يك تفاوت اصيل درميان قوانين الهى و قوانين بشرى اين است كه قوانين الهى دو بعدى است و قوانين بشرى يك بعدى. قوانين بشرى به نظام روحى و تكامل معنوى فرد كارى ندارد. وقتى كه يك دولت برا ى مصالح كشور، اقدام به وضع ماليات مى‏كند، هدفش فقط بدست آوردن پول و تأمين هزينة كشور است. دولت نظرى ندارد كه پرداخت كنندة ماليات چه نيتى دارد؟
آيا با طيب خاطر و رضايت و از روى علاقمندى به دولت يا كشور ماليات مى‏دهد يا از روى ترس؟
هدف دولت تنها پول گرفتن است، حتى اگر پرداخت كننده در دلش فحش هم بدهد باز هم منظور دولت عملى شده است.
همچنين وقتى كه براى دفاع از كشور، سربازانى را به زير پرچم احضار مى‏كند به نيت سربازان كارى ندارد او مى‏خواهد سرباز در ميدان جنگ با دشمن نبرد كند براى دولت تفاوتى ندارد كه سرباز با رضا و ميل بجنگد يا از روى ترس از مسلسلى كه پشت سرش قرار دارد، نبردش خودنمايى باشد، به انگيزة حماسه‏ها و تعصّبهاى احمقانه باشد، يا از براى دفاع از حق و حقيقت؟
ولى در قوانين الهى چنين نيست در اين قوانين، ماليات و سربازى بطور مطلق خواسته نشده است، بلكه توأم با نيت خالص و قصد قربت خواسته شده است. اسلام عمل با روح مى‏خواهد نه عمل بى‏روح. لهذا اگر مسلمانى زكات خود را بدهد ولى شائبة ريا در آن باشد پذيرفته نيست اگر به جهاد برود ولى براى خودنمايى باشد، قبول نيست. قانون الهى مى‏گويد سرباز اجبارى به درد من نمى‏خورد، من سربازى مى‏خواهم كه روحاً سرباز باشد، سربازى مى‏خواهم كه نداى: «انَّ الله اشترى من المومنين انفسهم و اموالهم بانَّ لهم الجنَّة»(1) را پذيرفته باشد و صميمانه به آن لبّيك بگويد.
پى‏نوشت‏
(1) توبه/ 111
مجموعه آثار شهيد مطهرى ج 1 ج عدل الهى، شهيد مطهرى