محقق.
تولد: 1288، تبریز.
درگذشت: تیر 1365.
محمد مشیرى از خاندان میرزا جعفرخان مشیرالدوله بود. وى فارغ‏التحصیل دوره‏ى پنجم دانشسراى پسران سال تحصیلى 1319 -1318 است. دوران خدمت دولتى مشیرى به مناسبت تحصیل در مدرسه‏ى نظام در ارتش گذشت، ولى چندى بعد، پیش از سال 1323 از ارتش كناره گرفت. بنگاه آذر به همت او شكل گرفت و آثارى را منتشر مى‏ساخت. اما دوره‏ى كار بنگاه آذر دوام چندانى نداشت. با پیشامدهاى سیاسى آذربایجان، براى مدت كوتاهى زندانى شد. سرانجام به همراه گروهى از افراد دیگر به كشورهاى اروپاى شرقى رفت و چون بازگشت، حوادث بیست و هشتم مرداد 1332 پیش آمد و دگر بار زندانى شد.
بعدها به پرورش ماهى قزل‏آلا روى آورد و در كنار آن به كشاورزى و پرورش زنبور عسل هم پرداخت. سپس فروشگاهى به نام «آب و خاك» براى خرید و فروش تخم گیاهان و كود و اسباب كشاورزى باز كرد. در همین دوره رساله‏هاى عملى و آموزشى ساده‏اى در زمینه سبزى‏كارى، باغچه‏دارى، پرورش گل، پروش مركبات، گاودارى، مرغدارى، نگهدارى از زنبور عسل، پرندگان و سگ و گربه، تألیف و نشر كرد. رساله‏هاى او در مباحث كشاورزى و پرندگان عبارت است از: مرغدارى، روش انتخاب بهترین مرغان تخم‏گذار، بوقلمون، جوجه‏ى یك روزه، مرغ و خروس، طوطى، قرقاول، قو، مرغ عشق، قنارى، كبوتر، كلكسیون پرندگان، گربه، سگ (چهارده رساله‏ى مجزا)؛ كاكتوس؛ نیلوفر آبى؛ تغذیه و زندگى؛ گلایل و گل مریم؛ شمعدانى؛ میخك؛ رز و گل سرخ و نسترن (هفت رساله‏ى مجزا)؛ پرورش زنبور عسل؛ پرورش درختان میوه؛ روش نوین سبزى‏كارى (تهران، 1342)؛ سبزى كارى (چهار رساله‏ى مجزا).
كتاب‏هاى او در زمینه‏ى تاریخ و ادب به شرح زیر است: كبریت، قوطى كبریت و برچسب آن در جهان و ایران از اختراع تا امروز (1344)؛ ارشاد الزراعه (تألیف قاسم بن یوسف هروى، 1346)؛ شرح مأموریت آجودانباشى (حسین‏خان نظام‏الدوله، در سفارت‏هاى اروپا به انضمام سفرنامه‏ى او نوشته‏ى عبدالفتاح گرمرودى، 1347)؛ رساله‏ى تحقیقات سرحدیه‏ى میرزا جعفرخان مشیرالدوله (1348)؛ رستم‏التواریخ (تألیف محمدهاشم آصف رستم‏الحكماء 1348)؛ صدرالتواریخ (تألیف محمدحسن‏خان اعتمادالسلطنه، 1349)؛ راهنماى گردآورى سكه (1351)؛ سكه‏هاى شاه اسماعیل اول (1351)؛ كتاب‏شناسى سكه‏ها و مهرها و طغراهاى پادشاهان ایران (1352)؛ آلبوم سكه‏ها و نشان‏ها و مهرهاى پادشاهان ایران (تألیف رابینو به زبان فرانسوى، 1353)؛ سكه‏هاى آقا محمدخان قاجار و پدرش محمدحسن‏خان قاجار (1353)؛ راهنماى خواندن انواع خطوط كوفى (1354)؛ نشان‏ها و مدال‏هاى ایران از آغاز سلطنت قاجاریه تا امروز (1354)؛ سكه و نشان دوران پهلوى (1354)؛ سفرنامه‏ى ابراهیم صحافباشى تهرانى (1357)؛ دیوان البسه از نظام‏الدین محمود قارى یزدى (تجدید چاپ افست از روى چاپ میرزا جبیب اصفهانى).