نجس كردن مسجد
154-نجس كردن زمين و سقف و بام و طرف داخلديوار مسجد حرام است (1) .
155-احتياط واجب آن است كه طرف بيرون ديوارمسجد را هم نجس نكنند،مگر آنكه واقف، آن را جزومسجد قرار نداده باشد (2) .
156-نجس كردن فرش مسجد نيز حرام است (3) .
157-اگر مسجدى را غصب كنند و به جاى آن، خانه و مانند آن بسازند كه ديگر به آن مسجد نگويند،باز هم بنابر احتياط واجب نجس كردن آن حرام وتطهير آن واجب است (4) .
تطهير مسجد
158-برطرف كردن نجاست از مسجد واجب است وفرقى در اين مساله بين داخل،سقف و پشتبام وحتى طرف داخل ديوار مسجد نيست.يعنى هر جاىمسجد نجس شود بايد تطهير يا به گونهاى ديگرنجاستبر طرف گردد (5) .
159-بنابر احتياط واجب،اگر طرف بيرون ديوارمسجد نجس شود،بر طرف كردن نجاست از آنواجب است،مگر آنكه واقف،طرف بيرون را جزومسجد قرار نداده باشد (6) .
160-هنگامى كه انسان از نجاست مسجد مطلعشد،فورا بايد آن را تطهير كند،پس نبايد به قدرى معطل كند كه عرفا بگويند تاخير كرده است (7) .
161-بر طرف كردن نجاست از مسجد،واجبكفايى است و اختصاص به كسى كه مسجد را نجسكرده يا سبب نجس شدن آن شده ندارد،بلكه بر همهافرادى كه مىتوانند مسجد را تطهير كنند واجباست (8) .
162-اگر فرش مسجد نجس شود،بنابر احتياطواجب بايد آن را تطهير كنند ولى چنانچه به واسطهآب كشيدن خراب مىشود و بريدن يا تراشيدن جاىنجس بهتر است،بايد محل نجس را بتراشند يا ببرندو اگر كسى كه مىبرد يا مىتراشد خودش نجس كردهباشد،بايد آن را اصلاح كند (9) .
163-اگر انسان نتواند مسجد را تطهير كند يا كمكلازم داشته باشد و پيدا نكند،تطهير مسجد بر اوواجب نيست،ولى اگر بىاحترامى به مسجد باشد، بنابر احتياط واجب بايد به كسى كه مىتواند تطهيركند،اطلاع دهد (10) .
164-اگر مسجدى را با گل يا گچ نجس ساختهباشند يا غير مسلمانى در ساختن آن دست داشته باشدكه موجب نجس شدن آن شده و تطهير آن ممكننباشد مگر با تخريب قسمت قابل توجهى يا تمام آن،در صورتى كه كسى باشد كه بدون دريافت اجرت،مسجد را بازسازى كند،تخريب آن جايز است و گرنهبنابر احتياط واجب نبايد خراب كنند (11) .
165-س:منبر مسجد-در حرمت نجس نمودنو لزوم تطهير-در حكم مسجد استيا نه؟
ج-اگر موجب هتك باشد تطهير آن،لازماست (12) .
آيتالله گلپايگانى قدسسره166-س:مساجدى كه به دست كارگران غيرمسلمان ساخته شده با توجه به اينكه مىدانيم بطور مستقيم در سيمان كارى و رنگ كارى آن دست داشتهو در جايى است كه خورشيد هم بر آن نمىتابد،حكمنماز در چنين مسجدى چيست؟
ج-در فرض مذكور واجب است ظاهرمسجد را تطهير كنند و تطهير اجزاء داخلىآن واجب نيست (13) .
آيتالله خويى قدسسرهخواندن نماز يا تطهير مسجد؟
167-اگر انسان در وقت نماز و قبل از شروع آنمتوجه شود جايى از مسجد نجس است،مثلا ببيندچند قطره خون بر فرش مسجد ريخته است و:
وقت نماز وسعت دارد،تطهير مسجد بر خواندننماز مقدم است.
وقت نماز تنگ است،يعنى اگر بخواهد مسجد راتطهير كند و بعد از آن نماز بخواند،تمام نماز ياقسمتى از آن پس از وقتخوانده مىشود،نماز خواندن بر تطهير مسجد مقدم است (14) .
168-اگر در بين نماز متوجه شود يا يادش بيايد كهمسجد است،اگر:با تمام كردن نماز تطهير تاخيرنمىشود،مثلا در ركعت آخر نماز است،يا وقت نمازتنگ است،نمازش را تمام كند و بعد از نماز مسجد راتطهير كند،و در صورتى كه تاخير نمىشود و وقتنماز هم وسعت دارد،بايد نماز را رها كند و مسجد راتطهير كند و بعد از آن نمازش را بخواند (15) .
169-كسى كه بايد اول مسجد را تطهير كند،اگر اولنمازش را خواند،هر چند به جهت ترك تطهير مسجدگناه كرده است ولى نمازش باطل نيست (16) .
170-اگر نجس بودن مسجد را فراموش كرد و نمازرا خواند و پس از نماز يادش آمد نمازش صحيحاست (17) .
رفتن جنب و حائض به مسجد
از جمله مسائلى كه حاكى از قداست و حفظ احترام مسجد است پرهيز انسان در حال جنابت و خانمها درايام عادت(قاعدگى)از رفتن به مسجد و برخى امورديگر مربوط به مسجد است كه نمونههايى از آن بدينشرح است:
171-جنب و زن حائض يا نفساء نبايد به مسجدالحرام و مسجد النبى صلى الله عليه و آله وارد شوند،هر چند از يك درداخل شود و از در ديگر بيرون رود،يعنى حتى عبور ازمسجد براى چنين افرادى حايز نيست (18) .
172-توقف جنب و حائض و نفساء در مسجد-هرمسجدى باشد-حرام است (19) .
173-براى چنين افرادى،گذاشتن چيزى در مسجد-هر چند از بيرون مسجد-حرام است (20) .
174-س:شخص جنب براى شغلى،مانند بنايىو نقاشى داخل مسجد شود،اجرتى كه مىگيردچه صورت دارد؟
ج-نظر به اينكه توقف جنب در مسجد حرام است،نقاشى يا بنايى جنب،در مسجد كهمستلزم توقف است نيز حرام و بنابر اينمزد او حرام استبه دليل اينكه«ان اللهاذا حرم شيئا حرم ثمنه»و همچنين استيجارجنب براى بنايى يا نقاشى مسجد،باطلاست (21) .
آيتالله گلپايگانى قدسسرهبردن كودكان به مسجد
175-راه دادن كودكان(كودكانى كه احترام مسجد را نگه نمىدارند يا مزاحم نمازگزاران هستند يا ممكن استسبب نجس شدن مسجد شوند ولى كودكانى كهبراى نماز خواندن مىآيند،مكروه نيست.)و ديوانهها به مسجد مكروهاست (22) .
ورود غير مسلمان به مسجد
176-س:شهرستان...فاقد محل مخصوصمجالس ترحيم است،در ايام فواتح،يهودىهاى ساكن اين شهرستان جهت عرض تسليت و اظهار همدردىبا صاحبان ميت،داخل شبستان مسجد مسلمينمىشوند آيا اين مطلب جايز است؟
ج-ورود غير مسلمان،در مسجد،جايزنيست و اينگونه مجالس فاتحه را كه درمعرض شركت غير مسلمان مىباشد،درغير مسجد منعقد نمايند (23) .
آيتالله گلپايگانى قدسسره177-س:آيا ورود غير مسلمانان به مساجدمسلمين جايز است،هر چند براى مشاهده آثارتاريخى باشد؟
ج-ورود آنان به مسجد غير از مسجدالحرام و مسجد النبى(ص)فى نفسه منعىندارد،مگر آنكه موجب نجس شدن ياهتك حرمت مسجد يا توقف جنب درمسجد باشد (24) .
آيتالله خامنهاى دامتبركاتهبردن شىء نجس به مسجد
178-بردن عين نجس،به مسجد،مانند خون وچيزى كه نجس شده،مثلا لباس نجس، اگربىاحترامى به مسجد باشد حرام است (25) .
179-س:ورود اهل كتاب به مساجد براى شركتدر مجلس ترحيم دوستان و آشنايانشان جايز استيابايد از آنها جلوگيرى كرد؟
ج-اگر موجب هتك مسجد نباشدجلوگيرى آنها واجب نيست (26) .
آيتالله فاضللنكرانى دامتبركاتهكف زدن در مسجد
180-س:در مواليد حضرات ائمه عليهم السلام در مسجد،مجلس گرفته اشعار مىخوانند و موقع خواندن اشعار،كف مىزنند،كف زدن در مسجد چه صورت دارد؟
ج-به نظر اينجانب خالى از اشكال نيست، ممكن است جزء لهويات محسوب شود (27) .
آيتالله گلپايگانى قدسسره181-س:در اعياد مذهبى و جشن ولادتائمه عليهم السلام در مسجد يا حسينيه مجلس جشن گرفتهمىشود و اشعار مذهبى خوانده مىشود،آيا كف زدن دراين مجالس جايز است؟
ج-در مساجد و حسينيهها كف نزنند (28) .
آيتالله فاضللنكرانى دامتبركاتهنواختن و پخش موسيقى در مسجد
182-س:آيا پخش موسيقى شاد به مناسبتميلاد ائمه معصومين عليهم السلام در مسجد شرعا اشكال دارد؟
ج-روشن است كه براى مسجد،جايگاهشرعى خاصى است،و چنانچه پخشموسيقى در مسجد مناسب جايگاه و احتراممسجد نباشد،حرام است،حتى اگر موسيقىغير مطرب باشد (29) .
آيتالله خامنهاى دامتبركاتهپىنوشتها:
1- و 2-توضيح المسائل،م 900.
3-العروة الوثقى،ج 1،فى احكام النجاسات،ص 86،م 8 و توضيحالمسائل،م 905.
4- و 5- و 6- توضيح المسائل،م 903.
7- و 8- العروة الوثقى،ج 1،فى احكام النجاسات،ص 84،م 2.
9- همان،ص 86،م 8 و توضيح المسائل،م 905.
10- توضيح المسائل،م 901.
11- العروة الوثقى،ج 1،فى احكام النجاسات،ص 86،م 9.
12- مجمع المسائل،ج 1،ص 143،س 63.
13- مسائل وردود،ص 17،س 46.
14- و 15- و 16- و 17- العروة الوثقى،ج 1،فى احكام النجاسات،ص 85،م 4.
18- و 19- و 20- تحرير الوسيله،ج 1،القول فى احكام الجنب،ص 38 و 39.
21- مجمع المسائل،ج 1،ص 157،س 116.
22- توضيح المسائل،م 915.
23- مجمع المسائل،ج 2،ص 152،س 96.
24- اجوبة الاستفتائات،ج 1،ص 129،س 430.
25- توضيح المسائل،م 906.
26- جامع المسائل،ج 1،ص 90،س 287.
27- مجمع المسائل،ج 1،ص 155،س 107.
28- جامع المسائل،ج 1،ص 95،س 307.
29- اجوبة الاستفتائات،ج 1 ص 122،س 410.