چون دليلى بر ممنوعيّت اين عمل در دست نيست، بنابر اين طبق قواعد فقهى اشكالى ندارد ولى در صورت امكان اگر از خون مرد براى تزريق به بدن مرد و از خون زن به بدن زن استفاده شود بهتر است; ولى همان طور كه گفتيم حرام نيست.

سقط جنين مطلقاً جايز نيست - خواه جنين از طريق مشروع باشد يا از طريق نامشروع - بنابراين در اين قسمت ميان مشروع و نامشروع فرقى نيست; چيزى كه هست ديه سقط «جنين نامشروع» به پدر و مادر او نمى رسد - در صورتى كه هر دو در حال نزديكى، متوجّه نامشروع بودن كار خود بوده باشند - و بسان ارث بى وارث، جزء بيت المال مى گردد; ولى اگر جنين حلال و مشروعى را ساقط نمايد ديه آن به وارثان او تعلّق مى گيرد، مگر اين كه يكى از وارثان - مانند پدر يا مادر - اقدام به ساقط نمودن كرده باشد كه در اين صورت همانند «قاتل» از ارث «مقتول» محروم مى شود.

در اسلام تشويق هاى فراوانى نسبت به ازدياد نسل شده است تا آن جا كه پيغمبر اسلام(ص)مى فرمايد: «ازدواج كنيد و تكثير نسل نماييد، زيرا من به كثرت نفرات شما بر تمام امّت ها مباهات مى كنم، حتّى به كودكان سقط شده شما»!رمز اين موضوع نيز كاملا روشن است، زيرا قدرت يك ملّت در درجه اوّل به نفرات آن بستگى دارد; ملل كوچك و كم جمعيّت غالباً ضعيف و ناتوانند. درست است كه كثرت جمعيّت يك كشور ممكن است در پاره اى از مواقع مشكلاتى از نظر تأمين غذا و مسكن به وجود آورد، ولى در عين حال يكى از علل قدرت و عظمت خواهد بود; لذا كشورهاى نيرومند دنيا همه از كشورهاى پرجمعيّتند - منتها بايد با استفاده از منابع غذايى روى زمين مشكل تغذيه را حل كرد. بنابراين، جلوگيرى از باردار شدن «ذاتاً» از نظر اسلام كار خوبى نيست (مگر در مواقعى كه به راستى مشكلات اجتماعى و تربيتى به وجود آيد).
امّا با اين حال اسلام آن را تحريم نكرده است و بنا به فتواى اكثر علماى اسلام جلوگيرى از اين موضوع در صورت رضايت طرفين جايز است و حتّى با عدم رضايت زن نيز جمعى جايز دانسته اند. در حقيقت اسلام راه را براى مسلمانان باز گذاشته است كه اگر ضرورتى ايجاب كند كه از باردار شدن زن جلوگيرى شود - مانند ضعف و ناتوانى زن و يا مشكلات ديگر - مسلمانان بتوانند از اين قانون استفاده كنند و از آن جلوگيرى به عمل آورند.
ولى بايد توجّه داشت كه اينها همه در صورتى است كه نطفه منعقد نشده باشد، ولى اگر نطفه منعقد شود سقط كردن آن مسلّماً حرام است.
يعنى پس از انعقاد نطفه در رحم - حتّى اگر نطفه يك روزه باشد - ساقط كردن آن مطلقاً ممنوع است.

تلقيح مصنوعى درباره نباتات و حيوانات سابقه ديرينه اى دارد، ولى تلقيح مصنوعى در انسان كاملا تازگى دارد و انگيزه افراد براى اين كار، اين است كه كسانى كه به علل، قدرت بر توليد مثل ندارند ولى زنان آنها از هر نظر براى باردارى آماده مى باشند، براى اين كه شبستان زندگى آنها به وجود فرزند روشن شود، نطفه همان مرد يا مرد ديگرى را از طريق وسيله پزشكى وارد رحم زن مى نمايند و از اين راه باردار مى شود.
اين مسأله در مراكز قانونگذارى جهان، مانند انگلستان و فرانسه و مصر و كشورهاى ديگر مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است. مجلس عوام انگلستان تصميم گرفت كه هيأتى از حقوقدانان بزرگ تشكيل دهد تا درباره اين موضوع مطالعه كنند. ولى پزشكان فرانسه انجام آن را موكول به رضايت زن و شوهر دانسته و در صورت رضايت طرفين، انجام آن را بى مانع مى دانند. پاپ در ايتاليا از طريق اعلاميه اى آن را تحريم نمود و مفتى اعظم مصر آن را بدتر از «پسر خواندگى» كه در آيين اسلام ممنوع است، دانست.
تلقيح مصنوعى دو صورت دارد:
صورت اوّل: نطفه مرد را به همسر خود او تزريق كنند; اين نوع تلقيح از نظر دليل فقهى بى اشكال است، زيرا دو طرف همسر شرعى و قانونى يكديگرند و مرد و زن حق دارند كه صاحب فرزند شوند; در اين قسمت فرق نمى كند كه اين كار از طريق آميزش انجام گيرد يا از طريق وسايل طبّى صورت پذيرد. البتّه در انجام امر تلقيح مصنوعى بايد كوشش نمود كه منجر به ارتكاب حرامى نشود; مثلا، مرد بيگانه آن را انجام ندهد، بلكه خود شوهر عهده دار آن كار گردد.
صورت دوّم: نطفه مرد بيگانه اى به همسر شخص ديگر تزريق گردد; اين نوع تلقيح از نظر اسلام كه ازدواج را براساس احتياط و دقّت و پرهيزكارى استوار كرده است بطور مسلّم مجاز نيست و نظر فقهاى بزرگ اسلام نيز همين مى باشد و از برخى از روايات كه در باب ازدواج وارد شده است، مى توان تحريم آن را استفاده نمود.
گذشته از اين از نظر اصول اخلاقى و اجتماعى و عاطفى، اين كار هرگز صحيح و صلاح نيست و از سه نظر داراى مفاسدى است كه ذيلا به آنها اشاره مى شود:
1- از نظر اخلاقى چنين كارى زن را به بى بند و بارى جنسى سوق مى دهد، زيرا كم كم به آميزش هاى نامشروع تشويق مى كند و با خود چنين مى انديشد كه چه فرق مى كند كه نطفه مرد بيگانه از طريق تلقيح مصنوعى وارد رحم او گردد يا از طريق آميزش نامشروع، چه بسا اين زن پس از انجام گرفتن اين عمل ولو به رضايت شوهر، اقدام به آميزش هاى نامشروع نيز بنمايد، زيرا اين كار براى او از نظر شوهر مخاطره اى به بار نخواهد آورد و اگر «باردار» شود مى تواند آن را به گردن تلقيح مصنوعى كه با اجازه شوهر انجام گرفته بيندازد.
2- از نظر مسائل اجتماعى، اين كار اساس خانواده را متزلزل مى سازد و موجب به هم ريختن نظام خانوادگى و به هم خوردن «نسب» مى گردد، زيرا مى دانيم يكى از مفاسدآميزش هاى نامشروع همان اختلاف انساب و از بين رفتن رشته ارتباط ميان كودكان و پدران است و اين موضوع در اين گونه تلقيح مصنوعى بطور روشن وجود دارد و نوزاد در اين قسم از تلقيح مصنوعى، پس از تولّد و بزرگ شدن پدر واقعى خود را نخواهد شناخت.
3- نقش عاطفه در تربيت و پرورش فرزندان و تأمين هزينه زندگى آنان بسيار مهم و حسّاس است و هرگز نبايد از آن غفلت نمود، زيرا عاطفه است كه پدر را به پرورش فرزند و تحمّل هزينه زندگى او وادار مى سازد و عاطفه انسانى در صورتى برانگيخته مى شود كه كودك را پاره تن خود بداند، ولى اگر متوجّه گردد كه از كس ديگر است ديگر است ديگر دليل ندارد كه بار سنگين تربيت و زندگى او را به دوش بكشد.