علل گرايش نوجوانان و جوانان به «کراک» در گفتگو با دکتر سيدوحيد شريعت
چند سالی است که ماده جديدي تحت عنوان کراک وارد بازار مخدرها شده است که متاسفانه خيلي زود توانست جايي در بين جوانان باز کرده و افراد زيادي را به سوي تباهي و مرگ بکشاند. مادهاي که حرف و حديثهاي بسياري در مورد آن وجود دارد. اما اين که چرا و چگونه کراک تا اين حد مورد توجه جوانان قرار گرفت و در همين مدت کوتاه به يک معضل اجتماعي تبديل شد و معتادان بسياري را بر جاي گذاشت، مقولهاي است که براي پرداختن به آن نزد دکتر سيد وحيد شريعت، روانپزشک رفتيم، تا از زبان ايشان بيشتر با ابعاد رواني گرايش جوانان به مواد مخدر و از جمله کراک آشنا شويم.
لطفا توضيح کوتاهي در مورد ماهيت کراک بدهيد.
ترکيب اصلي کراک بايد کوکائين خالص باشد اما همان مراحل را روي هروئين انجام ميدهند و آنچه در بازار وجود دارد، هروئين با خلوص بالاست. خلوص هروئين 10 تا 15 درصد است در حالي که کراک 60 تا 70 درصد هروئين خالص است.
مردم غالبا از هروئين ميترسند پس چطور کراک با اين همه استقبال روبرو شد و حتي مصرف آن را در جوانان کمسن و سال هم شاهد هستيم؟
يکي از دلايل آن همين تغيير اسم است. هروئين اسم بدي داشت ولي کراک نه. کراک يک ماده جديد بود که بسياري از جوانان ناآگاهانه به خيال اينکه يک ماده جديد و کم خطر است و اعتيادي ندارد آن را مصرف کردند، در حالي که آنها غافل بودند آنچه تحت عنوان کراک مصرف ميکنند همان هروئين است، البته به مراتب خالصتر. کراک حتي از نظر شکل و ظاهر هم با هروئين متفاوت است و همين از بار منفي بدنامي آن کاست. البته قيمت آن هم در اين زمينه بيتاثير نبود.
کراک اعتيادآور است؟
بله، به شدت. فردي که يکبار کراک مصرف ميکند، هميشه به دنبال حسي است که در اولين مصرف خود تجربه کردهاست، حسي که ديگر تکرار نخواهدشد و فرد را وادار ميکند در تلاشي بيهوده هربار دوزهاي مصرفي خود را افزايش دهد. مصرف کراک تاثيرات زياد و سريعي روي رفتار و حالات فرد گذاشته و او را به شدت وابسته خواهد کرد. افزايش مصرف آن و قيمت بالاي کراک خيلي زود فرد را تحت فشار قرار خواهد داد.
يعني زودتر از ساير مخدرها؟
بله، مثلا کسي که ترياک مصرف ميکند ممکن است با وجود تمام مشکلاتي که اعتيادش براي او به دنبال دارد کار و زندگي کند، اما فرد معتاد به کراک يک دفعه و در مدت کوتاهي همه زندگياش دگرگون ميشود.
از ديدگاه رواني چه عواملي باعث گرايش افراد به اين مواد ميشود؟
در اين زمينه ميتوان فرضيه خوددرماني افرادي را مطرح کرد که دچار اضطراب، افسردگي، بيحوصلگي و کمانرژي هستند. اين افراد گاه براي رسيدن به حالي بهتر به مواد مخدر متوسل و سپس به آن وابسته ميشوند. افراد خيلي گوشهگير و منزوي ممکن است براي رهايي موقت از احساس کمبودهاي خود به مواد روي آورند. در بسياري از افراد هم فشار همسالان و گروه دوستان ممکن است يکي از دلايل مهم آن باشد. اغلب وقتي تعدادي از افراد از يک گروه از مواد استفاده کنند، احتمال پيشنهاد آنها به سايرين خيلي زياد است و رد کردن اين پيشنهاد مشکل.
چرا؟
متاسفانه بسياري از افراد مهارت لازم براي «نه» گفتن و رد پيشنهاد سايرين را ندارند و فکر وتصورات اشتباه و شايعي مانند «هر چيزي را بايد يکبار امتحان کرد»، «با يکبار مشکلي پيش نميآيد» به اين امر دامن ميزند. گاهي هم اين پيشنهاد به عنوان راه حلي براي فرار از مشکلات و استرسها به فرد ارايه ميشود.
زمينههاي ژنتيکي و شخصيتي چقدر در اين امر موثر هستند؟
به نظر ميرسد، اين عوامل هم ميتوانند تا حدودي در اين زمينه موثر باشند. به طور مثال برخي افراد به دليل خصوصيت نوجويي زيادي که دارند، همواره مايلند چيزيهاي جديدي را تجربه کنند و چيزهاي قديمي خيلي زود براي آنها تکراري ميشود، اين افراد بيشتر در معرض خطر هستند.
منبع:http://www.salamat.com