آنچه انسان را از ساير موجودات ممتاز مى سازد اختيار و آزادى او در انتخاب راه زندگى و طرح هاى مختلف و كارهاى شايسته و ناپسند است . بـديهى است اگر انسان مجبور باشد فقط از يك راه برود تكاملى براى او تصور نمى شودهمانطور كه زندگى زنبور عسل تكاملى ندارد . اين حقيقت را مى توان با يك مثال ساده روشن ساخت . فـرض كـنـيد تصميم گرفته شده است بيمارستانى براى مستمندان ساخته شود براى جمع آورى هـزيـنه آن ممكن است به دو صورت اقدام گردد , نخست اينكه به زور از تمام ثروتمندان پولهايى دريافت دارند و صورت دوم آنكه خود مردم با ميل و رغبت در اين كار خير شركت كنند . مـسـلـما در هر دو صورت بيمارستان ساخته خواهد شد ولى با اين تفاوت كه درصورت اول چون كـمـك هـاى پـرداخـت شـده اجـبارى بوده است هيچگونه فضيلت و ارزش انسانى براى پرداخت كـنـندگان ايجاد نمى كند , ولى در صورت دوم چون با آزادى و اختيار انجام گرفته است صفات عالى انسانى كه مقياس شخصيت و ارزش اوست جلوه نموده و در آنان پرورش مى يابد . اين موضوع اختصاص به اين مورد ندارد بلكه در تمام موارد ارزش روحى و فضيلت انسانى هر كس تنها در صورتى بالا مى رود كه از روى اختيار و آزادى دست به كار نيك بزند . از اينروست كه خداوند همه را آزاد گذارده تا هر كسى از نيروى خدا دادش استفاده كند و پرورش يابد . بـنـابـرايـن جا ندارد كه بگوييم چرا خدا ستمكاران را نابود نمى سازد ؟
زيرا اگراينطور بود تكامل اختيارى معنا نداشت , بلكه همه مجبور بودند به راه حق بروندو نتوانند گناه و ظلم بنمايند . اضـافـه بـر اين جلوگيرى از ظلم و ستم به دست خود ماست اگر در برابر ستمكاران بپا خيزيم و استقامت كنيم مى توانيم به ظلم و ستم آنها خاتمه دهيم و محيطى مسالمت آميز بسازيم كه همه در آن آسوده خاطر باشند . چـه بـسـيـار ملتهايى كه زير يوغ استعمار و ظلم و ستم بسر مى برند ولى در اثراستقامت و به كار بستن نيروى خود توانستند بر آنها چيره شوند . اين ما هستيم كه در برابر ظلم و ستم مى نشينيم و در راه پايان دادن آن نمى انديشيم . ايـن وظـيـفه ايست كه خدا به عهده اجتماع گذارده است تا در راه برطرف كردن ظلم بكوشند و ستم ديدگان را يارى كنند و حقوق آنها را از ستمكاران بگيرند . البته اگر دسته اى به سهم خود كوشش كردند ولى در اين صحنه پيروز نشدند خداوندانتقام آنها را از ستمكاران مى گيرد و در برابر ناراحتيهايى كه ديده اند پاداش بزرگى خواهند داشت . منبع : بيست پاسخ نويسنده : هيئت تحريريه موسسه در راه حق