در این که پیامبران(علیهم السلام) از نظر مقام و رتبه درجات مختلفی داشته‏اند شکی نیست، خداوند در قرآن کریم نیز به این مطلب تصریح کرده و می‏فرماید:
«وَ رَبُّکَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِی السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ وَ لَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِیِّینَ عَلی‏ بَعْضٍ وَ آتَیْنا داوُودَ زَبُورًا»[1]
«پروردگار تو، از حال همه کسانی که در آسمانها و زمین هستند، آگاهتر است؛ و (اگر تو را بر دیگران برتری دادیم، به خاطر شایستگی توست،) ما بعضی از پیامبران را بر بعضی دیگر برتری دادیم؛ و به داوود، زبور بخشیدیم.»
و یا در سوره بقره می‏فرماید:
«تِلْک الرُّسلُ فَضلْنَا بَعْضهُمْ عَلی بَعْضٍ مِّنْهُم مَّن کلَّمَ اللَّهُ وَ رَفَعَ بَعْضهُمْ دَرَجَتٍ......».[2]
«بعضی از آن رسولان را بر بعضی دیگر برتری دادیم؛ برخی از آنها، خدا با او سخن می‏گفت؛ و بعضی را درجاتی برتر داد؛»
اما دلایل برتری پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) بر سایر پیامبران عبارتند از:
1. هر پیغمبری ، مبعوث بر امت خود بود ولی آن جناب مبعوث بر تمامی خلق اولین و آخرین است، هم چنان که خدای تعالی فرمود:
«وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاّ کَافَّةً لِلنّاسِ بَشیرًا وَ نَذیرًا وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمُونَ»[3]
«و ما تو را جز برای همه مردم نفرستادیم تا (آنها را به پاداش های الهی) بشارت دهی و (از عذاب او) بترسانی؛ ولی بیشتر مردم نمی‏دانند!»
2.خدای تعالی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) را به حکم آیه شریفه:
«و ما أَرْسَلْناکَ إِلاّ رَحْمَةً لِلْعالَمینَ»[4]
«ما تو را جز برای رحمت جهانیان نفرستادیم»رحمت برای همه عالم دانسته است.
3. خداوند متعال، پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) را خاتم نبوت دانسته و فرموده:
« ما کانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِکُمْ وَ لکِنْ رَسُولَ اللّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیِّینَ وَ کانَ اللّهُ بِکُلّ‏ِ شَیْ‏ءٍ عَلیمًا»[5]
«محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) پدر هیچ یک از مردان شما نبوده و نیست؛ ولی رسول خدا و ختم‏کننده و آخرین پیامبران است؛ و خداوند به همه چیز آگاه است!»
4. خدواند متعال به پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) کتابی داده که ما فوق تمامی کتب آسمانی و بیانگر هر چیز و کتابی است که از تحریف مبطلین محفوظش داشته، و معجزه‏ای یافته است که تا آخرین روز دنیا اعجازش باقی است، همچنان که فرمود:
«وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الْکِتابَ بِالْحَقّ‏ِ مُصَدِّقًا لِما بَیْنَ یَدَیْهِ مِنَ الْکِتابِ وَ مُهَیْمِنًا عَلَیْهِ فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمّا جاءَکَ مِنَ الْحَقّ‏ِ لِکُلٍّ جَعَلْنا مِنْکُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجًا وَ لَوْ شاءَ اللّهُ لَجَعَلَکُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لکِنْ لِیَبْلُوَکُمْ فی ما آتاکُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَیْراتِ إِلَی اللّهِ مَرْجِعُکُمْ جَمیعًا فَیُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ فیهِ تَخْتَلِفُونَ»[6]
«و این کتاب ( قرآن) را به حق بر تو نازل کردیم، در حالی که کتب پیشین را تصدیق می‏کند، و حافظ و نگاهبان آنهاست؛ پس بر طبق احکامی که خدا نازل کرده، در میان آنها حکم کن! از هوی و هوسهای آنان پیروی نکن! و از احکام الهی، روی مگردان! ما برای هر کدام از شما، آیین و طریقه روشنی قرار دادیم؛ و اگر خدا می‏خواست، همه شما را امت واحدی قرارمی‏داد؛ ولی خدا می‏خواهد شما را در آنچه به شما بخشیده بیازماید؛ (و استعدادهای مختلف شما را پرورش دهد). پس در نیکی ها بر یکدیگر سبقت جویید! بازگشت همه شما، به سوی خداست؛ سپس از آنچه در آن اختلاف می‏کردید؛ به شما خبر خواهد داد.»
و نیز فرموده:
«وَ یَوْمَ نَبْعَثُ فی کُلّ‏ِ أُمَّةٍ شَهیدًا عَلَیْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِکَ شَهیدًا عَلی‏ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیانًا لِکُلّ‏ِ شَیْ‏ءٍ وَ هُدًی وَ رَحْمَةً وَ بُشْری‏ لِلْمُسْلِمینَ»[7]
«)به یاد آورید) روزی را که از هر امتی، گواهی از خودشان بر آنها برمی‏انگیزیم؛ و تو را گواه بر آنان قرارمی‏دهیم! و ما این کتاب را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز، و مایه هدایت و رحمت و بشارت برای مسلمانان است!»
و نیز فرموده :
«إِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنّا لَهُ لَحافِظُونَ»[8]
«ما قرآن را نازل کردیم؛ و ما بطور قطع نگهدار آنیم!»
و نیز فرموده:
«قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ اْلإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلی‏ أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهیرًا»[9]
« بگو:»اگر انسانها و پریان (جن و انس) اتفاق کنند که همانند این قرآن را بیاورند، همانند آن را نخواهند آورد؛ هر چند یکدیگر را (در این کار) کمک کنند.»
5. خداوند متعال آن حضرت را به دینی اختصاص داد که قیم است ، یعنی از عهده تامین تمامی مصالح دنیا و آخرت بشر بر می‏آید ، همچنان که فرمود :
«فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنیفًا فِطْرَتَ اللّهِ الَّتی فَطَرَ النّاسَ عَلَیْها لا تَبْدیلَ لِخَلْقِ اللّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمُونَ».[10]
«پس روی خود را متوجّه آیین خالص پروردگار کن! این فطرتی است که خداوند،انسانها را بر آن آفریده؛ دگرگونی در آفرینش الهی نیست؛ این است آیین استوار؛ ولی اکثر مردم نمی‏دانند»
پی نوشتها:
[1]سوره اسراء، آیه 55
[2] سوره بقره،آیه 253.
[3] سوره سبا،آیه28.
[4]سوره انبیَاء، آِیه 107.
[5] سوره احزاب، آیه 40.
[6] سوره مائده، آیه 48.
[7]سوره نحل، آیه 89
[8] سوره حِجْر، آیه 9.
[9] سوره اسرَاء، آیه 88.
[10] سورهُ روم، آیه 30 .