پيش از پاسخ شايان ذكر است، ما مسلمانان به وپژه شيعيان براى برخى اشياء مانند تربت امام حسين (علیه السلام)اثر مستقلى در برابر خداوند قايل نيستيم. قداست و احترام به اين ها از ناحيه خداوند و به دستور او به واسطه پيامبر اكرم و ائمه عليهم السلام رسيده پس، در واقع احترام گذاشتن و ارزش نهادن ما بر اين اشياء به خاطر خود آن ها نيست بلكه به خاطر فرمان خداوند است. چنانچه به هر دليلى خاك مكان ديگر يا جايگاه ديگرى براى نماز خواندن سفارش مى شد، آن جا براى ما قداست پيدا مى كرد، يعنى همان خدايى كه فرموده است نماز بخوانيد و روزه بگيريد همان خدا احكام و شرايطى را براى عبادت مقرر فرموده است. گاهى شرايط وجوبى است و گاهى استحبابى و درك فضيلت بيشتر و موارد مذكور از اين جهت است. لذا نبايد در ارزيابى اعمال فقط با قالب مادى و كالبد ظاهرى آنها توجه داشت بلكه كيفيت عمل بسيار مهم تر از اين ظواهر )كه در جاى خود بسيار لازم است( است و شرايط زمانى و مكانى يا در نحوه انجام عمل براى فزايندگى در كيفيت است.
حكمت فضيلت تربت امام حسين (علیه السلام)
حكمت فضيلت و ارزش تربت امام حسين به خاطر روايات خاصى است كه در اين باره حتى از زبان پيامبر اكرم )ص( و پس از ايشان از زبان امامان معصوم (علیه السلام)براى ما رسيده است. از جمله در روايتى آمده است: حضرت صادق (علیه السلام)پارچه اى داشتند كه در ان تربت امام حسين قرار داشت هنگام نماز اين خاك را بر سجاده مى ريختند و بر آن سجده مى كردند و مى فرمودند: »سجده بر تربت امام حسين (علیه السلام)حجاب هاى هفتگانه را از بين مى برد«. )بحارالانوار، علامه مجلسى، ج 82، ص 153 )
اما اين كه چرا ائمه (علیه السلام)به اين امر تشويق مى كردند گفتنى است: موجودات )جانداران و غير جانداران( يكسان نيستند، ميان افراد انسان، حيوانات و نباتات تفاوت ها و برترى هايى وجود دارد. به همين ترتيب امتيازهايى ميان زمين وجود دارد البته اين برترى يك امر ذاتى و طبيعى نيست بلكه روى مناسبات و جرياناتى است كه در آن سرزمين رخ داده است براى مثال، سرزمين عرفات، كوه طور، مروه و صفا كه محل نزول فرشتگان و مناجات انبيا و عبادت مسلمانان است، بر ساير زمين ها برترى دارد. اين امر جهانى و مورد اتفاق همه است.
سرزمين كربلا به سان اين زمين هاى مقدس است. در اين زمين خون بهترين شهداى راه حق و هدايت ريخته شده است. در اين سرزمين پاك فداكارى هاى بى مانندى از بهترين فرزندان رسول خدا رخ داده است. اگر ما موقع سجده براى خداوند بزرگ، پيشانى بر تربت امام حسين (علیه السلام)مى گذاريم، روى فضيلت و شرافتى است كه از خون امام حسين و خون شهداى راه حق كه به خاطر برپا داشتن نماز و تحكيم اصول توحيد و حق و عدالت كشته شده اند، كسب كرده است و يكى از بهترين راه ها براى زنده نگه داشتن ياد اين شهيدان در طول ساليان متمادى به همراه داشتن تربت آنان و سجده بر آن است. و مگر اين كه سجده بر تربت امام حسين (علیه السلام)اين پيام را دارد كه شخص نمازگزار هميشه توجه به دفاع از دين خدا داشته باشد كه اگر مدافع دين خداوند شد خاك او هم مقدس مى گردد.
حكمت فضيلت مسجد جامع
مسجد از نظر قرآن كريم )حج، آيه 40 )محل و كانونى براى عبادت خدا است و بر اساس آموزه هاى روايى ما، )وسايل الشيعه، شيخ حر عاملى، مؤسسه آل البيت، ص 380 )مسجد خانه خدا است، به همين جهت اين مكان شرافت بيشترى نسبت به زمين هاى ديگر دارد. از بين مساجد، مسجدالحرام، مسجد جامع هر شهر و پس از آن مسجد قبيله و فضيلت بيشترى دارند. اين اهميت افزون بر سفارش روايات شايد به دلايل ذيل باشد:
1. از نظر اسلام، مساجدى كه عهده دار نقش هاى مهمى در عرصه هاى عبادى، تربيتى، فرهنگى، اجتماعى سياسى و نظامى باشند، ارزش بيشترى از ساير مساجد دارند به طور معمول، اين نقش ها در مساجد جامع شهر از مساجد ديگر بيشتر است.
2. اخلاص در عبادت، يكى از شرط هاى عمده است. دست يافتن به اخلاص نياز به فراهم شدن مقدمات و دارد از جمله اين شرايط، مكان نمازگزار، لباس نمازگزار و است. مساجد جامع هر شهر از آن جا كه به قشر خاصى تعلق ندارند و همه
افراد فقير، ثروتمند، عالم و بى سواد رفت و آمد مى كنند و حتى در ساختن آن نيز قشر خاصى دخالت نداشته، انسان را تا حدود زيادى از وابستگى به محله، قبيله، افراد خاص و حفظ مى كند.
3. در مساجد جامع در طول زمان، افراد پاك زيادى رفت و آمد مى كنند و همين خود ارزش فوق العاده اى است‏