طی قرنهای گذشته استعمارگران برای بیگانه كردن مسلمانان  از اسلام ،و خاموش كردن مساله ی ایمان و وجدان دینی در بین آحاد مردم اقدامات متعددي را انجام دادند.

آنان در طراحی نقشه‌های فتوحات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود به مانع عمده ای برخوردكردند و آن اعتقادات اسلامی ملت ها بود. زیرا اسلام مصداق كامل دینی بود كه حقیقتاً با حمله و یورش همه جانبه و تجاوزكارانه ی دولتهای استعماری به مناطق مختلف دنیا بویژه مناطق اسلامی مبارزه می كرد. استعمارگران درشبه قاره هند، كشورهای عربی و ایران و هرجا كه احساس و وجدان دینی در مردم بیداربود این حقیقت را تجربه كردند. لذا برای تثبیت و پیشبرد نقشه های خود درجهت ازبین بردن وجدان دینی و ایمان اسلامی در مردم برنامه ریزی كردند. جاذبه ی قهری علم وپیشرفتهای علمی كه اروپا به آن دست یافته بود موجب شد تا جوانانی كه برای تحصیل علم به اروپا و آمریكا رفتند هدف تبلیغات ضد اسلامی قرارگیرند. اولین پرورش یافته های غرب غالباً كسانی بودند كه بخاطر ضعف نفس و فقدان تبلیغات مؤثر دینی نسبت به دین احساس بیگانگی و عناد می كردند. لذا بنیان دانشگاهها بر بی اعتقادی و معارضه ی با دین گذاشته شد و در دانشگاهها نه تنها دین را ضعیف كردند بلكه برخی از اساتید غرب زده به معارضه ی با آن پرداختند.

امام راحل با آگاهی كامل نسبت به واقعیتهای تاریخی، راه حل مشكلات، بقاء استقلال و شعار نه شرقی و نه غربی در كشور را، در آمیخته شدن روشنفكران و تحصیلكردگان جدید، با دین و ایمان مذهبی و نیز آشناشدن روحانیون با پیشرفتهای علمی جهان و تجربه ی روشهای جدید ،می دانستند. شهيد مفتح از جمله افرادي بود كه توطئه استعمار در جدا نگاه داشتن دو قشر دانشگاهي و روحاني، از هم را با تمام وجود احساس كرده بود. وي در را تحقق بخشيدن به آرمان هاي بنيانگذار انقلاب اسلامي، ايجاد وحدت ميان اين دو قشر مهم جامعه را وجهه همت خود قرار داد. سخنراني‌هاي ايشان در مسجد دانشگاه در ترغيب نسل روشنفكر و تحصيل كرده به اسلام اثر بسزايي داشت. به مناسبت مجاهدت ایشان در راه تحقق وحدت ميان حوزه و دانشگاه، روز شهادت آيت الله مفتح روز وحدت حوزه و دانشگاه ناميده شد.

این روز را به همه دانشگاهیان و حوزویان تبریک گفته امید آن داریم هر دو نهاد در خدمت به اسلام و جامعه ی قرآنی موفق باشند

سید احمد سجادی

بسم الله الرحمن الرحیم

امسال را مقام معظم رهبری با تدبیری زیبا و در خور تجلیل به نام سال «جهاد اقتصادی» نام نهادندچرا که يكى‏از تكاليف همه ما ایرانیان، حفظ استقلال اقتصادى کشور غزیزمان ایران و پيشگيرى از هر گونه وابستگى به کشورهای بیگانه است كه مايه ذلت و سرشكستگى شود.

البته همه مردم دنیا به یکدیگر وابسته هستند ولی هیچ یک بر این امر راضی نیستند که این وابستگی به همراه ذلت و خواری باشد و یا به همراه واردات اجناس، فرهنگ کشورهای سلطه گر و استعمارگر نیز به صورت خصمانه وارد کشور آنها گردد.

جهاد اقتصادی، مبارزه ای است با همه جهانخواران و زراندوزان برای بالا بردن عزت، سرافرازی و استقلال.

امام خمينى (ره) مى‏فرمودند: «يكى از مسائل بسيار مهمى كه به عهده علما و فقها و روحانيت است، مقابله جدى با دو فرهنگ ظالمانه و منحط اقتصادى شرق و غرب و مبارزه با سياستهاى اقتصاد سرمايه دارى و اشتراكى در جامعه است......زراندوزان و سرمايه داران با ايجاد روابط گرم با جهانخواران، حق حيات و ابتكار عمل را از عامه مردم سلب كرده‏اند و با ايجاد مراكز انحصارى و چند مليتى عملا نبض اقتصاد جهان را در دست گرفته و همه راه‏هاى صدور و استخراج و توزيع و عرضه وتقاضا و حتى نرخ گذارى و بانكدارى را به خود منتهى نموده‏اند و با القاء تفكرات و تحقيقات خود ساخته، به توده‏هاى محروم باورانده‏اند كه بايد تحت نفوذ ما زندگى كرده و الا راهى براى ادامه حيات پابرهنه‏ها جز تن دادن به فقر باقى نمانده و اين مقتضاى خلقت و جامعه انسانى است كه اكثريت قريب به اتفاق گرسنگان در حسرت يك لقمه نان بسوزند و بميرند و گروهى اندك هم از پرخورى و اسراف و تعيش‏ها جانشان به لب آيد».( صحيفه امام، ج‏20، ص: 340)

لازمه جهاد اقتصادی، «اعتماد به نفس» و «فکر و اندیشه» و «همّت و تلاش» در راه کسب استقلال است.

مردم ایران نشان داده اند که در بسیاری از عرصه ها موفق بوده اند، در دفاع مقدس که جهادی همه جانبه بود ما توانستیم توان و ایمان خود را به جهانیان ثابت نماییم و امروز نیز من و تو، ما و شما باید با اعلام جهاد از سوی ولی امر مسلمین حضرت آیت الله خامنه ای در این جهاد شرکت کرده و هر یک به نوبه خود سهمی از این جهاد را به عهده گرفته به پیش رویم.

به راستی جایگاه من و تو در این جهاد کجاست؟ و من و تو چگونه می توانیم در این جهاد نقش آفرینی کنیم؟ 

  سید احمد سجادی

بسمه تعالی

یکی از سنت های ما ایرانیان آن است که با آغاز فعالیت دوباره موجودات و زنده شدن گیاهان و سرسبزی زمین ، شاد و خرسند شده و به دیدار یکدیگر شتافته و ایام را به هم تبریک می گویند .

آغاز زندگی طبیعت ، آغازی دیگر برای ماست و با زنده شدن گیاهان ، مردم ایران زندگی جدیدی را تجربه می کنند و با شکوفایی درختان ، درخت وجود ایران زمینان ، شکوفا می گردد و با شکفتن گل ذوق آنان گل باران می شود .

این سنت چون با طبیعت بیرونی همراه گشته ، طبیعتِ درونی انسان را شیفته کمال می گرداند یعنی فطرت انسانی که طالب کمالِ ربانی است با تجدید طبیعت بیرونی و کمال یافتن درختان ، گیاهان و جاری گشتن چشمه ساران با ایام همراه می گردد و از خداوندی که چنین انقلابی را در طبیعت به وجود آورده ، درخواست انقلابی در درون می نماید و می گوید        

یا محــــــــول الحــــــــول و الاحــــــــوال حـــــــول حالــــــنا الی احسن الحـــــــال

ای کسی که در همه چیز تحول بوجود می آوری ، حال ما را به سوی بهترین حالات متحول ساز و همانگونه که طبیعت بیرونی را زیبا نمودی طبیعت درون مرا زیبا گردان .

براستی اجابت این دعا در تمام ایام سال خواستگاه همه اهل فلاح است . چرا که والاتر و بالاتر از « بهترین حالات » چه حالی می تواند باشد یعنی در هر موقعیتی که هستم دعا می کنم بهتر از این حال برایم حاصل گردد .

« بهترین حال » می تواند در روش ها ، اندیشه ها ، کارها و ... صورت گیرد ، ولی به نظر بنده بهترین حال آن حالتی است که مورد رضایت خداوند و آنچه خالق متعال می پسندد باشد .

                       من از درمان و وصل و هــــــــــــــجران

                                                                       پسندم آنچــــــــــــــه را جانان پسندد   

با راسخون همراه بودن یعنی همیشه در راه تکامل گام گذاشتن و در راه رضای الهی قدم برداشتن ، چرا که آنان تکامل یافته الهی و همراهان با علم و کمال هستند .

در این ایام خجسته از خداوند می خواهیم در وجود ما تحول ایجاد نموده و به سوی احسن حالات به پیش رویم .

  سید احمد سجادی

 حکومت ديني

شعار اسلام در مکه، توحيد (دعوت به خداي يگانه و دور افکندن آيين بت‏پرستي) و نيز عبادتي مختصر بود. پس از آن که يثرب، پايگاه مسلمانان گرديد موقع آن رسيد که اسلام، دومين مرحله موجوديت خود را اعلام کند و در مدينه جنبه سياسي و اجتماعي اسلام نيز اندک اندک گسترش يابد.

در شهر مدینه الرسول اذان شعار نمازها گرديد، تبلیغ دین، جهاد با مشرکان در راس امور قرار گرفت و بیان احکام معاملات، پرداخت ماليات، اجراء حدود و ديگر حکم‏هاي شرعی، سياسي و اجتماعي آغاز شد و حکومتي براساس دين پديد آمد که قوام آن عدالت اجتماعي و در عين حال، نظر مردم محترم شمرده مي‏شد

در حکومتِ اسلام، پیامبر اکرم نقش اساسی ایفا نمود و اخلاق مدیریتی او باعث ترویج سریع اسلام و شیفتگی مردم به ایشان و اسلام گردید

در این مقال در پی آنیم برخی از ویژگی ها و اخلاق حکومتی آن فرستاده الهی را به صورت اختصاربیان نمائیم.

مهروَرزى در حكومت پیامبر

پیامبر اکرم دارای خُلقی عظیم و منشی کریم و اخلاق اجتماعی نیکو بود بگونه ای که مردم در اولین برخورد با ایشان شیفته اخلاق کریمانه او می شدند،  این روش در دوران حکومتی ایشان نه تنها کم رنگ نشد بلکه اصحاب شرمسار اخلاق آن نبی رحمت بودند در مبحث به پنج خصلت حکومتی حضرت اشاره می شود:

الف) محبت به اصحاب

پیامبر اکرم، با تكيه بر " محبّت"، ‏توانست از عهده تبلیغ دین و پیاده سازی اسلام برآيد و با نفوذ دادن پيام‏هاى سازنده الهى در عمق جان، انسان را متحوّل سازد و آنها را در راه رسيدن به مقصد اعلاى انسانيت و جامعه برتر توحيدى به حركت درآورد.

ب) پیوند برادری

بر پايه متون تاریخی‏، پيامبر صلى اللّه عليه و آله براى منسجم كردن هواداران خود، دو بار از طرح پيوند برادرى بهره گرفت: يك بار قبل از هجرت (در مكّه) و بار دوم، پس از هجرت به مدينه.

ج) حاکم رحمت

 پیامبر اکرم، حاکم رحیم و نظام حکومتی او حکومت رحمت بود لذا تمامی حاکمان و زمام دار را سفارش به رحم و مروت با مردم نموده و می فرمود:

لا يَزالُ الإِمامُ بِخَيرٍ ما إذَا استُرحِمَ رَحِمَ.

پيشوا تا زمانى كه از او رحم خواهند، رحم كند، پيوسته در خير است. 

د)ارتباط مستقيم با مردم‏

آن پيامبر رحمت سخن مستمندان را بدون هیچ واسته ای شنوا بود و به آنها رسیدگی کرده، می فرمود:

مَن وَلّاهُ اللّهُ عز و جل شَيئا من أمرِ المُسلِمينَ، فَاحتَجَبَ دونَ حاجَتِهِم وخَلَّتِهِم وفَقرِهِمُ، احتَجَبَ اللّهُ عَنهُ دونَ حاجَتِهِ وخَلَّتِهِ وفَقرِهِ.

هر كس خداوند عز و جل زمام امرى از امور مسلمانان را به دست او بسپارد و او مانع آن شود كه مردم، نيازها و گرفتارى‏ها و نادارى خود را به گوش او برسانند، خداوند، مانع آن مى‏شود كه حاجت و نياز و نادارى‏اش به درگاه او برسد.

هـ) اختصاص  زمانى به نيازمندان‏

امام حسين عليه السلام می فرمایند:

از پدرم درباره ورود پيامبر صلى اللّه عليه و آله [به خانه‏اش‏] پرسيدم. فرمود:" ورود او در اختيار خودش بود و هر زمان كه می خواست، وارد می‏شد، و چون به خانه‏اش مى‏رفت، اوقاتش را به سه بخش تقسيم مى‏كرد: يك بخش براى خدا [عبادت و نيايش‏]، يك بخش براى خانواده‏اش، و يك بخش براى خودش.

آن گاه، بخش مربوط به خودش را ميان خود و مردم، قسمت مى‏كرد و آن را از طريق خواص به توده مردم منتقل مى‏كرد  و چيزى را از آنان، دريغ نمى ورزيد. در قسمت مربوط به امّت نيز روش ايشان چنين بود كه اهل فضل را در انجمنش مقدّم مى‏داشت و به هر يك، به فراخور فضل و منزلت دينى‏اى كه داشت، زمانى را تخصيص مى‏داد. برخى از آنان، يك حاجت و كار داشتند، برخى دو حاجت و برخى چند حاجت. پس، آن طور كه صلاح ايشان و امّت بود، به خواسته‏هايشان رسيدگى مى‏كرد و در خور آنان، مطالبى را بيان مى‏داشت و مى‏فرمود:" حاضران به غايبان برسانند" و [مى‏فرمود:]" حاجت كسى را كه نمى‏تواند حاجتش را به من برساند، به من برسانيد؛ زيرا هر كس حاجت كسى را كه نمى‏تواند آن را به زمامدار برساند، به گوش او برسانَد، خداوند، گام‏هايش را در روز رستاخيز، استوار مى‏دارد".

نظارت بر عملکرد اصحاب

پس از بیعت اول مردمان یثرب و اعزام مصعب بن عمیر به عنوان مبلغ به آن شهر، هفتاد و پنج  نفر از انصار در موسم حج در ذي حجه سال سيزدهم بعثت به مکه رفتند و «بيعت دوم عقبه» به انجام رسيد.

چون بيعت اين جمع به انجام رسيد، رسول خدا صلي الله عليه و آله گفت:

خرجوا الي منکم اثني عشر نقيباً ليکونوا علي قومهم بما فيهم.

«دوازده نفر نقيب از ميان خود برگزينيد تا مسئول و مراقب آنچه در ميان قومشان مي گذرد باشند.».

و دوازده نفر نقيب برگزيده شدند و رسول خدا به دوازده نفر نقيب انتخاب شده گفت:

أنتم علي قومکم بما فيهم کفلاء ککفالة الحواريين لعيسي بن مريم و أنا کفيل علي قومي يعني المسلمين.

 چنان که حواريون براي عيسي ضامن قوم خود بودند، شما هم عهده دار هر پيشامدي هستيد که در ميان قوم شما روي مي دهد و من خود کفيل مسلمانانم.  .

به كار گماشتن برترين‏ها

آن حضرت هیچگاه افراد تشنه رياست‏را به كار نگماشت ابو موسى می گوید من و دو نفر ديگر از قومم خدمت پيامبر صلى اللّه عليه و آله رسيديم. يكى از آن دو گفت: اى پيامبر خدا! مرا امير قرار ده.

آن ديگرى نيز چنين درخواستى كرد.

پيامبر صلى اللّه عليه و آله فرمود:  إنّا لا نُوَلّي هذا مَن سَأَلَهُ، ولا مَن حَرَصَ عَلَيهِ.

 " ما اين كار را به كسى كه آن را درخواست يا آزمند بر آن باشد، نمى‏سپاريم". 

تدبير و عدالت آن حضرت‏

تدبير قوي و حکمت‏آميز و همه جانبه‏اي که در خلال تاريخ حکومت پيامبرصلي الله عليه وآله مشاهده مي‏شود، حيرت‏آور است.

وقتي که در جنگ بني‏قريظه، مردهاي خائن آن قبيله به قتل رسيدند و بقيه اسير شدند و اموال و ثروت بني‏قريظه را آوردند، چند نفر از امّهات مومنين - همانند زينب بنت جحش، عايشه و حفصه - به پيامبرصلي الله عليه وآله عرض کردند که: يا رسول الله! اين همه طلا و اين همه ثروت از يهود به دست آمده است، انتظار داريم که مقداري از آن را در اختيار ما بگذاري!

پيامبر اکرم‏صلي الله عليه وآله با اين‏که به آن‏ها محبت داشت و نسبت به آن‏ها بسيار خوش رفتار بود، ولي حاضر نشد به خواسته آن‏ها عمل کند.

پيامبر فرمود: اگر مي‏خواهيد با من زندگي کنيد، زندگي زاهدانه است. تخطّي از قانون ممکن نيست.

بعد که زياد اصرار کردند، پيامبرصلي الله عليه وآله با آن‏ها حالت کناره‏گيري به خود گرفت؛ يک ماه از زنان خودش دوري کرد که از او چنان توقعي کردند.

سازش ‏ناپذير

پيامبر صلي الله عليه وآله در طول بيست و سه سال نبوت و رسالت، هيچ‏گاه بر سر اصول و مباني دين و بر سر اجراي احکام با هيچ کس سازش و مداهنه نکرد.

پس از غزوه تبوک در سال نهم نمايندگان قبيله هوازن براي پذيرش اسلام، اظهار تمايل نمودند، ولکن شروطي را نيز ذکر کردند که از جمله آن معافيت از حکم «نماز» بوده است. اما پيامبر با قاطعيت و بدون هيچ تساهل و سازشکاري به آنان فرمود «لاخير في دينٍ لاصلاه معه»؛ ديني که در نماز نباشد ارزش و سودي ندارد.

سرسخت در اجراي حدود الهي

پيامبرصلي الله عليه وآله، در اجراي حدود الهي ذره‏اي تسامح و معامله نمي‏کردند، زيرا جرم‏هايي که به هتک حرمت خانواده و اجتماع و آبروي انسان‏ها، هتک عفت عمومي، اختلال در نظام اجتماعي، سُست شدن مباني اعتقادي مردم و.... مي‏انجامد، از موضوعاتي است که نمي‏توان به سادگي از کنار آن‏ها عبور کرد.

پيامبر اکرم‏صلي الله عليه وآله ضمن تشريع و قانون‏گذاري وحياني اين احکام، خود نيز از مجريان سرسخت اين فرامين الهي بود و هيچ‏گاه بر سر اين احکام نوراني، نرمش به خرج نداد و در حدود و قوانين الهي، فاطمه مخزومي با فاطمه محمّدي براي اجراي احکام در دادگاه عدل نبوي يکسان بودند.

وفادار به عهد و پيمان

از ديگر خُلقيّات حکومتي او، اين بود که عهد نگهدار بود. هيچ وقت عهد شکني نکرد. قريش با او عهد شکني کردند، امّا او نکرد؛ يهود بارها عهد شکني کردند، امّا او نکرد.

رازدار

او رازدار بود. وقتي براي فتح مکه حرکت مي‏کرد، هيچ کس نفهميد پيامبر کجا مي‏خواهد برود. همه لشکر را بسيج کرد و گفت: بيرون برويم.گفتند: کجا؟ فرمود: بعد معلوم خواهد شد. به هيچ کس اجازه نداد که بفهمد او دارد به سمت مکه مي‏رود، کاري کرد که تا نزديک مکه، قريش هنوز خبر نداشتند که پيامبرصلي الله عليه وآله دارد به مکه مي‏آيد!

تشويق به مشورت‏

مشورت در اسلام از اهمیت بسیاری برخوردار است. بنابر آنچه در سیره پیامبر آمده در موارد بسیاری آن حضرت با اصحاب مشورت کرده و طبق نظر آنها عمل می کردند و می فرمود:

الحَزمُ أن تَستَشِيرَ ذا الرَّأيِ وتُطِيعَ أمرَهُ.

 دور انديشى، آن است كه با صاحبْ‏نظر، مشورت كنى و نظر او را به كار بندى. 



سيد احمد سجادی