ابابکر و اهل شوری مورد بحث و کنکاش قرار گرفت، اینک مناظره آن حضرت با بزرگانی از مهاجرین و انصار را تقدیم شما خواننده گرانقدر می کنیم. در این مناظره، علی علیه السلام ضمن بیان گوشه ای از صفات والای خویش به بیان حقانیت خلافت خود پرداخته و ادله مشهور مخالفین را پاسخ می گویند. در پی نوشت ها در مواردی که احساس می شد نیازمند توضیح است، ضمن توضیح مختصر، منابع معتبر شیعه و سنی جهت مطالعه بیشتر معرفی گردیده است. امید آنکه این مختصر گامی مفید جهت آشنایی با شخصیت والای مولای متقیان بوده و برای مبلغان ارجمند در تبیین حقایق مفید باشد.

مجلس تفاخر

ابان از سلیم بن قیس نقل می کند که گفت:(1)

کردند و گفتند:

چرا سخن نمی گویید؟

همه فضایل به برکت رسول الله صلی الله علیه و آله

هر کدام از دو گروه فضیلتی را گفتند و به حق هم گفتند، و من از شما ای گروه قریش و انصار سؤال می کنم؟ به خاطر چه کسی خداوند این فضایل را به شما عنایت فرمود؟ آیا به خاطر خودتان و قبایل و خانواده هایتان بود و یا به خاطر غیر شما؟

خداوند به خاطر پیامبر صلی الله علیه و آله و خاندان او این فضایل را به ما عطا فرمود، و بر ما منت نهاد، نه به خاطر خود و قبایل و خاندانمان.

راست گفتید.

خلقت نور پیامبر و اهل بیت علیهم السلام قبل از خلقت آدم

آیا اقرار می کنید آنچه از خیر دنیا و آخرت که بدان دست یافته اید فقط (به واسطه) ما اهل بیت بوده نه از شما؟ و آیا می دانید که پسر عمویم رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: «چهارده هزار سال قبل از خلقت آدم، من و اهل بیتم نوری بودیم در پیشگاه پروردگار، وقتی خداوند آدم را خلق کرد، آن نور را در صلب او قرار داد و او را به زمین فرستاد. سپس خداوند همچنان ما را از صلب های با شرافت، به رحم های پاک و از رحم های پاک به اصلاب با شرافت بین پدران و مادران منتقل نمود... .»

آری قطعا این را از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیده ایم.

سد اواب بجز باب علی علیه السلام

آیا اقرار می کنید که پیامبر صلی الله علیه و آله هر دری به جز درب خانه مرا به مسجد مسدود کرد؟ آن گاه بعضی در این رابطه سخنانی گفتند و پیامبر اکرم فرمودند: من در خانه های شما را نبستم، و در خانه ای را باز نگذاشتم، بلکه خداوند به من دستور بستن در خانه های شما و باز گذاشتن در خانه او را داد.
به خدا سوگند آری.

شکافی به قدر چشم

آیا اقرار می کنید که عمر اصرار داشت شکافی به قدر چشم از خانه اش به مسجد باز کند، ولی پیامبر صلی الله علیه و آله اجازه ندادند(2).

به خدا سوگند آری.....

علی بهترین است

آیا اقرار می کنید که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به حضرت فاطمه علیهاالسلام فرمودند: تو را به ازدواج کسی در آوردم که بهترین اهل بیتم، بهترین امتم، مقدم ترین آن ها در اسلام، بالاترین آن ها در حلم و بیشترین آن ها در علم است؟(3)
به خدا سوگند آری.

علی وسیله نجات

آیا اقرار می کنید که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در آخرین خطبه ای که برای شما ایراد کردند، فرمودند: ای مردم! من در میان شما دو چیز گران بها باقی گذاشتم که تا به آن دو تمسک دارید هرگز گمراه نمی شوید، آن دو کتاب خدا و اهل بیتم می باشند(4).
به خدا سوگند آری.

علی سابق الی الله

سوگندتان می دهم به خداوند آیا می دانید که خداوند عز و جل در کتابش سابق را بر مسبوق در بیش از یک آیه فضیلت داده است. و احدی از این امت از من نسبت به خدا و رسولش سبقت نگرفته؟(5)
به خدا سوگند آری.

علی افضل اوصیا

سوگندتان می دهم به خداوند آیا می دانید وقتی این آیات نازل شد: «والسابقون الاولون من المهاجرین و الانصار»(6)، «و السابقون السابقون اولئک المقربون»(7) از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در رابطه با آیات سؤال شد. حضرت رسول صلی الله علیه و آله پاسخ دادند: خداوند این آیات را در مورد انبیا و جانشینان ایشان نازل کرده است، من افضل انبیاء و رسولان خدایم و علی بن ابی طالب علیه السلام جانشین من، افضل اوصیاء است؟(8)
آری به خدا سوگند.

آیات عظمت علی علیه السلام

سوگندتان می دهم به خداوند، آیا می دانید وقتی این آیات نازل شد: «یا ایهاالذین آمنوا اطیعوالله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم»(9)، «انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکوة و هم راکعون»(10)، «ام حسبتم ان تترکوا و لما یعلم الله الذین جاهدوا منکم و لم یتخذوا من دون الله و لا رسوله و لا المؤمنین ولیجه»(11)، مردم گفتند: آیا این آیات در باره بعضی از مؤمنین است یا نسبت به همه آنان عمومیت دارد؟ خداوند عز و جل به پیامبر شما دستور داد تا والیان امرشان را به آنان بشناساند و ولایت را مانند نماز و زکات و روزه و حجشان، برایشان تفسیر کند. لذا مرا در غدیر خم برای مردم منصوب نمود.(12)

خوف از طعن و تکذیب رسول الله توسط بعضی از صحابه

در ادامه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خطابه ای ایراد کرد و فرمود: ای مردم خداوند مرا به رسالتی فرستاده که سینه ام از آن به تنگ آمده و گمان کردم که مردم مرا تکذیب می کنند، لکن خداوند مرا ترسانید که باید این پیام را برسانم وگرنه مرا عذاب خواهد کرد. سپس دستور داد ندا کنند تا مردم جمع شوند، بعد خطبه خواند و فرمود: ای مردم! آیا می دانید که خداوند عز و جل صاحب اختیار من است و من صاحب اختیار مؤمنین هستم؟

مردم در پاسخ گفتند: آری یا رسول الله. آنگاه فرمود بر خیز ای علی، من برخواستم. پیامبر اکرم فرمود: هر کس من مولای اویم این علی مولای اوست. خدایا دوست بدار آن که او را دوست

بدارد و دشمن بدار آن که او را دشمن بدارد.

در آن هنگام سلمان برخاست و عرض کرد یا رسول الله، ولایت و صاحب اختیاری علی علیه السلام چگونه است؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پاسخ دادند: ولایت او همانند ولایت من است، هر کس من نسبت به او از خودش صاحب اختیارترم علی هم نسبت به او این گونه است. سپس خداوند متعال این آیه را نازل کرد: «الیوم اکملت لکن دینکم و اتممتُ علیکم نعمتی و رضیتُ لکم الاسلام دینا»(13) آن گاه پیامبر صلی الله علیه و آله سه مرتبه تکبیر گفت و فرمود: الله اکبر بر کمال نبوت من، تکمیل دین خدا ولایت علی بعد از من است.

ابوبکر و عمر برخاستند و گفتند: یا رسول الله صلی الله علیه و آله آیا این آیات مخصوص علی است؟!

پیامبر صلی الله علیه و آله پاسخ دادند: آری در باره او و جانشینانم تا روز قیامت(14) است. آن دو گفتند: آنان را برای ما بیان فرما.

آن ها، تا بر سر حوض بر من وارد شوند.(15)
حاضر بودیم....

در آن هنگام زیدبن ارقم، براء بن عازب، ابوذر، مقداد، عمار و... گفتند: ما شهادت می دهیم بر آنچه که گفتی.... آنگاه که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: ای مردم خداوند در کتابش شما را امر به نماز کرد و من آن را برایتان بیان نمودم؛ به زکوة، حج و روزه دستور فرمود، آن را نیز برای شما روشن کردم ؛ به ولایت (علی) دستور داد و من شما را شاهد می گیرم که ولایت مخصوص این شخص (علی علیه السلام )، سپس دو فرزندش و سپس برای اوصیای او از فرزندانشان بعد از ایشان است....

علی پناه امت بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله

سپس پیامبر اکرم ادامه دادند و فرمودند: ای مردم پناه و امامتان بعد از خود و ولی و هدایت کننده شما را برایتان بیان کردم(16) و او برادرم علی بن ابی طالب است. او در میان شما به منزله من در میان شماست. در دین خود از او پیروی کنید و در همه امورتان از او اطاعت کنید. زیرا آنچه که خداوند از علم و حکمتش به من آموخته، نزد اوست. از او بپرسید و از او و جانشینان بعد از او بیاموزید و به آنان چیزی یاد ندهید و بر آنان پیشی نگیرید و از ایشان عقب نمانید که آنان با حق و حق با آنان است و از هم جدا نمی شوند. بعد از ادای شهادت (بر آنچه بیان شد) جمعیت نشستند.

علی علیه السلام و حدیث کساء

سلیم بن قیس می گوید: سپس علی علیه السلام فرمود: «ای مردم! آیا می دانید خداوند در کتابش این آیه را نازل کرده: «انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا.»(17) زمانی پیامبر صلی الله علیه و آله ، من و فاطمه و دو پسرم حسن و حسین را جمع کرد و رو اندازی از فدک بر روی ما انداخت و فرمود: اینان اهل بیت من و فامیل و اقربای من هستند، آنچه آنان را ناراحت کند مرا ناراحت کرده و آن چه آنان را اذیت کند مرا اذیت کرده و آن چه آنان را به تنگ آورد مرا به تنگ می آورد. (خدایا) رجس و پلیدی را از آنان ببر و آنان را پاک گردان. ام سلمه عرض کرد یا رسول الله: من هم با شما هستم؟ پیامبر فرمودند: عاقبت تو به خیر است. ولی این آیه فقط در باره من و برادرم و دخترم فاطمه و دو پسرم و نه نفر از فرزندان پسرم حسین به طور خاص نازل شده و احدی غیر از آنان در این آیه همراه ما نیست.

شهادت می دهیم که ام سلمه این مطالب را برای ما نقل کرد و ما همین را از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسیدیم و آن حضرت برای ما مثل حدیث ام سلمه را نقل فرمود.

علی علیه السلام جلوه ای از صادقین

سوگندتان می دهم به خداوند، آیا می دانید که پروردگار، این آیه را نازل کرد: «یا ایهاالذین آمنوا اتقواالله و کونوا مع الصادقین»(18)، سلمان سؤال کرد: یا رسول الله آیا این آیه عمومیت دارد یا مربوط به عده ای خاص است؟ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پاسخ دادند: اما امر شدگان، همه مؤمنین هستند که مورد فرمان قرار گرفتند، اما صادقین مخصوص برادرم علی و اوصیای من بعد از او تا قیامت است.

آری به خدا سوگند.

علی علیه السلام شاهد بر مردم

سوگندتان می دهم به خداوند، آیا می دانید که خداوند در سوره حج چنین نازل کرده: «یا ایها الذین آمنوا... هو سماکم المسلمین من قبل و فی هذا لیکون الرسول شهیدا علیکم و تکونوا شهداء علی الناس(19)...»، در آن هنگام سلمان به پاخاست و عرض کرد: اینان چه کسانی هستند که تو بر آنان شاهدی و آنان بر مردم شاهدند و خداوند آنان را برگزیده و در دین بر آنان سختی قرار نداده، همان که دین پدرشان ابراهیم است؟ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: اینان فقط سیزده نفر مورد نظر می باشند، نه غیر از امت. سلمان پرسید:

یا رسول الله صلی الله علیه و آله آنان را برای ما بیان فرما. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: من و برادرم و یازده نفر از فرزندانم.

سوگند به خداوند آری.

علی وجودی گران بها

شما را به خدا سوگند می دهم آیا می دانید که پیامبر صلی الله علیه و آله در آخرین خطابه خود فرمود: ای مردم من در میان شما دو چیز گران بها باقی می گذارم، کتاب خدا و عترتم یعنی اهل بیتم. به این دو تمسک جویید که هرگز گمراه نمی شوید، خداوند لطیف به من خبر داده و وعده داده است که این دو از یکدیگر جدا نمی شوند تا بر سر حوض کوثر، بر من وارد شوند.(20)

سرپیچی کند از فرمان خداوند سرپیچی کرده است.

شهادت می دهیم که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله این مطالب را فرموده است.
آخرین تصدیق های اصحاب رسول الله بر فضیلت علی علیه السلام

سؤال های علی علیه السلام از مردم جهت ذکر فضایلش ادامه داشت، حضرت چیزی باقی نگذاشت مگر آنکه در مورد آن مردم را قسم داد و از آنان سؤال کرد و در همه موارد، مردم سخن او را تصدیق می کردند و شهادت می دادند که سخن حقی است... .

سلیم بن قیس می گوید: در بعضی از موارد همه مردم تصدیق می کردند و در بعضی از موارد عده ای ساکت مانده و لکن می گفتند: اینان که شهادت دادند مورد اعتماد ما هستند... .

طناب در گردن علی علیه السلام

طلحة بن عبد الله که معروف به زیرک قریش بود گفت: چه کنیم با ادعای ابوبکر که عمر و اصحابش او را تصدیق کردند و شهادت بر گفتار او دادند در آن روزی که تو را به اجبار می آوردند در حالی که در گردنت طناب بود. به تو امر کردند بیعت کن و تو در مقابل آنان با فضایل و سوابق خود استدلال کردی و همه تو را تصدیق کردند، ابوبکر ادعا کرد که از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیده است که فرموده، خداوند نخواسته است نبوت و خلافت برای ما اهل بیت جمع شود. آنگاه عمر، ابوعبیده جراح، سالم و معاذ بن جبل او را تصدیق کردند...
پاسخ اول ـ پیمان پنج نفر در صحیفه خیانت است

حضرت علی علیه السلام در حالی که از سخن طلحه به غضب آمده بود، برخاست و چیزی را که کتمان می کرد فاش نمود و مطلبی را روشن کرد که در روز مرگ عمر فرموده بود. ولی مردم مقصود آن حضرت را نفهمیده بودند. حضرت رو به طلحه کرد و در حالی که مردم می شنیدند فرمود: ای طلحه! به خدا سوگند نوشته ای که روز قیامت با آن خدا را ملاقات کنم محبوبتر از نوشته این پنج نفر نیست که در حجة الوداع در خانه کعبه بر سر وفای به آن هم پیمان شدند که اگر خداوند محمد را بکشد یا بمیراند یکدیگر را بر ضد من کمک و پشتیبانی کنند تا خلافت به من نرسد.
پاسخ دوم: علی صاحب اختیار مردم

ای طلحه! دلیل بر بطلان آنچه آنان شهادت دادند و بر صحت گفتار من، سخن پیامبر صلی الله علیه و آله است که فرمود: «هر کس من نسبت به او از خودش صاحب اختیارترم، علی هم نسبت به او از خودش صاحب اختیارتر است.» من چگونه می توانم بر آنان صاحب اختیارتر از خودشان باشم در حالی که آنان امیران و حاکمان بر من باشند.
پاسخ سوم: حدیث منزلت

همچنین سخن پیامبر صلی الله علیه و آله که فرمود: تو نسبت به من جز در نبوت همچون هارون نسبت به موسی هستی. اگر همراه نبوت چیز دیگری (همچون خلافت) هم بود که باید استثنا می شد، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آن را استثنا می کرد.(21)
پاسخ چهارم: حدیث ثقلین

همچنین سخن رسول الله که فرمودند: من در میان شما دو چیز گران بها باقی گذاردم که تا به این دو تمسک کرده اید هرگز گمراه نخواهید شد: کتاب خدا و عترتم. از آنان پیشی نگیرید و از اینان عقب نمانید. به آنان چیزی نیاموزید، به درستی که از شما داناترند. بنابر این سزاوار است که خلیفه بر امت کسی جز داناترین آنان به کتاب خدا و سنت پیامبرش نباشد. [ و به فرموده پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ما داناترین امت هستیم] خداوند هم می فرماید: «افمن یهدی الی احق ان یتبع اَمّن لایهدی الا ان یهدی فمالکم کیف تحکمون»(22) و همچنین می فرماید: «ان الله اصطفاه علیکم و زاده بسطة فی العلم و الجسم.»(23)

امیر بودن بر امت است؟
پاسخ پنجم: علی علیه السلام امیر عمر و ابابکر

دلیل بر دروغ آنان و باطل بودن گفتار و سخن ناحقشان این است که به دستور پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم به عنوان امیرالمؤمنین بر من سلام کردند.(24) این مطلب حجت است بر آنان (ابوبکر و عمر) و بر تو و به خصوص بر اینکه همراه تو است (زبیر) و بر همه امت و بر این دو نفر (حضرت به سعد بن ابی وقاص و عبد الرحمان بن عوف اشاره کردند.) و بر این خلیفه شما یعنی عثمان.
پاسخ ششم: تناقض گویی عمر

ما گروه شش نفری شوری همگی زنده هستیم. اگر عمر و اصحابش در نسبت دادن آن حدیث به پیامبر راست می گفتند، پس چرا عمر مرا جزء شوری قرار نداد؟ آیا ما را در شوری برای خلافت [تعیین خلیفه [قرار داد یا غیر آن؟ اگر نظرتان این است که شوری را برای غیر انتخاب امیر و خلیفه قرار داد، پس اکنون عثمان بر ما امارتی نخواهد داشت، چون در این صورت ما مأمور بودیم در غیر مسأله خلافت مشورت کنیم و اگر شوری در باره خلافت بود، چرا مرا همراه شما داخل شوری نمود؟! چرا مرا خارج نکرد؟ در حالی که می گفت پیامبر اهل بیتش را از خلافت خارج کرده و خبر داده که آنان را در خلافت نصیبی نیست.
پاسخ هفتم: سخنان عمر در هنگام مرگ پیرامون عظمت

چرا عمر هنگامی که ما شش نفر اصحاب شوری را یکی یکی فراخواند به پسرش عبد الله گفت (در اینجا حضرت اشاره به پسر عمر نمود و فرمود:) هان او اینجاست. تو را قسم می دهم به خدا که بگویی وقتی ما خارج شدیم پدرت به تو چه گفت؟

عبدالله بن عمر گفت: حال که مرا قسم دادی، او گفت اگر با اصلع(25) بنی هاشم بیعت کنند، آنان را به وسط جاده روشن خواهد کشانید و [ملت و جامعه را] طبق کتاب پروردگارشان و سنت پیامبرشان به پاخواهد داشت.

کتمان راز توسط عبد الله بن عمر

حضرت خطاب به پسر عمر فرمودند: ای پسر عمر در آنجا تو به او چه گفتی؟ پسر عمر پاسخ گفت: من به او گفتم ای پدر چه مانعی داری که او را خلیفه قرار دهی؟

حضرت فرمود: عمر به تو چه جوابی داد.

پسر عمر گفت: او مطلبی گفت که آن را کتمان می کنم.

افشاء راز عمر توسط پیامبر صلی الله علیه و آله و علی علیه السلام

حضرت فرمود: پیامبر در زمان حیات خویش و در خواب وقتی که پدرت عمر مرد، آنچه او به تو گفته و تو به او گفته ای را به من خبر داد. و هر کس پیامبر صلی الله علیه و آله را در خواب ببیند گویا او را در بیداری دیده است.

گریه عبدالله بن عمر

پسر عمر گفت: پیامبر چه چیزی را به تو خبر داده؟ حضرت علی علیه السلام فرمود: ای پسر عمر! تو را به خدا سوگند می دهم که اگر برایت نقل کردم گفتارم را تصدیق کنی.

پسر عمر پاسخ داد: اگر هم خواستم ساکت می مانم. حضرت علی علیه السلام فرمود: وقتی به عمر گفتی چه مانعی داری که او (علی) را خلیفه قرار دهی، عمر گفت: مانع من صحیفه ای است که در بین خود نوشتیم و معاهده ای که در کعبه در حجة الوداع بر سر آن هم پیمان شده ایم.

پسر عمر در اینجا ساکت شد و گفت: تو را به حق پیامبر سوگندت می دهم که از من دست برداری.

سلیم می گوید: در آن مجلس پسر عمر را می دیدیم در حالی که گریه گلویش را گرفته بود و از دو چشمانش اشک جاری بود.

اتمام حجت بر اهل شوری

حضرت سپس رو به طلحه و زبیر و غیره فرمودند: «به خدا سوگند اگر آن پنج نفر (اصحاب صحیفه) به پیامبر نسبت دروغ داده اند ولایت آن ها بر شما حلال نیست. و اگر راست گفتند بر شما حلال نیست که مرا همراه خود داخل شوری قرار دهید، زیرا ورود من در شوری (به گفته شما) مخالفت با رسول الله علیه السلام و سرپیچی از فرمان او به حساب می آید.»

آنگاه رو به سوی مردم کرد و فرمود: «به من خبر دهید، من در میان شما چگونه ام؟ آیا راستگو هستم یا دروغگو؟» مردم پاسخ دادند: بلکه در کمال راستگویی و صداقت هستی. به خدا سوگند نه در زمان جاهلیت و نه بعد از اسلام، تو را به دروغگویی نشناختیم...
پی نوشت ها

1 ـ این مناظره در احتجاج طبرسی، ج 1، ص 337 و کتاب سلیم بن قیس هلالی، حدیث 11 آمده است.

2 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به بحار الانوار، ج 39، ص 23.

3 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به کنز العمال هندی، ج 11، ص 605.

4 ـ در صحیح مسلم، ج 15، ص 180 و 181، ضمن این که تأکید پیامبر اکرم بر حفظ حرمت اهل بیت ذکر شده، این نکته مورد توجه قرار گرفته که مقصود آل علی علیه السلام و خاندان او هستند و حدیث معروف شامل زنان پیامبر اکرم نمی شود.

5 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به تاریخ طبری، ج 2، ص 217.

6 ـ توبه/ 100 ـ پیشگامان نخستین از مهاجرین و انصار.

7 ـ واقعه/ 11 ـ 10 پیشگامان، پیشگامند، آن ها مقربانند.

8 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به تاریخ ابن عساکر، ج 30، ص 5.

9 ـ نساء/59 ـ ای کسانی که ایمان آورده اید! اطاعت کنید خدا و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولی الامر را.

10 ـ مائده/55 ـ سرپرست و ولی شما، تنها خداست و پیامبر او آن ها که ایمان آورده اند، همان ها که نماز را بر پا می دارند و در حال رکوع زکات می دهند.

11 ـ توبه/ 16 ـ آیا گمان کرده اید که (به حال خود) رها می شوید در حالی که خداوند هنوز کسانی را که از شما جهاد کردند و غیر از خدا و رسولش و مؤمنان را محرم اسرار خویش انتخاب ننمودند (از دیگران) مشخص نساخته است؟ (باید آزمون شوید و صفوف از هم جدا گردد.)

12 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به مسند احمد، ج 1، ص 118 و کتاب شریف الغدیر.

13 ـ مائده/ 3 ـ «امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم» - در صحیح بخاری، ج 6، ص 383، روایتی نقل می کند که یکی از بزرگان یهودی به عمر گفت اگر این آیه برای ما بود، ما آن روز را عید می گرفتیم.

14 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به صحیح بخاری، ج 9، کتاب استخلاف، ص 729.

15 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به صحیح ترمذی، ج 3، ص 297.

16 ـ رجوع شود به مستدرک حاکم، ج 3، ص 122.

17 ـ احزاب/33 ـ «خداوند فقط می خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد» - فخر رازی در تفسیر کبیر، ج 27، ص 166، تصریح می کند که قدر متیقن از آل البیت، علی، فاطمه و حسنین می باشند.

18 ـ توبه/119 ـ «ای کسانی که ایمان آورده اید (از مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و با صادقان باشید.»

19 ـ حج/ 78 ـ 77 ـ «ای کسانی که ایمان آورده اید... خداوند شما را در کتاب های پیشین و در این کتاب آسمانی مسلمان نامید تا پیامبر گواه بر شما باشد و شما گواهان بر مردم... .»

20 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به صحیح مسلم، ج 15، ص 180، باب فضایل علی علیه السلام .

21 ـ جهت آگاهی بیشتر رجوع شود به صحیح مسلم، ج 15، ص 176.

22 ـ یونس/ 35 ـ «آیا کسی که به حق هدایت می کند سزاوارتر است که تابع او شوند یا کسی که هدایت نمی شود مگر آن که او را هدایت کنند، پس شما را چه شده و چگونه حکم می کنید.»

23 ـ بقره/247 ـ «به درستی که خداوند او را بر شما برگزید و در علم و جسم به او وسعت داد.»

24 ـ مسند احمد، ج 4، ص 28.

25 ـ اصلح یعنی کسی که جلوی سرش مو ندارد که در اینجا اشاره به امیرالمؤمنین علیه السلام می باشد.

پدیدآورنده: سید صادق پیشنمازی
محور : شخصیت علوی

سرویس آئین و اندیشه: موسسه Science Matrix یکی از بزرگترین موسسات مستقل جهان که در زمینه تحلیلهای علم سنجی فعالیت می کند در آخرین گزارش خود روند رشد تولیدات علمی کشورهای جهان در ٣٠ سال اخیر را بررسی کرده است.

به گزارش مهر، این موسسه به صورت اختصاصی در زمینه تحلیل های علم سنجی و ارزیابی علم و تکنولوژی فعالیت می کند و هدف اصلی آن پیشتیبانی و حمایت مستند از سازمانها و افراد دست اندرکار در تصمیمگیریهای مرتبط با هدایت و مدیریت علم و فناوری است.

در آخرین گزارش منتشر شده از سوی این موسسه، روند رشد تولیدات علمی کشورهای جهان در 30 سال اخیر به وسیله روشهای علم سنجی بررسی شده و با توجه به جایگاه شاخص کشور ایران در این گزارش خلاصه ای از آن تهیه شده است.

خلاصه ای از گزارش تولید علم در جهان

این گزارش بر اساس اطلاعات استخراج شده از پایگاه اطلاعاتی Web of Science در بین سالهای 1980 تا پایان سال 2009 میلادی تهیه شده است. تحلیل اطلاعات حاصله بر اساس تحولات منطقه ای و جغرافیایی مهم 30 سال اخیر مانند برچینی دیوار برلین (در اروپا)، فروپاشی اتحاد جماهیر شوری (در آسیا) و جنگ بین ایران و عراق و عراق و کویت (در خاورمیانه) انجام گرفته است.

در این گزارش آمده است رشد خاورمیانه به طور کلی در 30 سال اخیر سریع بوده است و تقریبا چهار برابر سطح جهانی است.
در میان کشورهای خاورمیانه، ایران و ترکیه در راس هرم رشد تولیدات علمی قرار دارند. به ویژه ایران یکی از نمونه های موجود در دو دهه اخیر است که سریع ترین رشد در افزایش ظرفیت تولید علم دارا بوده است.

بر اساس جدول ارائه شده در این گزارش، علیرغم تنوع چشمگیر در شاخص رشد کشورهای منطقه خاورمیانه به طور کلی میزان رشد تولیدات علمی تقریبا چهار برابر سریعتر از سطح جهانی است. ایران و ترکیه با شاخص رشد به ترتیب 11 و 5.47 برابر سطح جهانی در منطقه پیشرو هستند.

ایران سریع ترین رشد را در میان کشورهای جهان دارا است

به گزارش مهر، حمله عراق به ایران و سپس به کویت از مهمترین وقایع 30 سال اخیر منطقه خاورمیانه محسوب می شود و پیآمدهای متفاوتی را بر روند رشد تولیدات علمی این سه کشور در پی داشته است. همانطوری که انتظار می رفت مشکلات اقتصادی و حکومت دیکتاتور و منزوی عراق موجب کاهش رشد علمی آن کشور در دهه 80 هشتاد میلادی شد. همچنین کویت تا کنون قادر به بازیابی وضعیت خود در دهه 80 میلادی نبوده است.

پاسخ ایران در خصوص آسیبهای حاصل از جنگ کاملا متفاوت بوده است و جمهوری اسلامی ایران رشد سریعی را در تولیدات علمی تجربه کرده است. در حقیقت ایران سریع ترین رشد را در میان کشورهای جهان دارا است.

بررسی سهم گرایش های مختلف علوم در تحقق جایگاه کشور ایران به عنوان کشوری با برترین میزان رشد تولیدات علمی در جهان نشانگر آن است که بیشترین پیشرفت در خصوص دانش هسته ای و علوم مرتبط با آن صورت گرفته است. از سال 1990 به بعد رشد ایران در شیمی هسته ای، فیزیک کاربردی و تکنولوژی هسته ای 85 برابر شده است و 34 درصد بیش از سطح جهانی است.

گرایش مطالعات علم تنها گرایشی است که رشد آن در ایران کمتر از سطح بین المللی بوده است

به گزارش مهر، بر اساس گزارش "ساینس متریکس" با این حال حائز توجه است که رشد چشمگیری در تحقیقات مرتبط با سلامت عمومی دیده می شود. گرایش های علمی مامایی و بیماری های زنان، ایمونولوژی، روانشناسی، باروری، اطلاع رسانی و کتابداری، بینایی سنجی، بیماریهای گوارشی، چشم پزشکی، زیست دریا و به طور کلی زیست شناسی، هماتولوژی، بیماری های گوش و حلق و بینی و علوم محیط زیست نیز دارای پیشرفت هایی بوده اند.

گرایش مطالعات علم تنها گرایشی است که رشد آن در ایران کمتر از سطح بین المللی بوده است. بر خلاف باور عمومی شواهد موجود حاکی از آن است که کشورهای آمریکای شمالی در حال از دست دادن جایگاه محوری و استراتژیک خود را در سیستم علم هستند.

در مقیاس جهانی چندین ناحیه داغ از نظر تولید علم پدیدار شده است که قابل توجه ترین آنها در آسیا قرار دارند. در 30 سال گذشته سهم آسیا در تولیدات علمی جهان 155 درصد رشد داشته است و در سال 2009 میلادی از آمریکا شمالی فراتر رفته است.

در این میان چین، رشد شاخصی داشته و رشد علمی آن پنج برابر بیش از آمریکا است و پیش بینی می شود در سال 2015 میلادی از نظر تعداد مقالات، کشورهای چین و آمریکا در یک سطح قرار خواهند گرفت (این گذر در سال 2010 میلادی در علوم زیستی تحقق یافته است). برخلاف نرخ رشد تولیدات علمی در آمریکای شمالی که به طور قابل ملاحظه ای کمتر از سطح جهانی است، تمایل به همکاری در میان کشورهای اروپایی مفید واقع شده و جایگاه آنها در تولید علم جهان حفظ شده است

محور : اخبار همت مضاهف و کارمضاعف

آنتوني گيدنز در اثر معروف خود، جامعه‌شناسي، بخش مفصلي را به پديدهء اشتغال زنان در جوامع صنعتي و آمارها و تحليل‌هاي جامعه شناختي اختصاص داده است.

وي در ابتدا از آمار رو به افزايش زنان شاغل در كشورهاي صنعتي ياد مي‌كند و سپس مي‌افزايد: «يكي از عوامل عمده‌اي كه بر زندگي شغلي زنان تاثير مي‌گذارد، اين ادراك مردانه است كه براي كارمندان زن، كار در مرتبهء دوم، بعد از بچه‌دارشدن قراردارد.»


گيدنز در ادامه، پيامد اين‌گونه برداشت‌ها را «فشارمضاعفي» مي‌داند كه در جوامع غربي بر زنان تحميل مي‌شود. به عقيدهء او روند رو به افزايش شمار زناني كه وارد نيروي كار مي‌شوند اثري آشكار بر فعاليت‌هاي خانگي داشته است. زنان متاهلي كه در بيرون از خانه اشتغال دارند، كم‌تر از ديگران كار خانگي انجام نمي‌دهند; اگرچه آن‌ها تقريبا هميشه بار اصلي مسووليت مراقبت از خانه را بردوش مي‌گيرند.

بديهي است كه الگوي فعاليت آن‌ها تا اندازه‌اي متفاوت است. آن‌ها بيش از زناني كه خانه‌دار تمام وقت هستند در اوايل شب و براي ساعات طولاني‌تر در تعطيلات آخر هفته، كارخانگي انجام مي‌دهند.

در ادامه، وي با ذكر نتايج تحقيقات صورت گرفته و تحليل و ريشه‌يابي پديدهء «فشارمضاعف» كه تفاوت‌هاي زيستي و عاطفي انكارناپذير درتقسيم كار زنان ومردان و وابستگي شديد زنان به فرزندان ورتق و فتق امور را علت آن مي‌داند، مي‌نويسد: «حتي زناني كه داراي مشاغلي با حقوق خوب و منزلت بالا هستند، هنوز تا اندازهء زيادي در خانه‌هايشان اصولا به عنوان زن خانه‌دار و مادر در نظر گرفته مي‌شوند.»

بنابراين بدون در نظر گرفتن شغل يك زن اعم از كارهاي اجرايي، تخصصي، دفتري و كارگري، او همچنان با مسايل بارسنگين خانه‌داري روبه‌روست
.

با تولد فرزندان و افزايش مسووليت زنان در خانه، بسياري از زنان احساس مي‌كنند كه بايد از كار و حرفهء خود دست بردارند. تعدادي حتي كارهاي اجرايي و مديريتي با درآمد كلان را ترك كرده و به كارهاي پاره‌وقت كه جذابيت و حقوق كم‌تري دارد، مي‌پردازند.


سارا فنسترميكربرك «
Sarah Fenstermaker Berk

» جامعه‌شناس، در گزارش تحقيقي كتاب گونه‌اش شرح مي‌دهد كه علت اصلي درآمد محدود زنان شاغل و تقليل ساعات كار آنان، از مسووليت‌شان در قبال اكثر يا همهء كارهاي خانه، به ويژه بچه‌داري ناشي مي‌شود.

 
اين در حالي است كه تغييرات نسبتا محدودي در زمينهء تقسيم كارخانه بين زنان و مردان قابل مشاهده است و زنان متحمل اين «فشار مضاعف» هستند. آنچه كه در اين‌جا اهميت دارد و رشته‌هاي مختلف علوم اجتماعي، بالاخص انسان‌شناسي مي‌تواند به آن بپردازد، توجه به عقايد رايج سنتي و هنجارهاي اجتماعي-فرهنگي در زمينهء تقسيم كار است كه به حفظ و تداوم اين وضعيت كمك كرده است.

اين مساله كه تقريبا پديده‌اي فراگير و جهانشمول بوده و با درجاتي از شدت و ضعف در همهء فرهنگ‌ها مشاهده شده است، به نگرش‌هاي سنتي و مرسومي برمي‌گردد كه در بين افراد مختلف در رابطه با «حوزهء عمومي» و «حوزهء خصوصي» كه اولي جايگاه مردان و دومي متعلق به زنان است، دروني شده است.


اين اعتقاد كه انجام كارهاي خانگي و نگهداري و پرورش فرزندان «وظيفهء» زنان و برعهدهء آنان است و چنانچه بخشي از اين فعاليت به ديگري واگذار شود، در مقام يك زن داراي نقص و كاستي خواهند بود و نيز مردان عهده‌دار تامين معاش و وسايل مورد نياز خانواده بوده و اوست كه در نقش «نان‌آورخانواده» به ايفاي وظايف خود مي‌پردازد، در جدايي و تفكيك حوزه‌ها تاثيرگذار بوده است وحكومت‌ها و نهادهاي مختلف اجتماعي نيز با ايجاد قوانين و برنامه‌ريزي‌هاي گوناگون در زمينهء اعطاي امتيازات بسيار به مردان شاغل و ايجاد محدوديت‌هاي مختلف شغلي براي زنان، به اين امر دامن زده‌اند.

بنابراين با ايجاد تغييرات تدريجي در هنجارهاي اجتماعي-فرهنگي مرتبط با تقسيم كار و پذيرفتن اين نكته كه زنان شاغل با متحمل شدن بخشي از مخارج خانواده به مردان در انجام وظايفشان ياري مي‌دهند، در مقابل مردان نيز مي‌توانند با برعهده گرفتن بخش قابل‌توجهي از كارهاي مربوط به خانه و فرزندان، زنان را در انجام كارها ياري رسانند، مي‌توان اميدوار بود كه زنان نيز در حالي‌كه فشار كاري كم‌تري را متحمل مي‌شوند، بتوانند در مشاغل تخصصي و حرفه‌هاي گوناگون رشد و ارتقا داشته و حتي در رده‌هاي مختلف مديريتي و اجرايي در عرصه‌هاي گوناگون به انجام مسووليت بپردازند

 
منبع :
 www.jobportal.ir

محور : اخبار همت مضاعف و کار مضاعف

وقتي شور جواني با اشتياق ساختن درمي آميزد، اعجازي شگرف رقم مي خورد.در سالن نمايشگاه دستاوردهاي مخترعين دانشجوي بسيجي هر جا سر بر مي گرداني، عطر گل هاي خواستن و توانستن به مشام مي رسد. زيباست كه علم با تعهد گره بخورد و از بستر چنين نمايشگاه ها و جشنواره هايي مديران موفق آينده سر برآورند. هر چند صندوقچه درددل ها پر است، ولي اميدي كه در ذهن و دل اهالي جوان اين قافله مي جوشد، هرگز به سكون نمي گرايد. آنها به اين باور رسيده اند كه موانع مقدمه رفتن و رسيدن هستند. با اين حال هنوز هم مخترعين جوان با ده ها چالش پيش روي خود دست و پنجه نرم مي كنند. نبود يك سازمان مشخص براي حمايت و پيگيري كار و مطالبات مخترعين، نبود حمايت هاي مالي و عدم اعتماد برخي برنامه ريزان به توانمندي ها و مشاوره هاي مبتكرين جوان و از همه مهمتر هزار توي ارائه و ثبت اختراع از موارد متعدد مشكلات حل نشده زندگي مخترعين جوان است. در اين جشنواره 2850 اثر از كل كشور شركت كرده بودند كه پس از ارزشيابي مرحله اول در سطح استان ها 750 اثر به جشنواره كشوري راه پيدا كرده و درنهايت 75 اثر مورد تجليل قرار گرفته اند. اين آثار در موضوعات طرح هاي پژوهشي 550 مورد، اختراعات 470، مقالات 1680، كتب تأليفي 150 جلد بوده است. در رشته هاي تحصيلي علوم انساني 80 اثر، علوم پايه 160، كشاورزي 100، علوم پزشكي 180، فني و مهندسي 210 و هنر 20 اثر ارائه شد. 29 اثر برگزيده در مقطع دكتري، 14 اثر در مقطع كارشناسي ارشد، 63 اثر در مقطع كارشناسي و 5 اثر در مقطع كارداني شايسته تقدير تشخيص داده شدند. هرگز عقب نشيني نكردم! فضاي نمايشگاه در سالن دانشكده مهندسي مكانيك دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي كوچك است و هياهوي دانشجويان كه هر كدام براي بهتر ارائه دادن كارهايشان به بازديدكنندگان و البته انتقال مسائلشان به مسئولان درتلاشند، كاملا احساس مي شود. جلال الدين صدري فارغ التحصيل رشته برق قدرت از دانشگاه زنجان با 8 اختراع به ثبت رسيده يكي از شركت كنندگان اين جشنواره است. بسياري از كارهاي او در جشنواره هاي بين المللي نيز مورد تقدير قرار گرفته اند. وي هيچ وقت نام اولين اختراعش و آغاز دست و پنجه نرم كردن با فرازونشيب هاي عرصه پژوهش و تحقيق را از ياد نمي برد. صدري مي گويد: «اولين بار اصلا نيتم ورود به دنياي مخترعين نبود. مي خواستم پژوهش و تحقيقي در دوران دانشجويي خود داشته باشم. ربات كنترل حريق با نيت تجربه كار پژوهشي متولد شد. تمام نمونه هاي موجود را مورد بررسي قرار دادم و سرانجام توانستم نمونه داخلي را كه بسيار دقيق تر از نمونه هاي مشابه خارجي است، خلق كنم.» از وي مي خواهم كه پيرامون مشكلات فرارويش صحبت كند. پس از مكث كوتاهي مي گويد: «مشكلات در هر مسيري وجود دارد، مهم اين است كه باورمان را به هدف و خودمان از دست ندهيم. چيزي كه بيش از مشكلات مالي براي مخترعين جوان اشكال تراشي مي كند، مشكلات اداري ثبت اختراع است. حتما شنيده ايد كه مخترعين تمام ذهنشان درگير كارشان است و دوست ندارند درگير مسائل حاشيه اي شوند. فكر مي كنم اين كمترين حق مبتكر جوان باشد كه به جز اختراعش مضطرب روند اداري كار نباشد. ما نياز داريم تمام تلاش خود را معطوف به روند تحقيقات و پژوهش كنيم، نه اين كه از پله هاي سازمان هاي اداري براي ثبت اختراع و معرفي كردن كار بالا و پايين برويم.» اين دانشجو ادامه مي دهد: «گاهي نااميد مي شوم، ولي هرگز تصميم نگرفتم رها بكنم. گاهي راهي كه در مسير تحقيق رفته بودم، نتيجه نمي داد و مجبور مي شدم از نو شروع كنم. حالا تصور كنيد در اين دغدغه بايد به مسائل مالي و حمايتي هم فكر مي كردم.» ساماندهي وضع نخبگان را با جديت پيگيري كنيم حامد شاه ميرزايي جوشقاني كارشناس ارشد مكانيك ماشين هاي كشاورزي آن گوشه سالن در غرفه شهركرد چانه زني مي كند كه فقط دو دقيقه يكي از مسئولين بازديدكننده به حرف هايش با دقت گوش دهد. وي و هم گروهي هايش دستگاه صرفه جويي آب را تحت عنوان سامانه خودكار كنترل آب مصرفي ارائه داده اند. اين طرح در شرايط فعلي كه بحث صرفه جويي داغ است، اهميت ويژه اي دارد. شاه ميرزايي از مسئول بازديدكننده- كه يكي از نمايندگان مجلس است- مي خواهد، بندهاي آيين نامه تشخيص نخبگان را به جاي آن كه براساس معدل كارنامه اي باشد، به سمت وزن اختراعات و كارهاي پژوهشي مبتكرين تغيير دهند. مسئول با خنده مي گويد: «ما تلاشمان را مي كنيم، شما هم زورتان را بزنيد!» اما متوجه نشدم چطور بايد اين جوانان زورشان را بزنند. همين كه با كمترين امكانات بهترين ها را ارائه داده اند، آيا گواه تلاش صادقانه شان نيست و آيا زمان آن نرسيده كه با يك همت مضاعف هرچه سريعتر معيارهاي شناسايي نخبگان و نحوه به كارگيري شان با تكيه بر سفارشات مكرر مقام معظم رهبري تعيين شود. ميرزايي پيرامون طرحش توضيح مي دهد: «اين طرح هيچ نمونه مشابه اي ندارد و صددرصد توليد داخلي است. تنها يك شركت برزيلي ادعاي ارائه نمونه مشابه اي را داشته كه تا به حال نه محصول را ارائه داده و نه قيمت را اعلام كرده است. اگر دولت از اين طرح حمايت كند و در 5/17ميليون خانوار ايراني اجرا شود، اين مدل جاي شيرهاي خانگي را مي گيرد و مي توانيم بيش از 630ميليون مترمكعب آب در سال صرفه جويي كنيم.» اين دانشجو به برخي ديگر از مشكلات پيش روي مخترعين اشاره كرده و مي گويد: «اولين بحث به نظر من پذيرفتن و استقبال از ايده مخترع است. وقتي ايده يك طرح به ذهن مبتكر مي رسد، بايد بتواند با سازمان طالب طرح ارتباط برقرار كند. اين روند نسبت به قبل بهتر شده، اما همچنان موانع زيادي وجود دارند. در بحث دانشگاهي نيز اگر طرح ما بين رشته اي باشد و نيازمند استفاده از تجربه و دانش اساتيد ساير رشته ها باشيم، خيلي سخت باورمان مي كنند و به كمكمان مي آيند.» قوانين حمايت، ارائه و ثبت طرح نيازمند تغييرات اساسي طبق فرمايش مقام معظم رهبري هر كاري كه انجام دهيم و از علم تهي باشد كاري عقيم و بي عاقبتي خواهد بود، بنابراين رويكرد و هدف نهايي تمامي امور كلان كشور بايد با نگاه علمي باشد و همچنين در سطح پايين تر در استان ها اموري را كه ما به عنوان خادمين نخبگان انجام ميدهيم بايد سبقه علمي آن از ساير زواياي آن برنامه بيشتر باشد. در چشم انداز بيست ساله نظام نيز اگر نظاره كنيم دو بند اين سند مربوط و مخصوص علم و فن آوري و ارتقاء جايگاه علمي كشورمان در سطح آسيا و جهان است. مهندس محمود مهدوي فر سرپرست مديريت علمي بسيج دانشجويي استان كرمان ضمن بيان اين مطالب به تلاش هاي صورت گرفته در مسير توسعه علمي كشور اشاره داشته و درپي بر ادامه تلاش ها تأكيد كرده و مي گويد: «در دولت نيز معاونت علمي و فن آوري شكل گرفته است و به امور علمي رسيدگي تخصصي مي نمايند. در بحث علم هم تأكيد و هم تأييد رهبر بزرگوار كشورمان است و هم پشتكار رياست جمهوري و هم در خيلي از ادارات و ارگانهاي دولتي و نظامي و آموزش عالي، معاونت يا مديريت يا بخش علمي يا علمي پژوهشي يا امور نخبگان راه اندازي شده است. پس با اين پيشينه چرا هنوز نخبگان ما با مشكلاتي روبه رو هستند؟ چرا هنوز صنعت نتوانسته است با نخبگان ارتباطي مفيد و مناسب پيدا كند؟ چرا اكثر جامعه نخبگان كه در دل دانشگاه ها هستند نتوانستند در تصميمات علمي كشور تأثيرگذار باشند و چراهاي زياد ديگري. بيانات مقام معظم رهبري را دولت و ساير ارگانها بايست اجرايي و جاري نمايند و وقتي دغدغه ايشان بحث علمي است، پس بايد فعاليت و كوشش بيشتري در اين خصوص انجام گيرد و علاوه بر راه اندازي معاونت علمي و فن آوري در نهاد رياست جمهوري بايد اين معاونت را نيز در استان ها و شهرستان ها تعميم داد. در استانداري ها و فرمانداري ها بايد اين معاونت با اختيارات مناسب شكل بگيرد تا نخبگان جهت مراجعه و انعكاس فعاليت خود و گرفتن مشاوره و حمايت هاي معنوي و مادي مجبور به پيمودن مسير طولاني نباشند، بلكه ميتوان كشور را به مناطق مختلف تقسيم كرد كه طرح هاي توليد شده جديد در سطح شهرستان بررسي شود و اگر حد و اندازه آن طرح بالاتر از مقطع شهرستان است آن طرح به مركز استان ارسال گردد و اگر از سطح استان نيز بالاتر بود و براي مطرح شدن در سطح منطقه قابل بود به منطقه ارسال گردد و اگر آن طرح مفيد و در حد ملي بود به مركز و پايتخت ارجاع داده شود تا هم تمامي طرح ها از طرح هاي كوچك تا بزرگ به تهران ارسال نشود كه ازدحام طرح ها مشكل ايجاد كند و زمان بررسي شان به طول انجامد.» وي در مدل پيشنهادي خود به نحوه حمايت ها و پشتيباني ها اشاره كرده و مي گويد: «قوانين حمايت ها و پشتيباني و ثبت طرح ها نيز به مراتب باتوجه به مقطع ارائه طرح، بايد تغيير كنند و با پيچيده شدن طرح ها كه به مراتب به مراكز بالاتر جهت تأييد ارسال مي شود، قوانين نيز پيچيده تر شوند. براي تشويق دانشجويان و ساير اقشار مردم به بحث هاي علمي و طرح هاي پژوهشي و اختراع بايد هم عوامل مشوقي را زياد كرد و هم تبليغات گسترده براي اين موضوع صورت گيرد. در دانشگاه ها نيز بايد امكانات لازم، آزمايشگاه هاي مجهز تهيه و يا تجهيز شوند تا فضا براي تحقيق و پژوهش در اختيار علاقه مندان قرار گيرد. مراكز علمي و پارك هاي فناوري اطلاعات كه وظيفه مستقيم در تأييد و حمايت از طرح ها را دارند، بايد ضمن وقت گذاشتن براي اين موضوع و تأييد سريعتر طرح ها موجبات دلگرمي نخبگان را فراهم آورند و در اين خصوص از معرفي و تبليغات براي مجموعه خود غفلت نكنند.» حمايت مالي پشتوانه توسعه ابتكارات و اختراعات عليرضا ميلادي كه داراي دو مدرك كارداني كامپيوتر و مكانيك از دانشگاه شهيد باهنر زاهدان است، طراح ربات ها و سيستم هاي بسياري است. يكي از اختراعات او سيستم خنك كننده قطعات داخلي كيس كامپيوتر، قابليت توليد انبوه را به ويژه باتوجه به نيازهاي موجود دارد. چه بسيار از اين طرح ها كه اگر به توليد برسند، ده ها شغل متولد خواهدشد. وي توضيح مي دهد: «در يخچال براي خنك كردن از فلئور استفاده كرده اند، اما در خنك كننده دستگاه هاي الكتريكي و كامپيوتر اين گاز توليد شبنم كرده و مناسب استفاده نيست. در استان هايي كه بسيار گرم هستند، مثل استان هاي جنوبي و سيستان خنك كننده هاي فعلي دستگاه هاي الكتريكي نيز به خوبي جوابگو نيستند. ما از مايعي با تركيب بين ضديخ و ضدجوش استفاده كرديم. اين گونه به عمر مفيد قطعات نيز اضافه شد و توليد حرارت از 35درجه به 15درجه رسيد.» وي صراحتاً مي گويد: «اين يك واقعيت است كه كار علمي و پژوهشي نيازمند حمايت هاي مالي نيز هست. چه بسيار از كارهاي بچه هاي زاهدان در كشور نمونه شناخته شده، ولي چون حمايت مالي نمي شويم، نمي توانيم از ماحصل كار بهره ببريم.» مهدي خرسند دبير انجمن رباتيك بسيج دانشجويي دانشگاه سيستان وبلوچستان نيز به حلقه گمشده بين دانشگاه و محيط هاي صنعتي كشور اشاره كرده و مي گويد: «متأسفانه هنوز هم نتوانسته ايم باوري را ايجاد كنيم كه صنعت جواب مشكلات خودش را از دانشگاه و دانشجو بخواهد. براي ارتباط بين صنعت و دانشگاه كانالي تعريف نشده است. درحالي كه اگر چنين شود، صنعتگران مي توانند با كمترين هزينه، بهترين بازدهي را از همراهي دانشجويان صاحب فكر و خلاق دريافت كنند.» تغيير در سازكارهاي پژوهشي وزارت علوم دكتر نبي الله احمديان معاون علمي و پژوهشي بسيج دانشجويي كشور نيز هدف اصلي برگزاري چنين جشنواره هايي را شناسايي استعدادهاي جوان و پرانگيزه از سراسر كشور و معرفي آنها به مجامع علمي، تحقيقاتي و صنعتي كشور عنوان كرده و مي گويد:«نمي خواهم بگويم صددرصد موفق بوده ايم، اما خيلي از افرادي را كه در طول اين سال ها شناسايي كرده ايم، الان در مراكز تحقيقاتي كشور مشغولند. بيشتر مشكل ما در حوزه علوم انساني است. هنوز سازكارهاي تعريف شده و مشخصي در اين حوزه وجود ندارد. هنوز مراكز تحقيقاتي دانشجويي به ويژه در حوزه علوم انساني جدي گرفته نشده و سازكار مناسبي براي اين پژوهشكده ها وجود ندارد.هنوز دوستان ما در وزارت علوم نتوانسته اند پاسخ مناسبي به اين نياز و انتظار بدهند. قالب هاي موجود كه نسخه هاي چند سال گذشته وزارت علوم است، پاسخگوي اين ظرفيت ها و توانمندي هاي موجود نيست.» روزنامه کيهان

محور : مقالات پیرامون همت مضاعف و کار مضاعف

با عرض سلام خدمت تمامی بازدید کنندگان گرامی سال همت و کار مضاعف در حرکت بسوی ارزش های علوی مبارکباد در این وبلاگ سعی می شود مطالبی مورد بررسی قرار بگیرد و خط دهی نشان دهد که از سیره و سخنان معصومین (ع) خصوصاً سیره وزندگی علوی نشأت گرفته و ما در سال همت و کار مضاعف بتوانیم به سوی این خط دهی ها با همت ، کار و تلاش روزافزون حرکت کنیم.