عضویت العربیة English
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله: هر که حسین را دوست بدارد، خداوند دوستدار او است. بحارالأنوار، ج43، ص261
  • چشم انتظاران
  • چراغ راه مداحان

شعر و ادب

یوفیوزم Euphuism

یوفیوزم Euphuism
Euphues در زبان یونانی به معنی مزیّن و پرنقش و نگار است و در اصطلاح ادبیّات انگلیسی بر سبکی در نثر اطلاق می‌شود که مشحون به انواع صناعات بدیعی و عناصر موسیقائی چون جناس آوائی می‌باشد. این اصطلاح ادامه ...

هنر برای هنر Art for Art’s Sake

هنر برای هنر Art for Art’s Sake
این شُعار به طور عام در ادبیات و هنر اشاره به گرایشی دارد که به موجب آن هنر پدیده‌ای مستقل و فاقد هر گونه رسالت اجتماعی و اخلاقی تلقی می‌شود. به زعم کسانی که صریحاً یا تلویحاً این شعار را دنبال می‌کنند، هنر نباید ادامه ...

هنجارگریزی/ انحراف از نرم Deviation

هنجارگریزی/ انحراف از نرم Deviation
این اصطلاح برگرفته از حوزه زبانشناسی مدرن و نقد زبانشناسیک است و از رهگذر زبان انگلیسی به مباحث نقد ادبی و زبانشناسی راه یافته است. انحراف از نرم در حوزه زبانشناسی به هر نوع استفاده زبانی (از کاربرد ادامه ...

همسرایان Chorus

همسرایان Chorus
همسرا (هم + سرا) در لغت به معنی سراینده است. واژه‌ی یونانی chorus در اصل نام دسته‌ای نغمه ساز و آوازه خوان بوده است که در جشنواره‌های مذهبی یونان باستان صورتک می‌پوشیدند و با حالتی شبیه به رقص به اجرای ادامه ...

هِرَم فریتاگ Freytag’s Pyramid

هِرَم فریتاگ Freytag’s Pyramid
گوستاو فریتاگ، اندیشمند آلمانی قرن نوزدهم، در کتاب خود با عنوان فنّ نمایش (1863) ساختار نمایشنامه‌های پنج پرده‌ای را هِرَمی فرض می‌کند که از سه بخش اصلی یعنی عمل اوج گیرنده، نقطه‌ای اوج و عمل فروردین ادامه ...

وحدتهای سه گانه Three Unities

وحدتهای سه گانه Three Unities
از اصول کلاسیک و نوکلاسیک بوده است و منظور از آن وحدت موضوع (عمل)، وحدت زمان و وحدت مکان است. وحدت موضوع آن است که حوادث فرعی و بی ربط و نامتناسب از پیکره‌ی اصلی پیرنگ حذف شود. این ادامه ...

نقیضه/ جواب Parody

نقیضه/ جواب Parody
نقیضه در لغت باژگونه جواب گفتن شعر کسی، مهاجات و هجو گوئی است و در اصطلاح نوعی تقلید سُخره آمیز ادبی می‌باشد. شاعر و نویسنده نقیضه ساز از سبک، قالب و طرز نگارش نویسنده یا شاعری خاص تقلید می‌کند ولی ادامه ...

ملاحظاتی بر حواشی دیوان حافظ

ملاحظاتی بر حواشی دیوان حافظ
در نظم فارسی گاهی به اقتضای وزن و به سبب محدود بودن شمار هجاها در بحر، نه تنها تلفظ و هیئت مکتوب کلمات دگرگون می‌شود، بلکه در مواردی محلّ نحوی الفاظ نیز در سیاق کلام تغییر می‌کند، و طبعاً در مواردی ادامه ...

بیت شیرازی سعدی در گلستان

بیت شیرازی سعدی در گلستان
در گلستان شیخ، در حکایت هشتم از باب ششم، بینی به گویش شیرازی آمده که براساس نسخه‌های مورد استفاده‌ی غلامحسین یوسفی آن را چنین می‌توان خواند: ادامه ...

نقیصه‌ی تراژیک/ نقطه‌ی ضعف تراژیک Hamartia / Tragic Flaw

نقیصه‌ی تراژیک/ نقطه‌ی ضعف تراژیک Hamartia / Tragic Flaw
نقیصه در لغت به معنی نقص، عیب و خوی بد است. نقیصه تراژیک در اصطلاح تراژدی ترجمه‌ی واژه‌ی یونانی hamartia است و آن نقطه ضعفی است (مثلاً غرور) که قهرمان تراژدی به دلیل آن نگونبخت و ناکام می‌شود. ادامه ...