مسموميت غذايي نوعي التهاب معده و روده است كه بر اثر خوردن غذاهاي فاسد يا سمي و معمولاً آلوده به باكتري به وجود مي آيد. در طول 3 تا 24 ساعت بسته به نوع سم، علايمي از قبيل گرفتگي شكم، تب، استفراغ و اسهال با شدتي ناراحت كننده ظاهر مي شوند. در غذاهايي كه آلوده به باكتري اند، باكتري ها از خود سمي ترشح مي كنند كه بر پوشش داخلي روده ها اثر مي گذارند و موجب التهاب آن مي شوند، انواع باكتري هايي كه مسموميت غذايي ايجاد مي كنند فراوانند، اما شايع ترين آنها عبارت است از: «سالمونلا»، «شيگلا»، «استافيلوكوك» و «اي كولاي» كه مهمترين عامل مسموميتهاي غذايي در شيرخواراني است كه از شيرخشك تغذيه مي كنند. از انواع مسموميتهاي غذايي غيرباكتريايي، مي توان از مسموميتهاي ناشي از خوردن مواد شيميايي، حشره كشها يا برخي از گياهان نام برد.

نشانه ها:

- چنگ زدن شكم
- تب
- استفراغ
- مدفوع مكرر و آبكي، ممكن است در آن خون، چرك، يا مخاط نيز ديده شود
- ضعف عضلاني و لرز
- بي اشتهايي

آيا خطرناك است؟

اين بيماري از آنجايي كه سريعاً مي تواند به بي آب شدن بدن منجر شود، خطرناك است.

ابتدا چه كار بايد كرد؟

1- اگر كودك اسهال و استفراغ دارد، درجه حرارت بدنش را از نظر تب اندازه بگيريد.
2- مدفوع كودك را از نظر وجود خون يا مخاط در آن بررسي كنيد.
3- كودك را در بستر بخوابانيد. از دادن هرگونه غذايي خودداري كنيد، اما سعي نماييد مايعات بدن او را با دادن نوشيدني ها به مقدار كم و به طور پي در پي و اضافه كردن مقدار خيلي كم نمك و يك قاشق مرباخوري قند به آن، حفظ كنيد.
4- سعي كنيد عامل مسموميت كودك را پيدا كنيد.

آيا مشورت با دكتر لازم است؟

اگر اسهال و استفراغ بيشتر از 6 ساعت ادامه داشته باشد و نتوانيد آنها را صرفاً با دادن مايعات كنترل كنيد، بي درنگ به دكتر مراجعه نماييد. چنانچه بيماري كودكتان در مدت 24 ساعت بهبود نيابد و يا فكر مي كنيد كودكتان يك ماده شيميايي يا گياه سمي خورده است، بلافاصله به دكتر مراجعه كنيد. اگر در اين گونه موارد نتوانستيد بسادگي به دكتر دسترسي پيدا كنيد، كودك را همراه با ماده سمي كه حدس مي زنيد خورده است، به نزديكترين اورژانس ببريد.

دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟

در بيشتر موارد هيچ معالجه ويژه اي براي مسموميت غذايي به جز جايگزين كردن مايعات و نمك كه به خاطر اسهال و استفراغ از دست رفته اند، وجود ندارد. احتمالاً يك پودر حاوي گلوكز و نمكهاي ضروري را براي افزودن آن به مايعات كودك تجويز مي كند.اگر كودك شما در خطر بي آب شدن قرار دارد، وي را براي تزريق مايعات بستري كنيد. اگر استفراغ بسيار شديد باشد، دكتر يك داروي ضد استفراغ براي متوقف كردن آن تزريق مي كند.

شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟

سطلي را كنار بستر كودك مخصوص استفراغ بگذاريد تا مجبور به رفتن به توالت نباشد.

در صورتي كه كودك تب داشته باشد، با يك قطعه يخ و يا پارچه و يا حوله مرطوب او را خنك كنيد.

كمك كنيد كودك دهانش را بعد از استفراغ بشويد.

نسبت به بهداشت سختگير باشيد. مسموميت غذايي يك بيماري عفوني است. پس حتماً دستهاي او را بعد از هر بار توالت رفتن كاملاً بشوييد. بعد از تعويض كهنه هاي بچه، دستهاي خود را نيز بشوييد.

براي جلوگيري از مسموميت غذايي، تمام غذاهاي پخته را در يخچال نگهداري كنيد و اگر خواستيد آنها را مورد استفاده مجدد قرار دهيد، كاملاً غذا را حرارت دهيد؛ زيرا «سالمونلا» در غذاهاي گرم رشد مي كند، اما در دماهاي بالا از بين مي رود.

اگر كودك شما از نوشيدن مايعات كافي خودداري مي كند و يا مزه پودرهاي مخصوص را نمي پسندد، چند قطعه خربزه به او بدهيد تا بمكد.

قبل از پختن مواد يخ زده، بخصوص مرغ و گوشت، بگذاريد يخهاي آن خوب آب شود و سپس آنها را كاملاً بپزيد.

غذاهايي كه راحت هضم مي شوند؛ از قبيل سوپ، ماست، ژله و غذاهاي پرچرب را هر وقت كه كودك چيزي براي خوردن خواست، به او بدهيد. آثار بيماري معمولاً در مدت يك هفته از بين مي روند.

براي از سرگيري شير در شيرخواري كه از شيرخشك تغذيه مي شده است، از دستورات دكتر پيروي كنيد.

بررسي كنيد كه كودك در 24 ساعت گذشته چه خورده است، هرگونه غذايي مشكوك نظير مرغ، گوشت، ماهي، بستني، كيك، شير و ماست را كه حدس مي زنيد عامل بيماري بوده اند، دور بريزيد.