سدر

گياهى است درختى به ارتفاع ۸- ۵ متر و هميشه سبز با تاج پوشش نيم كروى يا تخم مرغى، شاخه ها بلند كه با زاويه اى باز نسبت به تنه قرار دارند. شاخه ها به رنگ قهوه اى- سفيدفام. در زمان جوانى بدون كرك يا كركدار برگ ها تخم مرغى پهن تا تخم مرغى بيضوى گاهى تقريباً مدور، نوك برگ كند يا اندكى نوكدار، در قاعده گرد يا نيم قد برگ بدون كرك يا كم و بيش كركدار. گل آذين كركدار، ميوه سته و زردفام است.برگ ها بخش دارويى اين گياه را تشكيل مى دهند. هميشه سبز يا خزان كننده، متناوب، ساده، بدون بريدگى غالباً گوشواره دار، گوشواره تقريباً چوبى و خارمانند است. مناسب ترين زمان جمع آورى برگ هاى اين گياه اواخر تابستان است. برگ سدر داراى تانن و استرول هاى گياهى و همچنين ساپونين است كه عامل كف كنندگى آن به شمار مى رود. از برگ سدر به عنوان شست وشوى موى سر و بدن استفاده مى شود، همچنين به عنوان ضدعفونى كننده و ضدقارچ مصرف موضعى دارد. مقدار لازم از پودر برگ به صورت خيسانده در آب براى شست وشوى موضعى استفاده مى شود. در طب گذشته از سدر جهت بهبود زخم ها و شست وشو موى سر و بدن استفاده مى شده است. برگ سدر علاوه بر داشتن خاصيت شست وشودهنده موى سر و بدن داراى خاصيت پايين آورنده قندخون نيز هست.
انتشار عمومى اين گونه در عربستان، حبشه، آفريقاى شمالى و ايران است و در ايران در اطراف كازرون، جزيره خارك، لار، بندرعباس، چابهار، بم و... به طور خودرو يافت مى شود. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به افشره سدر، پودر سدر خالص، شامپو و صابون سدر اشاره كرد.