بهار هر سال با هشدار كارشناسان نسبت به افزايش شيوع آلرژى هاى فصلى بخصوص هنگام مواجهه با گرده گياهان و درختان شروع مى شود. در اين فصل ناراحتى هاى تنفسى و حملات آسم بيشتر خودشان را نشان مى دهند.
به گفته كارشناسان هم اكنون ۲۰ درصد مردم كشور از آلرژى فصلى رنج مى برند. همچنين آمارها نشان مى دهد كه از هر فرد مبتلا به آسم ۸ نفر مبتلا به آلرژى فصلى هستند.
التهاب بينى ناشى از آلرژى يكى از شايع ترين انواع آلرژى ها است. به گفته كارشناسان اين بيمارى ناشى از استنشاق گرده هاى گياهى و نيز وارد شدن آن ها به چشم است. البته متخصصان مى گويند زمان بروز علائم اين بيمارى ممكن است از اوايل بهار تا اواخر تابستان بر حسب گرده گياهى كه به آن حساسيت وجود دارد و زمان معين گرده افشانى آن گياه متفاوت باشد. دكتر مصطفى قانعى فوق تخصص ريه و معاون پژوهشى دانشكده علوم پزشكى بقيه الله در مورد علت حساسيت نسبت به گرده اين گياهان توضيح مى دهد: اين گياهان از جنس مواد زنده و آلى هستند و وقتى فرد با اين مواد آلى تماس پيدا مى كند سيستم ايمنى بدن نسبت به آن ها واكنش نشان مى دهد. به عقيده اين متخصص اين واكنش در افراد سالم طبيعى است ولى در مبتلايان به آلرژى فصلى بيش از حد است.
دكتر قانعى ضمن اشاره به علائم اين بيمارى مى گويد: علايم اصلى اين بيمارى حملات مكرر عطسه آب ريزش بينى خارش و آب ريزش چشم ها احساس خارش در گلو سقف دهان و گوش ها كاهش تمركز و احساس ناخوشى كلى است. دكتر قانعى با تاكيد بر اين كه افراد مبتلا به اين بيمارى براى جلوگيرى از شروع علائم آن بايد در تمام شرايط درها و پنجره هاى خانه و اتومبيل خود را ببندند مى گويد: همچنين اگر افراد در محيطى باشند كه احتمال نفوذ گرده ها در لابه لاى موها و لباس ها وجود دارد قبل از رفتن به رختخواب حمام كرده لباس هاى خود را عوض كنند و از حيوانات كوچك اهلى نيز دورى كنند. هرچند با وجود تمام اين مراقبت ها شايد باز هم دورى كامل از مواد آلرژى زا غيرممكن باشد. در عين حال به عقيده معاون پژوهشى دانشكده علوم پزشكى بقيه الله مهمترين نكته در مورد اين بيمارى تمايز آن با سرماخوردگى است: افراد مبتلا به آلرژى بايد كلا اين بيمارى را از سرماخوردگى افتراق دهند و سعى نكنند با آنتى بيوتيك يا ديگر داروهاى سرماخوردگى علائم آلرژى را از بين ببرند.
دكتر حميد سهراب پور متخصص بيمارى هاى داخلى فوق تخصص بيمارى هاى ريوى و رئيس بيمارستان لبافى نژاد نيز در توضيح نحوه پيشگيرى و درمان آلرژى فصلى هشدار
مى دهد: افراد مبتلا براى كنترل بيمارى خود بايد از داروهاى استنشاقى داخل بينى و آنتى هيستامين ها و گشاد كننده هاى برونش استفاده كنند. وى ادامه مى دهد: استفاده از كورتيزون استنشاقى (بكلومتازون) نيز مى تواند التهاب مجارى بينى و برونشيت ها را كاهش دهد و درمان موثرى باشد.
دكتر سهراب پور تاكيد مى كند: بهتر است براى جلوگيرى از حساسيت داخل بينى را با سرم نمكى (نرمال سالين) شستشو دهيم و يا با اندكى وازلين داخل بينى را چرب كنيم.
وى با اشاره به اين كه اسپرى ها يا قطره هاى بينى ضد آلرژى مانع اثر عامل آلرژى زا مى شوند توضيح مى دهد: همچنين در موارد مقاوم از اسپرى هاى بينى كرومولين سديم استفاده مى شود كه با جلوگيرى از آزاد شدن هيستامين در بدن از بروز علايم آلرژى ممانعت مى كند ولى اگر گرفتگى بينى باعث ناراحتى چندانى نشود قرص يا اسپرى ها خيلى مفيد نيستند. توصيه اين متخصص به كسانى كه علاوه بر آلرژى از بيمارى هاى ديگرى نيز رنج مى برند اين است: بيماران چشمى زنان باردار و يا شيرده بيماران تشنجى بيماران تيروئيدى بيماران قلبى-عروقى و بيماران دچار فشارخون بالا ديابت و آسم بايد به دقت مراقب مصرف اين داروها باشند و بدون تجويز پزشك معالج هرگز اقدام به مصرف آن نكنند. اما افراد مبتلا به آسم بايد هميشه اين داروها را به همراه داشته باشند تا هنگام شروع علائم دچار تنگى نفس شديد نشوند. كسانى هم كه سابقه بيمارى را دارند بايد در محل هاى سربسته از دستگاه تهويه استفاده كنند چون اين دستگاه ها از طريق صافى ذرات معلق هوا را جذب مى كنند.
استفاده از ماسك هيچ تاثيرى در بهبود علائم آلرژى ندارد. در حالى كه تصور اغلب مبتلايان به آلرژى فصلى اين است كه با استفاده از ماسك مى توانند جلوى بروز علائم اين بيمارى را بگيرند دكتر قانعى استفاده از اين وسيله را در بهبود علائم كاملا بى تاثير مى داند و معتقد است كه نقش ماسك در اين خصوص به هيچ وجه پايه علمى ندارد.
به گفته دكتر سهراب پور نيز ماسك هاى معمولى كه در بازار و يا داروخانه ها هستند در پيشگيرى از علائم آلرژى تاثير زيادى ندارند. وى توضيح مى دهد: الان در بازارهاى جهانى ماسك هاى مخصوص گرده گياهان به فروش مى روند كه به صورت كلاه موتورسواران تمام سر و گردن را مى پوشانند داخل اين ماسك ها هم موتورهايى تعبيه شده كه هواى داخل ماسك را عوض مى كند اين ماسك ها هنوز به ايران نيامده اند.
اما آيا مبتلايان به آلرژى فصلى فقط در بهار و تابستان بايد منتظر اين بيمارى باشند
به عقيده دكتر سهراب پور آلرژى فصلى در تمام فصول وجود دارد چون در هر منطقه اى با توجه به شرايط جغرافيايى ذرات آلرژن هميشه هستند منتها مقدار اين ذرات بر حسب فصول مختلف فرق مى كند.
در بعضى از افراد هم اين حساسيت ها دائمى است بخصوص در فصل زمستان و درگير شدن با ويروس سرماخوردگى علائم آلرژى هم تشديد مى شوند. در اين ميان تحقيقات نشان مى دهد التهاب مخاط بينى ناشى از آلرژى هاى فصلى مى تواند در طول همه ماه هاى سال ايجاد شود و افراد را با مشكل مواجه كند.
اما به غير از گرده گل ها و گياهان كه شايعترين علت ايجاد آلرژى فصلى هستند دود سيگار و آلاينده هاى زيست محيطى نيز از عواملى هستند كه به عقيده متخصصان در بروز علائم آلرژى بى تاثير نيستند حتى مصرف مواد خوراكى مثل ادويه هاى تند و رنگ هاى مصنوعى و حتى غذاهاى كنسرو شده نيز در بزرگسالانى كه سابقه اين بيمارى را دارند توصيه نمى شود.
البته به عقيده دكتر سهراب پور آلرژى فصلى هميشه علائم خود را به صورت حملات تنفسى و عطسه هاى مكرر نشان نمى دهد بلكه بخصوص در كودكان به صورت حساسيت هاى پوستى و اگزما نيز خود را نشان خواهد داد.