انسانهاى قبل از آدم
منبع:مجله پرسمان
از نظر اسلام و اديان الهى، انسانها فرزندان آدم و حوا بر روى زمين هستند؛ حال آن كه از نظر علمى و با بررسى هايى كه شده، معلوم گرديده كه انسانهايى به نام كرومانيون و نئاندرتال وجود داشتهاند كه نمى توانسته اند صحبت كنند و خميده حركت مى كردهاند؛ به اين تناقض چگونه پاسخ مى دهيد؟در روايات مطرح شده است كه امام باقرعليهالسلام به جابر بن يزيد مى گويد: «گويا تو گمان مى كنى كه خداوند فقط اين عالم را آفريد و بس و همچنين گمان مى كنى كه خداوند بشرى غير از شما نيافريده است؛ آرى به خدا قسم! خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفريد و تو در آخر اين عالم ها و آدم ها هستى».1
برخى از انديشمندان اسلامى بر اساس اين روايات معتقدند كه آدم عليهالسلام نخستين انسانى نبوده كه گام بر روى كره خاكى نهاده است؛ بلكه قبل از او انسان هاى ديگرى بوده اند كه به دلايل نامعلومى نسلشان منقرض گشته است.2
در خصوص خلقت آدم ديدگاه هاى گوناگونى مطرح شده است كه برخى عبارتند از:
1. پيش از حضرت آدم، هيچ موجودى از آدم يا شبيه آدم وجود نداشته و حضرت آدم يك دفعه و به طور مستقل خلق شده است.
2. پيش از حضرت آدم، موجوداتى شبيه آدم و جن بوده اند و سپس يا از بين رفته اند و يا هنوز هم وجود دارند.
3. پيش از حضرت آدم، انسانهايى وجود داشته، ولى تكامل نايافته بودند و به هر دليل از ميان رفته و منقرض شدهاند و آن گاه حضرت آدم بدون ارتباط با آدمهاى گذشته، به طور كامل مستقل آفريده شد.
4. پيش از حضرت آدم، انسانهايى وجود داشتهاند و تكامل نايافته بودند؛ اما از ميان نرفتند؛ بلكه در بستر تكامل خود به مرحله انسانيت رسيده، حضرت آدم عليهالسلام نخستين انسان و نخستين پيامبر از نسل همه آدمها بوده و يك باره خلق نشده است.3
از مجموع آيات قرآنى اين نكته به دست مى آيد كه سرسلسله افراد انسانى، موجودى به نام حضرت آدم عليهالسلام بوده است و افراد نسل او بر اثر نطفه هايى كه در رحم مادرانشان انعقاد پيدا مى كنند، ايجاد مى شوند؛ اما اين كه خود آدم چگونه پيدا شده، از جمع آيات به اين نتيجه مى رسيم كه حضرت آدم عليهالسلام بدون پدر و مادر، از عناصر خاكى و روحى الهى ايجاد شده است.بنابراين اگر هم شواهدى دال بر وجود موجوداتى شبيه به انسان در سال هاى بسيار دور پيدا شده است، منافاتى با اين مسئله ندارد كه انسان هاى فعلى از نسل آدم وحوا مى باشند و آدم و حوا از نسل انسان ها يا شبه انسانهاى گذشته نمى باشند و در علم امروز هم چنين چيزى اثبات نشده است و تنها در حد يك فرضيه آن هم در نزد بعضى از زيست شناسان مطرح مى باشد.
پىنوشت:
1. صدوق، خصال، ج2، ص450؛ بحارالانوار، ج63، ص83-82.
2. سبحانى، منشور جاويد، جعفر سبحانى، ج4، ص94؛ قريشى، ج1، ص50-49.
3. ر.ك: يوسفى اشكورى؛ بازخوانى قصد خلقت؛ محمدتقى جعفرى، آفرينش انسان؛ مصباح يزدى، معارف قرآن؛ مشكينى، تكامل در قرآن؛ سبحانى، خلقت انسان؛نصرى، مبانى انسانشناسى در قرآن؛بازرگان، طبيعت و تكامل؛ سبحانى، داروينيسم يا تكامل انواع؛ احد فرامرز قرإ؛ ّّ ملكى، موضع علم و دين در خلقت انسان.