«مكر» به معناى تدبير و چاره انديشى در كارهاى خوب يا بد مى باشد. و به همين جهت در قرآن نيز همراه با وصف «السَّيئى» بكار رفته است.
مكر الهى:
آيات متعددى كه «مكر» را به خدا نسبت مى دهند، منظورشان تدبير كلّى خداست. چون او مالك تدبير است، و هيچ تدبيرى از دايره ى تدبير او خارج نمى باشد. لذا خداوند تبارك و تعالى فوق هر تدبير كننده ى است كه: «الله خير الماكرين» و خداوند تبارك و تعالى مى فرمايند: «پيش از آنان نيز كسانى طرح ها و نقشه ها كشيدند؛ ولى تمام طرح ها و نقشه ها از آن خداست؛ او از كار هر كس آگاه است؛ و به زودى كفّار مى دانند سرانجام نيك در سراى ديگر از آن كيست» اين آيه صراحت دارد كه تدبير كلّى مال خداست و تدبير ديگران در مقابل تدبير خدا كارى از پيش نمى برد.
جواب تفصيلى:
معناى مكر: «مكر» در لغت به معناى تدبير است. اعمّ از آنكه اصل تدبير خوب باشد يا بد، و يا اين تدبير در كار بد باشد و يا در كار خوب. گرچه بعضى مكر را به فريب دادن معنا كرده اند و چنانچه به خدا نسبت داده شود به معناى پاداش و كيفر نيرنگ و فريب مى باشد.
مى خواستند حضرت رسول (صلى الله عليه وآله) را بكشند يا زندانى كنند و مراد از «يمكر الله» همان تدبير خداوند است كه آن حضرت را مأمور به هجرت نمود. و همين كه مى بينيم كلمه ى «مكر» همراه با وصف «السَّيئّى» در قرآن بكار رفته دليل بر آن است كه «مكر» گاهى بد و گاهى خوب است. بنابراين، آيات متعددى كه آيه ى شريفه سوره رعد) 74 (صريحاً دلالت دارد بر اينكه تدبير كلّى مال خداست و تدبير ديگران در مقابل تدبير خدا هيچ است و كارى از پيش نمى تواند ببرد.
پرسمان