ظاهرا سؤال شما در مورد آیه 68 سوره انعام است، که می فرماید:
"هر وقت کسانی را که آیات ما را استهزاء می کنند مشاهده نمائی از آنها روی بگردان تا به سخن دیگری بپردازند و اگر شیطان از یاد تو ببرد، به محض توجه پیدا کردن با (این) جمعیت ستمگر منشین."
در پاسخ به سؤالتان، که چگونه یک معصوم مانند پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) توسط شیطان فریفته می شود، می توان گفت که روی سخن در آیه گر چه به پیامبر است اما در حقیقت منظور پیروان او هستند که اگر گرفتار فراموشکاری شدند و در جلسات آمیخته به گناه کفار شرکت کردند به محض اینکه متوجه شوند باید از آنجا برخیزند و بیرون روند، و نظیر این بحث در گفتگوهای روزانه ما و در ادبیات و زبانهای مختلف دیده می شود که انسان روی سخن را به کسی می کند اما هدفش این است که دیگران بشنوند.[1] مطابق ضرب المثل معروف "به در می گویند تا دیوار بشنود."
شاهدش: یکی، اینکه آیه ی بعد که ادامه همین بحث است، کلام را متوجه انسانهای با تقوی از این امت نموده است که گناهی بر انسانهای با تقوی بخاطر عمل اهل عصیان بار نمی شود.
و شاهد بهتر اینکه در آیه 140 سوره نساء آمده است: "و (خداوند این حکم را) در قرآن بر شما نازل کرد. که هر گاه بشنوید افرادی آیات خدا را انکار و استهراء می کنند، با آنها ننشینید تا به سخن دیگری بپردازند؛ و گرنه، شما هم مثل آنان خواهید بود. خداوند، منافقان و کافران را همگی در دوزخ جمع می کند.[2]
حال با توجه به این که سوره انعام مکی است و سوره نسا مدنی است، پس منظور از حکم و دستور، که در سوره نساء می فرماید: بر شما نازل کردیم همان دستوری است که در همین سوره انعام آمده است؛ چون غیر از این آیه دیگری به این مضمون نداریم پس آیه 140 سوره نساء نیز بیان می کند که منظور در آیه 68 سوره انعام مومنین می باشد هر چند ظاهر خطاب متوجه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) است.[3]
برای آگاهی بیشتر از نظرات مفسرین، مراجعه کنید به کتاب:
مراجعات فی عصمة الانبیاء من منظور القرآنی، عبدالسلام زین العابدین. ص 405-456.
پی نوشتها:
[1]-تفسیر نمونه، ج 5 ص 289-290.
[2]ترجمه قرآن، آیت الله مکارم شیرازی.
[3]تفسیر المیزان، ج 7، ص 141-140