خطبه بي الف و خطبه بي نون
نويسنده:محمد تستري
منبع:قضاوتهاي امي المومنين(ع)
گروهي از اصحاب رسول خدا صلي الله عليه و آله دور هم نشسته و از هر دري سخن مي گفتند گفتگو از حروف الفباء به ميان آمد، همگي به اتفاق آراء بر آن شدند كه حرف الف بيش از ساير حروف در تركيب كلمات و جمله بنديها به كار مي رود، در اين هنگام اميرالمومنين عليه السلام بپاخاسته و خطبه اي طولاني بدون الف بالبداهه انشاء فرمود: حمدت و عظمت من عظمت منته ، و سبغت نعمته ، و سبقت رحمه غضبه ، و تمت كلمته ، و نفذت مشيه ، و بلغت قضيته ، حمدته حمد مقر لر بوبيته ، متخضع لعبوديته ، متنصل من خطيئه ....
و نيز خطبه اي ديگر بدون نقطه بالبداهه انشاء كرد كه اول آن اين است : الحمدلله اهل الحمد و ماواه ، وله اوكد الحمد واحلاه ، و اسرع الحمد و اسراه ... مؤ لّف : انشاء چنين خطبه هايي به طور ارتجال و بدون سابقه با ويژگي هاي خاصي كه در الفاظ و مضامين آنها بكار رفته مي توان گفت كه در زمره معجزات آن امام همام عليه السلام بشمار مي آيد، و بعضي از ادبا اگر چه ابيات و يا فقراتي بدون الف و يا بدون نقطه آورده اند وليكن بايد توجه داشت كه آنان كساني هستند كه سالياني دراز از عمر خود را صرف تحصيل ادبيات و قسمتي از اوقات خود را صرف تركيب و تلفيق آن جملات نموده اند، و از محالات عادي است كه كسي بتواند بطور ارتجال و بالبداهه آنچنان خطبه هايي را با آن همه درخشندگي و خصوصياتي كه دارند انشاء نمايد. و نيز خطبه ديگري از آن حضرت عليه السلام بدون نقطه نقل شده كه اول آن چنين است : الحمدلله الملك المحمود، المالك الودود، مصور كل مولود، و موئل كل مطرود...