ب ـ گذرگاهها
نوار غزه از طريق 6گذرگاه با دنياي خارج در ارتباط است. گذرگاه رفح تنها گذرگاه بين نوار غزه و مصر است که کاملا در اختيار جمهوري عربي مصر قرار دارد. پنج گذرگاه ديگري که نوار غزه را با ساير اراضي فلسطيني مرتبط مي کند کاملا در اختيار اسرائيل قرار دارد.
گذرگاههاي نوار غزه عبارتند از:
1 ـ گذرگاه بيت حانون (ايريز):
اين گذرگاه در شمال غزه قرار دارد و به دروازه کارگران معروف است. کارگران غزه از اين دروازه به کرانه غربي و اسرائيل رفت وآمد مي کنند. همچنين اين گذرگاه مخصوص تردد تجار و شخصيت هاي مهم است. پس از وقايع غزه در ژوئن 2007 اسرائيل اين گذرگاه را به طور کامل بست و فقط براي کارکنان موسسات خارجي و برخي از نيازهاي اورژانسي و پزشکي، باز است.(1)
2 ـ گذرگاه ناحل عوز:
اين گذرگاه در شرق غزه قرار دارد و براي اسرائيل يک موقعيت نظامي محسوب مي شود که از آن به عنوان پايگاه سوخت و گازرساني به نوار غزه، استفاده مي کند. در اين گذرگاه انبارهايي از سوخت و گاز وجود دارد. که توسط لوله هايي به اسرائيل متصل مي شود. در حال طبيعي نوار غزه براي راه اندازي نيروگاههاي برق خود روزانه350هزار ليتر سولار، 120هزار ليتر بنزين، 350هزار ليتر سولار صنعتي نياز دارد.(2)
3 ـ گذرگاه المنطار(کارني):
اين گذرگاه در شرق غزه قرار دارد و به عنوان يک گذرگاه مهم تجاري مطرح است که غزه را با کرانه غربي، اسرائيل و دنياي خارج مرتبط مي کند. اين گذرگاه به مثابه شرياني حياتي براي شهروندان فلسطين قلمداد مي شود و ظرفيت عبور و مرور روزانه آن400کاميون است. پس از وقايع غزه اين گذرگاه کاملا بسته و صادرات کالا از آن ممنوع اعلان شد. در خصوص واردات نيز روزانه، ماشين هاي محدودي براي بردن آرد و علوفه حيوانات(3) اجازه تردد به داخل غزه را دارند.
4 ـ گذرگاه سوفا:
اين گذرگاه در جنوب غزه قرار دارد و به عنوان گذرگاهي براي ورود مصالح ساختماني شناخته شده است، ولي پس از محاصره غزه براي وارد کردن ملزومات انساني جايگزين المنطار شد از اين گذرگاه به طور نامنظم(4) استفاده شده است.
5 ـ گذرگاه کرم ابوسالم(شالوم):
گذرگاه کرم ابوسلام در جنوب نوار غزه قرار دارد و مخصوص ورود کالاهاي مصري از طريق اسرائيل است. در حال حاضر اين گذرگاه براي واردات کالاهاي مورد نياز مردم استفاده مي شود. براساس گزارش کميته مردمي مقابله با محاصره غزه، پس از تشديد محاصره به مدت 7 ماه تا اواسط ژوئن2007 اسرائيل اجازه داد که روزانه در حدود17کاميون از اين گذرگاه وارد غزه شود.(5)
6 ـ گذرگاه رفح:
اين گذرگاه در جنوب نوار غزه قرار دارد و تنها راه ارتباطي غزه با مصر است؛ از اينرو، براي تردد افراد به خارج از غزه استفاده مي شود. اگرچه گذرگاه رفح براي نقل و انتقال کالاها نيزمجهز است ولي به دليل مخالفت اسرائيل تاکنون براي اين کار استفاده نشده است.
پس از پيروزي جنبش حماس در انتخابات قانونگذاري فلسطين، اسرائيل مرتبا اين گذرگاه را مي بست و تردد درآن را ممنوع مي کرد. در پي وقايع غزه در2007/6/15اين گذرگاه بطور کامل بسته شد. اين امر باعث ايجاد تاخير در حرکت افراد مانع خروج بيماران براي ادامه معالجه، مانع خروج دانشجويان غزه براي ادامه تحصيل شان در خارج از منطقه، همچنين مانع ورود6هزار شهروند غزه اي شد که خارج از غزه بودند و برگشت آنان مصادف با شروع اين وقايع بود. با فرا رسيدن موسم حج اسرائيل از ورود و خروج2200حاجي به غزه ممانعت به عمل آورد؛(6)ازاين رو معضل غزه دوباره شروع شد.
7 ـ پيامد بستن گذرگاهها براي ورود مواد غذايي:
بستن گذرگاهها تاثير نامطبوع و خطرناکي بر وضعيت انساني و اقتصادي نوار غزه گذاشت، علي الخصوص وقتي که مواد غذايي را جز کالاهاي ممنوع الورود قرار دادند؛ به عنوان مثال، کميته ملي مقابله با محاصره اعلام کرد که براساس برآوردهاي برنامه جهاني غذا در دوره زماني2007/10/1الي 2007/11/4، واردات مواد غذايي و تجاري فقط 41% از نيازهاي مردم غزه را تامين کرده است. در اين برآورد به کمبود مواد غذايي اساسي مانند گندم، روغن نباتي، فرآورده هاي لبني و شير کودکان اشاره شده است. برنامه جهاني غذا به کاهش مخارج62% از خانواده ها و به کاهش اجمالي خريد مواد غذايي در ميان39/5% آنها اشاره مي کند. کاهش اجمالي خريد مواد غذايي شامل کاهش98% خريد گوشت و 86% خريد فرآورده هاي لبني است و اين در حالي است که کميته ملي مقابله با محاصره، در گزارشي مصرف روزانه نوار غزه را بيش از 867تن آرد، 153تن شکر، 110تن برنج،75تن روغن و 49تن حبوبات اعلام کرده است.(7)
براساس گزارش مرکز فلسطيني حقوق بشر در فاصله زماني2007/10/1 تا2007/11/10، نيروهاي اسرائيلي هرچند وقت يکبار مجوز ورود مواد غذايي و يکبار هم، به مدت 10روز اجازه تردد از گذرگاه المنطار(کارني) را براي ورود گندم، آرد و علوفه صادر کردند.(8)
از ديگر پيامدهاي بستن گذرگاه المنطار، کمبود شديد مواد غذايي، ناپديد شدن مقدار زيادي غذا، افزايش شديد قيمت کالاها و مواد غذايي مي باشد. براساس گزارش موسسه حقوق بشر الضمير، افزايش قيمت ها در طي شش ماه از اواسط ژوئن2007بين 30تا1000درصد است که نمونه اي از آن در جدول زيرآمده است.(9)
|
کالا
|
وزن / تعداد
|
قبل از بستن گذرگاه ها در 2007/6/15
|
پس از گذشت 6 ماه از بستن گذرگاه ها
|
|
قیمت به دلار*
|
قیمت به شیکل
|
قیمت به دلار
|
قیمت به شیکل
|
|
گوشت
|
یک کیلو
|
92/9
|
38
|
67/15
|
60
|
|
مرغ
|
یک کیلو
|
-
|
-
|
35/2
|
5/9
|
|
آرد
|
50 کیلو
|
50/23
|
90
|
25/35
|
135
|
|
شکر
|
50 کیلو
|
72/28
|
110
|
03/30
|
115
|
|
روغن زیتون
|
1 لیتر
|
96/4
|
19
|
48/5
|
21
|
|
چای معمولی
|
یک کیلو
|
70/4
|
18
|
79/6
|
26
|
|
باقلا
|
25 کیلو
|
85/22
|
5/87
|
64/32
|
125
|
|
نخود
|
یک کیلو
|
31/1
|
5
|
57/1
|
6
|
|
سیمان
|
50 کیلو
|
18/4
|
16
|
22/52
|
200
|
|
سیمان سفید
|
50 کیلو
|
44/10
|
40
|
50/70
|
270
|
|
گاز خانگی
|
یک کپسول (14 کیلویی)
|
-
|
-
|
-
|
-
|
|
بنزین
|
یک لیتر
|
34/1
|
13/15
|
57/1
|
6
|
|
سولار
|
یک لیتر
|
78/0
|
3
|
31/1
|
5
|
|
گازسفید
|
یک لیتر
|
78/0
|
3
|
31/1
|
5
|
|
سیگار
|
یک پاکت
|
31/1-61/2
|
5-10
|
92/3-83/7
|
15-30
|
|
توتون فرآوری شده
|
یک پاکت کوچک
|
52/0
|
2
|
01/6
|
23
|
پي نوشت ها :
1 ـ اللجنه الشعبيه لمواجهه الحصار، انظر:
http://www.freegaza.ps/index.php?scid=100&id432extra=news&type=40
2 ـ المصدر نفسه
3ـ المصدر نفسه
4ـ المصدر نفسه
5ـ المصدر نفسه
6ـ جريده السفير، بيروت.2008/1/25؛ والمرکز الفلسطيني لحقوق الانسان2007/12/13، انظر:
http://www.pchrgaza.org/files/clouse /arabic/repot5 07.htm
7ـ الايام،فلسطين2008/12/31
8ـ المرکز الفلسطيني لحقوق الانسان2007/11/12،انظر:
http://www.pchrgaza.org/files/clouse /arabic/repot4 07.htm
9ـ موسسه الضمير لحقوق الانسان، تقرير بشان سياسه دوله الاحتلال باغلاق قطاع غزه؛ انظر:
http://www.aldameer.org/report%20aldameer20082.doc
*يک دلار آمريکا معادل 3/83 شيکل است.
منبع:نشريه 15 خرداد شماره 19