سید قطب و اخوان المسلمین

نویسنده: علی احمدی



 
جمعیت اخوان المسلیمن یکی از جمعیتهای مبارز در سالهای 1309-1339 هـ.ش. بود که در بیشتر کشورهای عربی فعالیت می کرد و مقر اصلی آن در مصر قرار داشت. این جمعیت در ذی القعده ی سال 1347 هـ.ش. توسط حسن البناء (1324-1368 هـ.ق.) در شهر اسماعیلیه ی مصر پایه گذاری شد و فعالیت خود را در مدرسه التهذیب، با تعلیم قرآن، تجوید، حدیث، تفسیر و دیگر علوم اسلامی آغاز کرد.
حسن البناء در سال 1350 هـ.ق. رساله ای حاوی اهداف جمعیت اخوان المسلمین منتشر کرد و به عنوان دبیر کل جمعیت برگزیده شد. با گسترش فعالیت سیاسی و دینی جمعیت، تشکیلات آن از اسکندریه به قاهره منتقل گردید. در سال 1355 هـ.ق. چهارمین کنگره اخوان المسلمین مصر برگزار شد و در آن پادشاهی ملک فاروق تأیید شد. این تصمیم جمعیت، مورد انتقاد بسیاری قرار گرفته است.
در سال 1356 هـ.ق. در پنجمین کنگره اخوان المسلمین، تصمیمات مهمی گرفته شد که مهمترین آن ها عبارتند از: 1. آزادی وطن از سلطه بیگانه مخصوصاً انگلیس؛ 2. تشکیل حکومت اسلامی در مصر؛ 3. اصلاحات اجتماعی و اقتصادی؛ 4. مبارزه و مخالفت با استعمار؛ 5. طرفد اری از استقلال کشورهای اسلامی در هر نقطه ی جهان؛ 6. ضدیت با ملی گرایی و تلاش برای وحدت جهانی اسلام.
هنگام جنگ اعراب و اسرائیل در سال 1948 م جمعیت اخوان المسلمین از نظر سیاسی، مالی و نظامی به یاری فلسطینیان شتافت و بسیاری از اعضای آن در این جنگ شرکت کردند. پس از این وقایع، محبوبیت اخوان المسلمین در بین مسلمانان بشدت افرایش یافت ولی دربار مصر و استعمار انگلیس بشدت از آنان عصبانی و ناراحت شدند. لذا دولت نقراشی پاشا به فرمان ملک فاروق در صفر 1368 ق/ 1948م فرمان انحلال جمعیت اخوان المسلمین را صادر کرد و بسیاری از اعضای آن بازداشت شدند و اموال آن مصادره گردید.
پس از اندکی، نقراشی نخست وزیر مصر توسط یکی از اعضای اخوان المسلمین ترور و کشته شد. چندی بعد به تلافی این اقدام، حسن البناء در سال 1368 ق، به قتل رسید و حسن اسماعیل هضیبی به عنوان دبیر کل جمعیت انتخاب شد. اخوان المسلمین از کودتای افسران آزاد به رهبری جمال عبدالناصر در 1381 ق/ 1953 م حمایت کردند. پس از پیروزی کودتاچیان، و به قدرت رسیدن جمال عبدالناصر، وی فعالیت تمام احزاب و گروهها را جز جمعیت اخوان المسلمین ممنوع کرد. (1)
موقعی که سید قطب در آمریکا بود، حسن البناء به قتل رسید. وی می دید که نشریات آمریکایی به شدت از قتل حسن البناء ابراز خوشحالی می کنند و همچنین کمونیستها و صهیونیسم ها با اهداف اخوان المسلمین مخالفند؛ لذا همان جا تصمیم گرفت پس از بازگشت از آمریکا، به عضویت جمعیت درآید. سید قطب پس از بازگشت به مصر در سال 1320 هـ.ش. به طور رسمی به اخوان المسلمین پیوست؛ هر چند که قبل از این با اخوان رابطه ی دوستانه داشت. او آن چنان به اخوان المسلمین علاقه داشت که همیشه می گفت «من در سال 1951 م متولد شدم. «سید قطب پس از عضویت در ارگان جمعیت اخوان المسلمین، ابتدا عضو مکتب ارشاد و سپس به عنوان رئیس هیئت تحریریه نشریه جمعیت، منصوب شد.

پی نوشت ها :

1- دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج7، ص 271.

منبع: احمدی، علی، شهید سید قطب: آیت جهاد(طلایه داران تقریب 6)-مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معاونت فرهنگی- سوم، 1389 ه.ش.