خارمريم

گياهى است يك يا دو ساله، بدون كرك، با رنگ سبز مات، داراى ساقه اى ايستا به طول ۵/۱-۸/۰ متر ضخيم، ساده و كمى منشعب با شاخه هاى نسبتاً ضخيم كه به يك كپه سبز و شياردار طولى منتهى مى شود. برگ ها بزرگ، واجد لكه هاى سفيد در اطراف و گلبرگ ها، چندبخشى شانه اى با قسمت هاى تخم مرغى- مثلثى، خاردار، ساقه آغوش كه لبه دار و داراى گوشوارك هستند. گل ها به رنگ صورتى يا ارغوانى است كه در كپه هاى انتهايى مجتمع شده اند. كپه خاردار بوده، به قطر ۱۲-۸ سانتى متر و به ندرت در حدود ۶ سانتى متر است. گريبان ها فشرده، كروى و در قاعده داراى برآمدگى قوسى شكل است كه در داخل سرنيزه اى شكل است. ميوه به شكل فندقه است. ميوه هاى فندقه اى گياه، بخش دارويى آن را تشكيل مى دهند. فندقه هاى رسيده به رنگ قهوه اى تيره و يا كرم مايل به قهوه اى به شكل واژ تخم مرغى بوده از عرض فشرده شده، داراى سطحى صاف با ناف قاعده اى و هاله انتهايى است.
خارمريم در اواخر بهار گل مى دهد و در حد فاصل شهريور تا مهرماه محصول بردارى از آن صورت مى گيرد. اين گونه در آسيا خصوصاً منطقه مديترانه، اروپا و آمريكا منتشر شده است و در نقاط مختلف ايران مى رويد. تركيبات موثر اصلى ميوه سيليمارين است. خارمريم در درمان مسموميت هاى كبدى ناشى از سموم متابوليك، اختلالات كبدى، نارسايى هاى مزمن كبدى توام با تخريب سلولى مانند سيروز كبدى مورد مصرف قرار مى گيرد. در بيمارى هاى كبدى از ۳ تا ۵ گرم پودر ميوه به صورت دم كرده استفاده مى شود. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به قرص سيليمارين اشاره كرد.