سخنراني دكتر منوچهر متكي در اجلاس سراسري اعضاي سازمان خلع سلاحهاي شيميايي
جمهوري اسلامي ايران معتقد است كه معاهدات بين المللي متشكل از يك سري تعهدات و حقوق است و همه اعضا، بدون در نظر گرفتن اندازه، جمعيت و قدرتشان، در زمينه حقوق و تكاليف، مساوي هستند. هيچ دولت يا گروهي از دولتها، فوق قانون نيستند. همه دول عضو يك معاهده بايد به تكاليف خود پايبند باشند و از حقوق خويش نيز بهره مند شوند.
به همين دليل است كه تهران همواره به حق خود در زمينه توسعه توانايي غني سازي هسته اي تأكيد مي كند. بياييد با هدف «صلح و عدالت براي همه »، بر اساس دستاورد هايمان در سازمان منع تسليحات شيميايي، دست به دست هم داده و جهان را از شر تسليحات كشتار جمعي نجات دهيم. بياييد دست از خودخواهي، تحميل، سوء استفاده و جنگ بردرايم و دنيا را براي نسل حاضر و آينده مكاني امن تر نماييم.
تهران عميقا بر اين باور است كه تسليحات شيميايي، ديگر نبايد به هيچ وجه مورد استفاده قرار بگيرند. مرتكبين چنين جناياتي نبايد بي مجازات بمانند و تأمين كنندگان اين سلاح غير انساني براي رژيم صدام نيز بايد به دست عدالت سپرده شوند.
پيمان منع سلاحهاي شيميايي،توافقي چند جانبه براي منع يك رده كامل از سلاحهاي كشتار جمعي است. مسلم است كه اين معاهده، يك جانبه گرايي را وراي سياست مبتني بر قدرت به پيش نمي برد. اين يك توافق غير تبعيض آميز است و دو طبقه دارها و ندارها را پديد نمي آورد. اين معاهده به واقع يك معاهده خلع سلاح و عدم اشاعه سلاحهاي كشتار جمعي است كه در آن يك برنامه زمانبندي شده براي امحاء سلاحها، پيش بيني شده است و البته همزمان، همكاري هاي بين المللي در زمينه تكنولوژي شيميايي را نيز ارتقا مي بخشد.
نيز امحاء سلاحهاي شيميايي هدف اصلي و اساسي معاهده بوده وهست. اين تعهد، يك توازن امنيتي را در اين معاهده ايجاد مي كند؛ لذا موفقيت واعتبار معاهده منع تسليحات شيميايي بر اساس ميزان تحقق اين تعهد ارزيابي و قضاوت مي شود.
تهران از روندكند امحاء تسليحات شيميايي با توجه به ضرب الاجلهاي مورد انتظار، احساس خطر مي كند. اگر بزرگ ترين دارندگان سلاحهاي شيميايي، مانند پروتكل كيوتو، اقدام به امحاء نكنند، چه بايد كرد؟
به نظر ما ضروري است كه با نزديك شدن به ضرب الاجل نهايي در سال 2012، روند امحاء تسليحات شيميايي تسريع شود.
تهران از همه كشورهاي داراي سلاح شيميايي، به ويژه از دارندگان اصلي مي خواهد از هر گونه تلاش براي رعايت ضرب الاجلهايي كه در معاهده براي امحاء كامل سلاحهايشان در نظر گرفته شده است؛ دريغ نورزند. بدون جهان شمولي پيمان منع سلاح شيميايي، كشورها نمي توانند نسبت به كاربرد اين سلاح توسط كشورهاي غير عضو مصون باشند.
اين مسئله در خاورميانه كه ميزان الحاق به اين معاهده پايين است، حساس تر است و با درك اهميت جهانشمولي كنوانسيون براي صلح وامنيت بين المللي، جمهوري اسلامي ايراني از حركتي جديد براي تقويت تلاشهاي دبيرخانه حمايت مي كند.
خطرناك ترين مورد منحصر به فرد، رژيم صهيونيستي است. اين رژيم با سلاحهاي كشتار جمعي خود از جمله سلاح شيميايي و هسته اي، به مهم ترين منشأ تهديد صلح و امنيت بين المللي و منطقه اي تبديل شده است.
بديهي است كه همه موارد كنوانسيون با هم مرتبطند و بر يكديگر تأثير مي گذارند. ماده 11 كنوانسيون در زمينه همكاري بين المللي نزد بسياري از دولتها يك انگيزه براي الحاق به معاهده بوده است.
در كنوانسيون تصريح شده است كه پيمان منع سلاح شيميايي نبايد به توسعه ي اقتصادي و تكنولوژيك دول عضو آسيب وارد كند وبايد تجارت شيميايي ميان اعضا براي اهداف صلح آميز را ارتقا دهد.
متأسفانه مقررات مندرج در اين ماده هنوز به طور كامل اجرا نشده است. يك عنصر اساسي در اجراي كامل معاهده، ارتقاي تجارت آزاد در زمينه كاربرد صلح آميز مواد شيميايي است.
توسل به هر گونه محدوديتهاي خودسرانه و ويژه در خصوص تبادل تكنولوژي مواد و تجهيزات براي اهداف صلح آميز ميان اعضا، مغاير با روح و مفاد كنوانسيون و غير قانوني و در راستاي ايجاد آپارتايد علمي و تكنولوژيك است. در خلال چند دهه گذشته، برخي تلاش كرده اند تا معاهدات بين المللي خلع سلاح و عدم اشاعه را مطابق ميل خودشان تعريف كنند. آنان خود را به عنوان صداي جامعه بين المللي و نگهبانان اين هنجارها معرفي مي كنند. يك جانبه گرايي،نگاه گزينشي، تبعيض و بي اثر كردن تعهدات بين المللي، بي شك اعتبار و يكپارچگي معاهدات بين المللي خلع سلاح و عدم اشاعه را خدشه دار خواهد كرد.
منبع:ماهنامه شاهد یاران، شماره 20