شغل ما بر شکل دندانهاي ما تاثير دارد!
گفتگو با دکتر شيرين معماران*
«دندانهايت را ببينم تا بگويم چه کارهاي!» از اين جمله تعجب نکنيد. اين يک واقعيت است. شغل شما ميتواند روي دندانهاي شما اثر بگذارد. يک دندانپزشک ماهر در بسياري مواقع ميتواند با مشاهده دهان و دندانهاي شما تشخيص دهد که شما تقريبا چه شغلي داريد. در محيط شغلي بسياري از حرفهها، مواد و وسايلي وجود دارند که ميتوانند روي سلامت دهان و دندان اثر بگذارند و ردپاي مشخصي روي دندانها بر جاي بگذارند. در بيشتر اوقات اين نشانهها بسيار واضحاند و البته به دندانهاي افراد آسيب وارد کردهاند. اگر شما بدانيد که در محيط حرفهاي تان چه خطراتي دندانهاي شما را تهديد ميکند، ميتوانيد با اقدامات مناسب از آن پيشگيري کنيد. در اين زمينه با دکتر شيرين معماران، متخصص پروتزهاي دنداني و عضو هيات علمي دانشگاه شاهد به گفتگو نشستهايم.
خانم دکتر! چرا بسياري از خياطها، شيارهاي واضحي روي دندانهاي جلوييشان دارند؟
خب؛ بسياري از اين شيارهاي به وجود آمده روي دندانهاي جلويي و کناري اين افراد، ناشي از عادتهاي شغلي آنهاست. بسياري از خياطها عادت دارند هنگام کار، سوزن تهگرد را بين دندانهاي جلويي فک بالا و پايين خود قرار دهند و يا عادت دارند نخ را با دندانهاي جلويي خود ببرند. اين عادت شغلي شايد در کوتاهمدت اثري روي ساختمان دندانهاي افراد نداشته باشد. ولي وقتي که پاي سابقهکاري به ميان ميآيد و اين عمل سي چهل سال تکرار ميشود، آن وقت است که آثار مخرب خود را روي بافت سخت دندان بر جاي ميگذارد.
مثلا چه اثري؟
بافت دندان از مينا و عاج تشکيل شده است. ميناي دندان يکي از سختترين مواد بدن انسان است ولي جنس آن از کريستالهاي شکننده تشکيل شده است. وقتي شما عادت داشته باشيد دايم مواد سايندهاي مثل نخ و يا سوزن را با سطح آن تماس دهيد، سطح اين دندانها در طول سالها دچار آسيب و سايش ميشود و خودش را در بلندمدت به شکل فرورفتگيهايي به خصوص در لبه دندانهاي جلويي فک پايين نشان خواهد داد. توصيه من به صاحبان اين شغل اين است که از دندانهاي خود به عنوان ابزار کار استفاده نکنند چون اين سايشها علاوه بر اينکه ظاهر دندانها را نازيبا ميکند، ميتواند باعث پوسيدگي و حتي حساسيت دندانهاي افراد شود.
در مورد نجارها هم به همين ترتيب است؟
بله. در اين شغل هم آسيب مکانيکي به دندانها وجود دارد. برخي از نجارها هنگام کوبيدن ميخ به وسايل چوبي عادت دارند ميخ را بين دندانهاي جلوييشان نگه دارند. ميخ يک قطعه فلزي است که در اثر تماس مداوم و ضربه زدن به دندانها، ميناي دندانها را ميشکند و يا سايش ميدهد.
اگر کسي در محيطي کار کند که دايم با خوراکيهاي شيرين سر و کار داشته باشد، آيا ممکن است دندانهايش زودتر پوسيده شوند؟
بله. اين خطري است که دندانهاي برخي از افراد را که در محيط شغلي خود با فرآوردههاي شيرين زياد سر و کار دارند، تهديد ميکند؛ مثلا قنادها و کارگران قناديها ممکن است بيش از ديگران پوسيدگي دنداني را تجربه کنند. چون در محيطي که اين افراد هر روز کار ميکنند، مواد قندي که يکي از اضلاع مثلث پوسيدگي دنداني هستند، زياد وجود دارند. اگر اين افراد عادت داشته باشند دايما اين خوراکيهاي شيرين را در محل کارشان بچشند، باعث ميشود که محيط حفره دهان دايما اسيدي شود. در محيط اسيدي، بافت معدني دندان، حل ميشود. بنابراين خيلي زود پوسيدگيهاي دنداني سر و کلهشان در دهان اين افراد پيدا ميشود. توصيه من به صاحبان اين مشاغل اين است که در صورت امکان از شيرينيها در طول فاصله کاريشان کمتر استفاده کنند و يا اگر عادت به چشيدن مواد شيريني و قندي دارند، بلافاصله پس از خوردن شيرينيها، دهانشان را بشويند و يا از آدامسهاي بدون قند استفاده کنند.
راست است که ميگويند کار در کارخانهها هم ميتواند باعث پوسيدگي دندانها شود؟
بله، در برخي از کارخانجات که کارگران با مواد شيميايي خاصي سر و کار دارند، اين مواد شيميايي خاص ميتوانند روي بافت دندانها موثر باشند. در اين شرايط استفاده از ماسکهاي ايمني و پوشاندن دهان و بيني با اين ماسکها ميتواند از تماس مداوم مواد با بافت دندانها پيشگيري کند. برخي از اين مواد شيميايي و بخارات آن حالت اسيدي دارند که تنفس مداوم اين بخارات و تماس آن با دندانها ميتواند باعث پوسيدگي دندانها شود.
آيا برعکس اين ماجرا هم وجود دارد؛ يعني آيا مشاغلي هستند که شانس پوسيدگي دندانهاي افراد را کاهش دهند؟
البته؛ در برخي از حرفهها که با سلامت افراد جامعه سر و کار دارند مثل پزشکان، پرستاران، دندانپزشکان و پرسنل بهداشتي و درماني، اين اتفاق شايد پيش بيايد. از آنجايي که شغل اين افراد با سلامت و بهداشت جامعه در ارتباط است و دايما در محيط حرفهاي خودشان آخرين نکات و دستاوردها درباره حفظ سلامتي و بهداشت، شنيده و خوانده ويا به مردم آموزش داده ميشود، نتايج مطالعات نشان داده است که اين اطلاعات در زندگي شخصي اين افراد هم موثر است و باعث ميشود اين گروه از افراد توجه بيشتري به حفظ سلامتي و بهداشت دهان و دندانهاي خودشان داشته باشند و يا در فواصل منظمتري براي چکاپ به دندانپزشکان مراجعه کنند.
پي نوشت ها :
*متخصص پروتزهاي دنداني
منبع:www.salamat.com
/ك