تغيير کارکرد اعضاي بدن در دوران سالمندي
وقتي ظاهر خودتان را در آينه با چينوچروکهايي روي پوستتان ميبينيد يا موهاي سپيدي که جاي موهاي سياهتان را گرفته، توي آينه ميبينيد، چه حسي پيدا ميکنيد؟ اينها تغييراتي است که موجب ميشود کمي به سن خودتان بيشتر توجه کنيد. شايد به اين اکتفا کنيد که زير لب بگوييد بله، من در حال پير شدنم. اما خواندن اين نوشته به شما کمک ميکند بيش از اينها با برخي از تغييرات مرتبط با سن و سالتان و آنچه كه ميتواند در هر سني موجب ارتقاي سطح سلامتتان شود، آشنا شويد.
انتظار شما از چشم و گوشتان چيست؟
با افزايش سن، چشمها توانايي توليد کافي اشک را از دست ميدهند، شبکيه ضعيف و عدسي چشم به تدريج کدر ميشود. تمرکز روي اشيا سخت ميشود. حتي افراد سالمند نسبت به برخي نورها و روشنايي با درجات متفاوت حساس ميشوند. شنوايي کمي ضعيفتر شده و فرکانسهاي بلند به سختي شنيده ميشوند.
معاينه منظم بينايي و شنوايي و پيگيريهاي بعدي، استفاده از عينک توصيهشده پزشک، استفاده از لنزها، وسايل کمک شنوايي و ساير وسايل اصلاحي به رفع اين مشکلات کمک ميکند. براي پيشگيري از آسيبهاي بيشتر، استفاده از عينک آفتابي بيرون از خانه و پوششهايي روي گوش وقتي در محيط پرسروصدا هستيد، به حفظ شنوايي شما کمک ميکند.
انتظار شما از قلبتان چيست؟
چه اتفاقي در حال وقوع است؟ طي زمان، عضله قلب، کارايي خود را از دست ميدهد و بايد براي پمپکردن همان ميزان خون به سراسر بدن بيشتر کار کند. به علاوه اينکه، عروق خوني خاصيت ارتجاعي قبلي خود را از دست داده و به دليل تجمع چربيها کمي سخت ميشوند. اين تغييرات شريانها را سفت کرده و سبب ميشود قلب بيشتر و محکمتر براي پمپ کردن خون به بدن کار کند. اينها ميتواند به افزايش فشارخون و ساير مشکلات قلبيـ عروقي منجر شود.
براي بهبود وضعيت قلب، حتما بايد ورزش را در برنامههايتان بگنجانيد. پيادهروي کنيد، قدم بزنيد، شنا کنيد. رژيم غذايي سالم از جمله ميوه و سبزي فراوان و غلات و حبوبات را انتخاب کنيد. اگر سيگار ميکشيد، از پزشکتان براي ترک سيگار کمک بگيريد. خطر بيماري قلبي با انجام اين کارها فورا کاهش پيدا ميکند.
انتظار شما از سيستم گوارشتان چيست؟
يبوست يکي از مشکلات شايع دوران سالمندي است. عوامل زيادي در بروز يبوست موثر است؛ از جمله رژيم کمفيبر، نوشيدن آب ناکافي و کمتحرکي. داروهاي مختلفي هم ميتواند موجب يبوست شود؛ از جمله ادرارآورها و مکملهاي آهن. برخي بيماريها از جمله ديابت و نشانگان روده تحريکپذير ممکن است خطر يبوست را افزايش دهد.
براي پيشگيري از يبوست، نوشيدن آب و ساير مايعات و رژيم غذايي سالم، شامل ميوه و سبزي و غلات و حبوبات، لازم است. ورزش حتما بايد جزو برنامههاي معمول شما باشد. اگر احساس دفع داشتيد حتما به نياز خود پاسخ دهيد. اگر دارويي مصرف ميکنيد که ممکن است به يبوست منجر شود، حتما از پزشک خود راهنمايي بگيريد.
انتظار شما از استخوانها، عضلات و مفاصلتان چيست؟
چه اتفاقي براي اين بخش از بدنتان ميافتد؟ با افزايش سن، استخوانها كمحجم و کوچکتر ميشوند و اين موجب ضعيفشدن آنها شده و آنها را مستعد شکستگي ميکند. قد شما کوتاهتر ميشود. عضلات معمولا قدرت و توانايي و خاصيت انعطافپذيري خود را از دست ميدهند و در نتيجه، تعادل و هماهنگي شما کمي کمتر ميشود.
مصرف مقدار زيادي کلسيم و ويتامين D در رژيم غذايي براي سلامت استخوانها بسيار مهم است. با ورزشهاي تحمل وزن، مثل پيادهروي، توده استخوانهايتان را افزايش دهيد. توجه کنيد که تمرينات تقويتي بايد حداقل 2 بار در هفته انجام شود. با فشار روي استخوانها، توده استخواني افزايش يافته و خطر پوکي استخوان کاهش پيدا ميکند. ساخت عضلات همچنين مفاصل را از آسيب محافظت کرده و به حفظ تعادل و انعطافپذيري شما کمک ميکند.
انتظار شما از حافظهتان چيست؟
با افزايش سن، حافظه، کارايي خود را از دست ميدهد. همچنان که تعداد سلولهاي عصبي (نورونها) در مغز کاهش پيدا ميکند، فرآيند يادگيري و به خاطر آوردن کلمات و نامها هم سخت ميشود.
براي حفظ سلامت حافظه، حتما فعاليت جسماني را جزو برنامههاي روزمرهتان بگنجانيد و رژيمغذايي مناسب را انتخاب کنيد. رژيم غذايي سالم موجب سلامت رواني و اجتماعي ميشود. اگر در مورد کاهش حافظهتان نگران هستيد حتما با پزشک خود مشورت کنيد.
انتظار شما از دندانهايتان چيست؟
با شروع سالمندي، دهان به تدريج خشک ميشود و لثهها کمي به عقب ميروند. كم شدن ترشح بزاق كه براي شستوشوي دهان و از بين بردن باکتريها لازم است، سبب مستعد شدن دندانها و دهان به عفونت ميشود. دندانها همچنين ممکن است کمي به تيرگي مايل شده و شکنندهتر شوند. روزي 2 بار دندانهايتان را مسواک کنيد. از نخدندان حتما استفاده کنيد و بهطور منظم، براي چکاپ دندانهايتان به دندانپزشک مراجعه کنيد.
انتظار شما از مثانهتان چيست؟
از دست دادن کنترل مثانه (بياختياري ادراري) شايعترين مشکل دوران سالمندي است. مشکلات بهداشتي مثل چاقي، يبوست مزمن و سرفه مزمن در بروز بياختياري ادراري موثر است. يائسگي در زنان و بزرگي پروستات در مردان در بروز بياختياري ادراري موثر است.
بيشتر برويد دستشويي. اگر دچار اضافه وزن هستيد، وزنتان را کاهش دهيد. اگر سيگار ميکشيد سعي کنيد سيگارتان را ترک کنيد. ورزشهاي تقويتکننده عضلات کف لگن را فراموش نکنيد. روزي 3 بار و هر دفعه به مدت 10 بار اين ورزشها را تکرار کنيد. اگر اين کار کمککننده نبود، حتما در مورد راهکارهاي درماني از پزشک خود کمک بگيريد.
انتظار شما از پوستتان چيست؟
با افزايش سن، پوست بدن نازکتر شده و خاصيت ارتجاعي خود را کمي از دست ميدهد. حتي متوجه ميشويد که به راحتي کبود ميشود. توليد کم چربي طبيعي ممکن است سبب خشکي پوست و چروکيدگي بيشتر شود. لکههاي پيري روي پوست نمايان شده و پوست کمي تيره ميشود.
هميشه خودتان را با آب گرم (نه داغ) بشوييد و از صابون ملايم و مرطوبکننده استفاده کنيد. وقتي بيرون از خانه هستيد، از ضدآفتاب استفاده کنيد و لباسهاي کاملا محافظ و ايمن بپوشيد. اگر سيگار ميکشيد، آن را ترک کنيد؛ چرا که سيگار کشيدن به پوستتان آسيب رسانده و سبب چروکيدگي آن ميشود.
انتظار شما از وزنتان چيست؟
حفظ وزن ايدهآل يا کاهش وزن در صورت اضافه وزن با افزايش سن، کاري سخت است. توده عضلاني با افزايش سن کاهش پيدا ميکند و ميزان چربيهاي بدن بيشتر ميشود. از آنجايي که بافت چربي نسبت به عضلات کالري کمتري ميسوزاند، بايد ميزان کالري دريافتي روزانه خود را کاهش داده و فعاليت جسمانيتان را بيشتر کنيد.
براي پيشگيري از وزنگيري ناخواسته حتما پيادهروي کرده و رژيم غذايي سالمي را انتخاب کنيد. به اندازه غذايي که ميخوريد توجه کنيد و فقط همان ميزان غذايي را مصرف کنيد که به آن نياز داريد.
منبع:www.salamat.com
/ج