همه جامعه شناسان و متکلمین وجود نظام و حکومت را برای حفظ اجتماع ضروری دانسته و عدم آن را موجب هرج و مرج می دانند ابن خلدون می گوید: قوانین سیاسی که کافه اجتماع آن را قبول کرده و از احکام آن پیروی می کنند و هر گاه دولتی از این سیاست خالی باشد از اداره آن جامعه باز خواهد ماند.[1]
1- ابن حزم می گوید: این یعنی وجود نظام یک امر بدیهی و روشنی است به ضرورت عقل و همانا دین بدون تکیه بر امام یا خلیفه ای که در رأس این نظام باشد استوار نخواهد شد.[2]
پس آیا اصلا این درست است که پیامبر عظیم الشان اسلام و دین مبین اسلام امت را در این امر ضروری و بدیهی به حال خود واگذارند.
حتی اگر بپذیریم که رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و اسلام و امت را در این امر به حال خود واگذاشته اند که خود به آن بپردازد، آیا شایسته نبود که نسبت به همین قضیه یعنی واگذاری آن به خود امت تصریح می کردند که ای امت من شما در این امر مختارید، به هر که خود خواستید مراجعه کنید.
در صورتی که با مراجعه به منابع مدعیان این قضیه حتی به یک مورد بر نمی خوریم که حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) این گونه در این خصوص امر را به خود مسلمین وانهاده باشند.
2- تمامی امور مسلمین، مصالح و مفاسد امت اسلام برای حضرت رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) از اهمیت بسیار بالا و ویژه ای برخوردار بود و با بررسی وقایع آن زمان، ما به دو خطر جدی برای جامعه اسلام روبرو می شویم.
الف) خطر از ناحیه اجتماعی: با توجه به این که جامعه آن زمان هنوز به طور کامل از جاهلیت و فرهنگ قبیله ای و عشیره ای جدا نشده بود نمی توانست بر شخصواحد به عنوان امام و خلیفه اتفاق نظر پیدا کند.
ب) جامعه نو پای اسلامی در آن زمان با چند خطر سیاسی مواجه بود.
1- خطر منافقین از داخل.
2- خطر مشرکین از اعراب که اسلام نیاورده بودند و در صدد شکست و از هم پاشیدن آن بودند.
3- خطر دشمنان خارجی همانند امپراطوری روم و ایران.
پس بنا بر این چگونه پیامبری که همه مسائل مسلمین برایش از اهمیت بالائی برخوردار بود، آنان را در مواجهه با این خطرات، به حال خودشان واگذار نمود و راهی پیش روی آنان نگذاشت.
4 – با مراجعه به منابع اهل سنت در می یابیم در بحث امامت خود آنها نیز اختلافات واضحی دارند.
الف) عده ای امر را به گروه حل و عقد می سپارند که خود نیز بر دو دسته اند:
1- نظام شوری کما این که در بیعت ابوبکر و حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب(علیهما السلام) اتفاق افتاد.
2- نظام شورایی که توسط خلیفه قبل معین می شد، کما این که عمر این کار را انجام داد.
ب) انتصاب:و آن این است که خلیفه قبل از مرگش تصریح بر جانشینی خود می کند که خود به همین شکل بوده است.
1- این که خلیفه فرد معینی را جانشین خود معرفی کند مثل جانشینی عمر برای ابوبکر.
2- این که خلیفه به چند نفر معین اشاره می کند که خلیفه باید یکی از آنها باشد، کما این که عمر به آن شش نفر تکلیف کرد.
3- این که جانشینی در چند نفر به صورت رعایت ترتیب انجام شود، کما این که سلیمان بن عبد الملک به عمر بن عبدالعزیز و بعد از آن به یزید بن عبد الملک تصریح کرده و همین کار را هارون نسبت به فرزندانش نمود.
ج) قهر و استیلاﺀ و کسب قدرت با زور شمشیر.
احمد بن حنبل می گوید: کسی با زور شمشیر و خشونت به مقام خلافت برسد و خود را امیرالمومنین(ع) نام نهد، پس برای کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد، جائز نیست که امامت او را قبول نکند. و در جایی دیگر نیز گفته امامت با کسی است که غالب شود.[3]
بعد از طی این مقدمات به این نتیجه می رسیم که همانا حضرت نبی اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) در این امر اهمال نفرموده، بلکه تصریح بر ولایت خود نموده اند و گواه این مدعا آن است که طرفداران نظریه اهمال النص وقتی اشکالات و مشکلات این نظریه را می بینند، به نظریه نص پناه می برند و می گویند حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) ابوبکر را تنصیص کرد چرا؟ چون در یک وقتی برای اداﺀ نماز او را به عنوان امام جماعت پیش فرستاده البته در این جا در صدد مناقشه و صحت و سقم این قضیه نیستیم).
و بالأخره این که هنگامی که عمر مجروح شد، عایشه به عبد الله بن عمر گفت که به پدرت بگو حتما کسی را به عنوان جانشین معرفی کن و امت محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) را مانند گوسفندان بی چوپان رها مکن.[4]
شما ببینید طبق منابع اینها عایشه (نعوذ بالله) فهیم تر و داناتر به مصالح مسلمین بوده از حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) ، چون او به عمر گفت، مسأله جانشینی را فراموش نکند ولی حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) این کار را نکرد.!!!
پی نوشتها:
[1] -مقدمه ابن خلدون فصل 25 ص 238.
[2] -الفصل: ج 4 ص 87
[3]-الاحکام السلطانیه ، للفرا، صفحات 23 – 22 – 20.
[4]الامامة و السیاسة لابن قتیبه: ج 1ص 23.