در فصل برگزارى امتحانات و حتى مدتى قبل از آن، شور و هيجان خاصى جوانان و نوجوانان را فرامى گيرد. همين موضوع گاهى موجب تغييراتى در تغذيه، خواب و بهداشت آنها مى شود. از طرف ديگر اين سؤال براى آنها و خانواده هايشان مطرح مى شود كه مناسب ترين شيوه و نحوه برخورد با كودكان هنگام امتحانات چگونه بايد باشد؟

اضطراب در ايام امتحان

نگرانى هاى دانش آموزان در ايام امتحان، گاهى با فشار خانواده ها بيشتر مى شود، در حالى كه بايد با اين موضوع عاقلانه و منطقى برخورد كرد. دانش آموز بايد در طول سال، درس بخواند تا در ايام نزديك به امتحان، مجبور نشود با بى خوابى و نگرانى و در شرايط روحى نامطلوب بيش از حد توان خود فعاليت كند. كم خوابى هاى شب امتحان، موجب خستگى زودهنگام، كاهش بازدهى، فراموشى، افزايش ناآرامى و اشتباه در جلسه امتحان مى شود. توجه كنيم كه استعداد همه افراد يكسان نيست، دانش آموز را به اين دليل كه نمره امتحانى اش از نمره دانش آموز ديگرى كمتر شده، ملامت نكنيم بلكه به عكس براى وظيفه شناسى او براى درس خواندن و انجام تكاليفش احساس رضايت و امتنان داشته باشيم. هر امتحان، در واقع آزمونى است كه به صورت مسابقه برگزار مى شود. بنابراين موفقيت در كنكور يا ديگر امتحانات فقط به ميزان فعاليت داوطلب ارتباط ندارد، بلكه به فعاليت داوطلبان ديگر و استعدادهاى آنها نيز ارتباط دارد. لذا به هيچ عنوان منطقى نيست كه خانواده ها روى فرزندان خود فشار روحى بيجا وارد كنند و آنها را گرفتار نگرانى هاى بسيار و آزاردهنده كنند. وظيفه دانش آموز يا داوطلب كنكور، درس خواندن، تلاش كردن و جديت است؛ اگر وظيفه خود را به خوبى انجام داده اما نتيجه امتحان يا كنكور باب ميل او نباشد، نبايد اين موضوع وسيله اى براى سرزنش دانش آموز قرار گيرد.

توكل به خدا

«توكل» نشانه ايمان، منطق و انديشه درست است، اما «تواكل» حركتى نامطلوب، بى فايده و زيان بخش است. توكل اين است كه انسان درجايگاه بنده خدا، وظايف خود را خوب و كامل انجام دهد، اما كار خدايى را به خدا واگذار كند، ولى تواكل يعنى كار خود را درست انجام ندادن و آن را به عهده ديگرى (حتى به عهده خدا) گذاشتن. در زمينه درس خواندن، امتحان دادن يا شركت در آزمون، بايد روح توكل بر انسان حاكم باشدنه تواكل. در اين صورت فرزندان در انجام وظيفه و تلاش علمى خود كوتاهى نمى كنند، از خداوند براى موفقيت خود كمك مى خواهند و با آرامش خاطر در امتحان يا كنكور شركت مى كنند. هيچ گاه موفقيت در امتحانات نبايد موجب غرور كسى شود، بلكه به جاى غرور بايد شكرگزارى كرد. اگر در كنار موفقيت در امتحانات، به اين نكته فكر كنيم كه اين، فقط ما نبوديم كه چنين توفيقى را در سايه تلاش و دانش خود به دست آورديم، بلكه عوامل متعددى به ما كمك كرده اند يا اگر آنها كه چنين توفيقى را به دست نياورده اند، به جاى ما بودند و امكاناتى (مانند محيط آموزشى، نقش خانواده، استعداد فردى و غيره) داشتند، شايد بيش از ما توفيق حاصل مى كردند. در اين صورت چه جايى براى غرور است؟ فقط شكرگزار لطف پروردگار باشيد.

تغذيه كودك در امتحانات

بسيارى از والدين نگران تغذيه فرزندان خود در دوران امتحانات هستند. به همين دليل با دادن مقادير زيادى غذا به فرزند خود، كالرى اضافه بر نياز به بدن او مى رسانند. ولى موضوع مهم اين است كه در دوران امتحان، به دليل استرس هاى وارد بر دانش آموزان، سطح ترشح هورمون آدرنالين در بدنشان افزايش مى يابد، از اين رو نياز به مصرف پروتئين دو تا سه درصد افزايش مى يابد، زيرا اين هورمون موجب افزايش سوخت پروتئين هاى بدن مى شود، اما در عين حال كالرى موردنياز، تغيير چشمگيرى نخواهد كرد. امروزه برخلاف تصور همگان، اثبات شده است كه فعاليت هاى مغزى و فكرى نيازمند به انرژى زيادى نيست. از اين رو بهتر است ميزان مواد غذايى مصرفى براى زمان غيرامتحانات باشد و مصرف مواد پروتئينى بويژه پروتئين هاى غنى با ارزش بيولوژيكى بالا؛ مانند تخم مرغ، شير و انواع گوشت بايد تا حدودى در شب هاى امتحانات افزايش يابد.