در مورد این آیه سوره شوری که می¬فرماید: *وَ کَذَالِکَ أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ قُرْءَانًا عَرَبِیًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَی‏ وَ مَنْ حَوْلهََا وَ تُنذِرَ یَوْمَ الجَْمْعِ لَا رَیْبَ فِیهِ فَرِیقٌ فیِ الجَْنَّةِ وَ فَرِیقٌ فیِ السَّعِیرِ*[1]« و این گونه قرآنی عربی [فصیح و گویا] را بر تو وحی کردیم تا «أمّ القری» [مکّه‏] و مردم پیرامون آن را انذار کنی و آنها را از روزی که همه خلایق در آن روز جمع می‏شوند و شکّ و تردید در آن نیست بترسانی گروهی در بهشتند و گروهی در آتش سوزان! »
و آیات نظیر آن چند نظریه مطرح است:
1ـ منظور از عربی، زبان عربی نیست بلکه معنای لغوی عربی است که بمعنای وضوح و روشن است .
2ـ منظور، زبان عربی است و منظور از اطراف، شهرهای عربی اطراف مکه است ولی چون مراحل دعوت اسلام تدریجی بوده اول از *وَ أَنْذِرْ عَشیرَتَکَ الْأَقْرَبینَ*[2]«و خویشاوندان نزدیکت را انذار کن!» تا در نهایت به *..وَ أُوحِیَ إِلیَ‏َّ هَاذَا الْقُرْءَانُ لِأُنذِرَکُم بِهِ وَ مَن بَلَغَ..*[3]« این قرآن بر من وحی شده، تا شما و تمام کسانی را که این قرآن به آنها می‏رسد، بیم دهم (و از مخالفت فرمان خدا بترسانم).» و نیز آیه شریفه *إِنْ هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِّلْعَالَمِینَ*[4]«این (قرآن) تذکّری برای همه جهانیان است» می¬رسد.
3ـ منظور از عربی، زبان عربی است ولی منظور از اطراف مکه تمام اقوام بشری است.[5]
پی نوشتها:
[1]- سوره شوری آیه 7.
[2]- سوره الشعراء آیه 214.
[3]- سوره انعام آیه 19 * قُلْ أَیُّ شیَ‏ْءٍ أَکْبرَُ شهََادَةً قُلِ اللَّهُ شهَِیدُ بَیْنیِ وَ بَیْنَکُمْ وَ أُوحِیَ إِلیَ‏َّ هَاذَا الْقُرْءَانُ لِأُنذِرَکُم بِهِ وَ مَن بَلَغَ أَ ئنَّکُمْ لَتَشهَْدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ ءَالِهَةً أُخْرَی‏ قُل لَّا أَشهَْدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَاهٌ وَاحِدٌ وَ إِنَّنیِ بَرِی‏ءٌ ممَِّّا تُشْرِکُونَ * بگو: «بالاترین گواهی، گواهی کیست؟» (و خودت پاسخ بده و) بگو: «خداوند، گواه میان من و شماست و (بهترین دلیل آن این است که) این قرآن بر من وحی شده، تا شما و تمام کسانی را که این قرآن به آنها می‏رسد، بیم دهم (و از مخالفت فرمان خدا بترسانم). آیا براستی شما گواهی می‏دهید که معبودان دیگری با خداست؟!» بگو: «من هرگز چنین گواهی نمی‏دهم». بگو: «اوست تنها معبود یگانه و من از آنچه برای او شریک قرار می‏دهید، بیزارم!»
[4]- سوره ص آیه 87.
[5]- تفسیر المیزان ج 18.