پيرامون همسران امام حسن مجتبي عليه السلام بايد بگوئيم اولا تعدد زوجات در صدر اسلام و در محيط جزيرة العرب امري متعارف بود و اسلام با تعيين شرايطي حدود آن را مشخص و آن را تائيد نموده است. از نظر اسلام يك مرد در يك زمان مي تواند چهار همسر دائمي داشته باشد ولي بيشتر از آن جايز نيست و اين در حالي است كه اين مرد مي تواند همسران با عقد موقت هم داشته باشد و كنيزاني از راه صحيح شرعي در اختيار داشته باشد و با همه اينها مي تواند رابطه زناشوئي داشته باشد و حقوق زناشوئي را نيز رعايت نمايد. و پيامبر اكرم (ص) و ائمه طاهرين عليهم السلام از اين مسأله كه امري شرعي و جايزه بوده است، استثناء نبوده اند و چه بسا در يك زمان بيش از يك همسر دائم داشته اند و همسراني هم بصورت متعه در اختيار داشته اند و كنيزاني نيز داشته اند. ولي آنان از تعدد زوجات به عنوان يك ابزار و وسيله براي حفظ و تقويت اسلام و اصحاب و ياران و حفظ جان خود استفاده مي كردند. اگر به تاريخ نگاه كنيم همسران پيامبر اكرم (ص) يا ائمه عليهم السلام از قبائل مختلف بوده است و پيوند با آنان بمنزله سربازگيري براي ياري اسلام و شيعه بوده است نه اينكه از سر شهوتراني و جاذبه هاي نفساني باشد. دليل بر اين مطلب اين است كه بسياري از همسران پيامبر (ص) و ائمه طاهرين از بين زنان سالخورده و يا زناني بوده اند كه بهره اي از زيبائي نداشته و پيامبر (ص) و امام (ع) روي جهات سياسي و اجتماعي به اينگونه ازدواج ها تن مي دادند.
ثانيا درباره همسران امام مجتبي (ع) بعضي از قلم هاي مسموم دشمنان و افراد مغرض عددهاي مختلفي را نوشته اند كه از آنجايي كه اسنادشان ضعيف است نمي توان آنها را قبول كرد. مضافا بر اينكه اگر تعداد ازدواجهاي امام عليه السلام زياد بود، بايد فرزندان آن حضرت هم زياد مي شد. حتي اگر هر يك از همسران آن حضرت يك فرزند به دنيا آورده باشد بايد عدد زيادي شود. در حاليكه اينطور نيست. و تاريخ چنين چيزي را نشان نداده كه آن حضرت فرزندان زيادي داشته باشد[1].
نكته ديگري كه ساختگي بودن اين روايات را روشن مي سازد اين است كه آن حضرت دشمنان زيادي داشتند كه در صدد نكته گيري و خارج نمودن آن حضرت از صحنه خلافت بوده اند اگر اين مطالب (داشتن بيش از صد همسر) درست بود، بايد از اين نكته بر عليه آن حضرت استفاده كرده و به آن حضرت بگويند چون زنان و همسران زيادي داري براي خلافت شايسته نيستي در حاليكه چنين چيزي را حتي دشمنان معاصر آن حضرت نگفته اند.
پس اين افرادي كه عدد هاي زياد و بزرگي را براي تعداد همسران آن حضرت نقل كرده اند قولشان قابل اعتماد نيست.
همسران آن حضرت كه اسمشان در تاريخ ذكر شده است عبارتند از:
1- جعده بنت اشعث.
2- ام عبد الله كه دختر شليل بن عبدالله بوده است.
3- مادر حضرت قاسم (ع) كه كنيز بوده است.
4- عايشه الخثعميه
5- خوله الفزاريه
6- ام كلثوم دختر فضل بن عباس
7- ام اسحاق دختر طلحة بن عبدالله تميمي
8- ام بشير دختر ابي مسعود انصاري.
9- هند دختر عبدالرحمن بن ابي بكر
10- زني از دختران عمرو ابن أهيم المنقوي
11- زني از دختران زراره
12- زني از طايفه ثقيف كه فرزندي بنام عمر بدنيا آورد.
13- زني از طايفه بني شيبان از آل همام.
لازم به تذكر است همه اين زنان دريك زمان همسر آن حضرت نبوده بلكه بعد از اينكه بعضي از دنيا رفته اند حضرت با بعضي ديگر ازدواج كرده اند[2].
پی نوشتها:
[1]آنحضرت 15 فرزند داشته است. براي آگاهي بيشتر رجوع شود به :سيره معصومان ج4 سيد محسن امين ص15- 16.
[2]بر اي آگاهي بيشتر رجوع شود به: زندگاني امام حسن مجتبي ، سيد هاشم رسولي محلاتي ، ص469-484.
منبع: پايگاه حوزه