عضویت العربیة English
امام على علیه‌السلام: در انتظار فرج باشید و از رحمت خدا ناامید نشوید. بحارالأنوار، ج52، ص123

اصطلاح شناسی ادبی

تعمیه

تعمیه
تعمیه، در لغت به معنی کور کردن و اصطلاحاً به معنی بیان کردن موضوعی با رموز و محاسبات حروف ابجد که پس از تعمق کشف گردد. تعمیه در شعر فارسی یکی از صنعتهاست؛ این صنعت به دو گونه در شعر ادامه ...

شعر مهمل

شعر مهمل
نوعی شعر طنز که واژه‌ها و ترکیبات ساختگی و بی‌معنا دارد، شیوه‌ی همنشینی واژه‌ها براساس ارزش صوتی و تأثیر شنیداری آن‌ها است. برای مثال مشرف در بیتی می‌گوید: ادامه ...

خروس بازی

خروس بازی
از نگارگر قرن یازدهم هجری، معین مصور نگاره‌ای در دست است که در آن تصویر جوان خروس‌بازی دیده می‌شود که خروسی در دست گرفته است. این نگاره مربوط به سال 1066 هـ.ق در روزگار شاه عباس دوم صفوی به تصویر کشیده شد. ادامه ...

جوکیم

جوکیم
هر لطیفه از عناصری تشکیل می‌شود که به آن جوکیم یا خرده لطیفه می‌گویند، یعنی مجموعه‌ای از اعمال و کنش‌ها که به کمک صناعت‌های گوناگون لطیفه را می‌سازند. آرتور آسابرگر، پژوهشگر آمریکایی اولین فردی بود که از جوکیم‌ها سخن ادامه ...

تهکم

تهکم
تهکم در لغت معنی مسخره کردن، استهزا و دست انداختن، شکسته و ویران شدن و فروریختن چاه می‌دهد و در لغت‌نامه‌ی دهخدا آمده خندستانی کردن و خندستانی کردن یعنی مسخرگی کردن، معادل انگلیسی تهکم sarcasm و معادل فرانسوی ادامه ...

پارادوکس

پارادوکس
معنی واژگانی پارادوکس، ضد و نقیض بودن، ضد یکدیگر بودن، ناهمتایی و ناسازگاری است. پارادوکس برگرفته از واژه‌ی یونانی Paradoxon، مرکب از دو جزء Para به معنی فراسوو doxon به معنی عقیده و نظر است. معادل لاتین این ادامه ...

بذله

بذله
بذله نکته‌ی کوتاه، ظریف، غافل‌گیرانه و زیرکانه‌ای است که از نظر عقلی خوشایند و خنده‌آور باشد. بذله‌گو اسم فاعل این کلمه است. شادی حاصل از بذله، مصداق این کلام ایمانوئل کانت است که «استحاله‌ی ناگهانی و انتظاری اجباری به هیچ». ادامه ...

افیونیه

افیونیه
افیونیه به نوعی آثار منظوم یا منثور گفته می‌شود که به طنزیا جد در مدح یا ذم تریاک و دیگر مواد مخدر سروده و نوشته شده است. تعداد افیونیه‌های بعد از دوره‌ی مشروطیت از قبل از مشروطیت بیش‌تر است. ادامه ...

اغراق

اغراق
معنوی لغوی اغراق پردرکمان کشیدن است. Hyperbole معادل یونانی و Exaggeration معادل انگلیسی آن است. کلمه Exaggeration از ریشه‌ی لاتین Exaggerare ساخته شده است. ادامه ...

اسم مستعار

اسم مستعار
به اسمی گفته می‌شود که نویسنده، هنرمند، بازیگر یا آوازخوانی به جای اسم واقعی خود می‌گذرد. به اسم‌های مستعاری که شاعران برای خود بر می‌گزینند، تخلص می‌گویند. دکتر علی شریعتی، نام علی مزینانی و مصطفی رحیمی نام‌های مستعار ادامه ...