كتاب خورشيد مغرب، نوشته محمد رضا حكيمي1 از دانشمندان اسلامي در عصر حاضر است. اين كتاب جايگاه ويژه‏اي در ميان كتاب‌هاي مربوط به امام عصر(عجل الله تعالي فرجه الشريف) دارد. عنوان فرعي كتاب «غيبت، انتظار و تكليف» است. مؤلف کوشيده تا مسأله مهدويّت را از زواياي علمي، عقلي، تاريخي، روايي، قرآني و ملل و نحل مورد بحث و بررسي قرار دهد.
خورشيد مغرب، نخستين بار در 51 صفحه در سال 1349 از سوي انتشارات غدير در تهران به چاپ ‏رسيد. در سال 1360 مباحث و نكات ديگري بر آن افزوده شده و در همان قطع به همّت دفتر نشر فرهنگ اسلامي چاپ شد. مؤلف در سال 1362 آن را درقطع وزيري، با 390 صفحه به شكل كنوني درآورد و از آن زمان تاكنون بارها چاپ و منتشر شده است. خورشيد مغرب، چهارده فصل (به عدد معصومين(عليهم السلام) ) و يك يادآوري مهمّ دارد:
1. ميلاد، 2. شمايل و سيرت، 3. غيبت، 4. در كتاب‏هاي پشينيان، 5 و 6. در كتاب‏هاي مسلمين،
7. در «قرآن كريم»، 8. در«سوره قدر»، 9. در علوم عقلي، 10. درعلوم تجربي، 11. در فلسفه تربيتي و سياسي، 12. عينيت مقاومت نه عينيت تسليم، 13. انتظار، 14. در طلب خورشيد.
وی در بخشي از کتاب چنين نوشته است: «يکي از ابعاد عظيم تکليف حساس و بزرگ، در روزگاران غيبت و انتظار، حفظ دين، نگهباني مرزهاي عقيدتي، و حراست از باروهاي باورهاي مقدس است. جامعة منتظر، نبايد در باره اين امر عظيم سستي روا بدارد.
لازم است فروغ ايمان و نور يقين و پرتو عقيده به حق و تشعشع اعتقادات راستين، همواره در دل و جان مردم محفوظ باشد و پيوسته ژرف¬تر و ژرف تر شود و بارورتر و بارورتر گردد. لازم است جان و دل نوباوگان، نوجوانان و جوانان، هردم در برابر تابش اعتقادات حقه قرار گيرد و از اين تابش و تجلي آکنده گردد. ايمان، جزء وجود آنان و مايه تقوم هويتِ اصلي آنان باشد؛ تا کم کم، حق و فداکاري در راه اعتلاي حق، چون خون، همة وجود آنان را گرم کند و چون روح، جوهر حيات آنان باشد».2
گفتنی است نام كتاب از رواياتي گرفته شده كه طلوع خورشيد از مغرب را از حوادث مهمّي دانسته است كه در آستانه قيامت رخ خواهد داد.3 شيخ مفيد(ره) درباره چگونگي اين اتفاق نوشته است: «خورشيد هنگام ظهر در آسمان راكد مي‌‏شود و ساعتي چند تا به هنگام عصر پيدا نباشد؛ آن گاه از مغرب آشكار گردد»4.
اين كتاب علاوه بر نثر زيبا، از استحكام خوبي برخوردار است كه مي‌تواند براي عموم علاقه مندان به مباحث مهدويّت ـ به ويژه اهل فرهنگ ـ مفيد باشد.

پي نوشت ها:

1. استاد محمد رضا حكيمي سال 1314 در مشهد مقدس در خانواده اي اهل دين و معرفت زاده شد. حدود دوازده سالگي به مدرسه نواب يكي از مهمترين مدرسه حوزه علميه مشهد در آن روزگار وارد شد و سال ها از محضر دانشمندان برجسته بهره هاي علمي و معنوي وافري برد. استاد حكيمي بعد ها بيشتر به پژوهش و نگارش پرداخت و ده ها جلد اثر ارزشمند با نثري زيبا و محتوايي عميق، پديد آورد.
2. محمد رضا حكيمي، خورشيد مغرب، ص276.
3. محمد بن حسن طوسي، كتاب الغيبة، ص 436، ح 426.
4. شيخ مفيد، الارشاد، ج 2، ص 368.