قصص قرآنى جهت پند و درس از حوادث گذشته بوده و در هر مورد كاملًا متناسب با آيات مطرح شده آن سوره است. البته درك اين ارتباط به جهت محتواى عميق و اسرار و رموز قرآن، جز با مطالعه و بررسى فراوان به دست نمى‏آيد. اما دليل بيان سرگذشت بنى‏اسرائيل و حوادث تاريخى آن، در موارد متعددى از آيات قرآن، اين است كه: اولًا براى بنى‏اسرائيل- كه همان فرزندان يعقوب‏عليه
السلام هستند پيامبران بسيارى مبعوث شده‏اند همانند يعقوب، يوسف، موسى و عيسى‏عليه السلام و بنابراين پيامبران زيادى در بين آنان مبعوث گشته و حوادث زيادى در تاريخ آنها به وقوع پيوسته است. ثانياً شباهت حوادث و تحولات پيش آمده براى بنى‏اسرائيل با امت اسلام است. در روايات آمده است: هر آنچه بر بنى‏اسرائيل گذشت و براى آنان پيش آمد، دقيقاً براى مسلمانان نيز پيش خواهد آمد. بنابراين، ذكر تاريخ بنى‏اسرائيل در موارد متعدد، بدون حكمت و جهت نيست. افزون بر آن تكرار داستان بنى‏اسرائيل در سوره‏هاى مكى و مدنى متفاوت است. در سوره‏هاى مكى، تأكيد بيشتر بر روى برخورد موسى‏عليه السلام با فرعون و اطرافيان او است اما در سوره‏هاى مدنى، عموماً از رابطه موسى‏عليه السلام با بنى‏اسرائيل و مشكلات اجتماعى و سياسى آنان صحبت شده است بنابراين تكرار آيات و برخى از داستان‏ها، بجا بوده و داراى حكمت خاصى است(1). در پايان گفتنى است قوم بنى‏اسرائيل نمادى از يك جامعه بشرى است كه بهانه‏جويى، نافرمانى، راحت‏طلبى و را به نمايش گذاشته و داستان آنها عبرت‏آموز است. از اين رو سرگذشت بنى‏اسرائيل، نماد اتمام حجت بر بشريت است.
پى‏نوشت‏
(1) ر. ك: محمد هادى معرفت، تلخيص التمهيد، ج 2، ص 235، مؤسسه نشر اسلامى.